این روزها در اکثر رسانهها و منابع اقتصادی، صحبت از پایان دوره ریاست جروم پاول بر فدرال رزرو آمریکاست؛ فردی که طی هشت سال حضورش در رأس مهمترین بانک مرکزی جهان، با چالشهای بزرگی مثل بحران کرونا، جهش تاریخی تورم، افزایش شدید نرخ بهره، تنشهای سیاسی با دونالد ترامپ و نگرانیها درباره استقلال فدرال رزرو مواجه بود. حالا با نزدیک شدن به پایان دوران ریاست او، بسیاری درباره میراث اقتصادی پاول و تأثیر تصمیمهایش بر اقتصاد آمریکا صحبت میکنند. به همین بهانه، در این مطلب میخواهیم عملکرد جروم پاول در فدرال رزرو را بررسی کنیم.
تحصیلات عالی و شروع امیدوارکننده
جروم پاول در خانوادهای مرفه و با تاکید جدی بر آموزش بزرگ شد. او در دانشگاه پرینستون تحصیل کرد و در سال ۱۹۷۵ مدرک علوم سیاسی خود را گرفت. این تحصیلات پایهای قوی در علوم اجتماعی و تحلیل سیاسی برایش فراهم کرد؛ مهارتهایی که بعدها در مسیر حرفهایاش بسیار ارزشمند شدند. سپس تحصیلاتش را در مرکز حقوق دانشگاه معتبر جورجتاون ادامه داد و در سال ۱۹۷۹ مدرک دکترای حقوق (Juris Doctor) دریافت کرد. موضوعی که به او رویکردی دقیق، منظم و تحلیلی برای حل مسائل پیچیده بخشید.
پس از پایان تحصیلات، پاول فعالیت حرفهای خود را به عنوان وکیل در شرکت حقوقی مشهور Davis Polk & Wardwell در نیویورک آغاز کرد. این تجربه باعث شد درک عمیقی از سازوکارهای حقوقی و نظارتی بازارهای مالی به دست آورد. با این حال، علاقه او به اقتصاد و امور مالی باعث شد خیلی زود به سمت حوزههای دیگر حرکت کند.
در سال ۱۹۸۴، پاول به بانک سرمایهگذاری Dillon, Read & Co پیوست و در حوزه ادغام و تملک شرکتها (Mergers & Acquisitions) تخصص پیدا کرد. این تجربه در دنیای مالی، دیدی عملی از نحوه عملکرد بازارها و چالشهای شرکتها به او داد. او در این دوره مهارتهای تحلیلی قوی و درک عمیقی از پویاییهای اقتصادی به دست آورد؛ مهارتهایی که بعدها در نقشهای مهمش بسیار مؤثر بودند.
کارآفرینی و ورود به فدرال رزرو
در سال ۱۹۹۲، پاول یکی از بنیانگذاران شرکت سرمایهگذاری The Sevenson Group شد؛ شرکتی که روی شرکتهای صنعتی تمرکز داشت. این تجربه کارآفرینانه به او دیدگاهی جامع نسبت به چالشهای اقتصادی و مالی کسبوکارها داد. او همچنین مهارتهای مدیریتی و رهبری خود را تقویت کرد؛ مهارتهایی که بعداً در سمتهای دولتیاش به کار آمدند.
مسیر حرفهای او در سال ۱۹۹۰ وارد مرحله مهمی شد؛ زمانی که در دولت جورج اچ. دبلیو. بوش به عنوان معاون وزیر خزانهداری آمریکا منصوب شد. این نخستین تجربه جدی او در دولت بود و باعث شد از نزدیک با سازوکار سیاستگذاری اقتصادی و چالشهای تصمیمگیران دولتی آشنا شود. او در این سمت روی موضوعات مهمی مانند مدیریت بدهی عمومی و تنظیمگری بازارهای مالی کار کرد.
پس از بازگشت دوباره به بخش خصوصی، پاول در سال ۲۰۱۱ توسط باراک اوباما به عضویت هیئتمدیره فدرال رزرو منصوب شد. این انتصاب شروع حضور مستقیم او در سیاست پولی آمریکا بود. او در فدرال رزرو به خاطر رویکرد عملگرایانه و توانایی ایجاد اجماع میان اعضا شناخته شد و احترام سایر اعضای هیئت را به دست آورد.
در سال ۲۰۱۲، پاول به ریاست کمیته بازار آزاد فدرال (FOMC) منصوب شد؛ کمیتهای که درباره سیاستهای پولی آمریکا تصمیمگیری میکند. این جایگاه کلیدی به او اجازه داد در دورهای حساس برای اقتصاد آمریکا (که همچنان درگیر پیامدهای بحران مالی ۲۰۰۸ بود) نقشی محوری در تصمیمهای پولی ایفا کند. تجربه و تخصص او در نهایت باعث شد دونالد ترامپ در فوریه ۲۰۱۸ او را بهعنوان رئیس فدرال رزرو منصوب کند.
عملکرد پاول به عنوان رییس فدرال رزرو
زمانی که جروم پاول در سال ۲۰۱۸ ریاست فدرال رزرو را برعهده گرفت، ثروتمندترین رئیس فدرال رزرو از دهه ۱۹۴۰ به بعد محسوب میشد و ارزش خالص داراییهای او بین ۱۹.۷ تا ۵۵ میلیون دلار برآورد میشد. انتظار میرفت او سیاستهای رئیس قبلی فدرال رزرو یعنی جانت یلن، از جمله افزایش نرخ بهره را ادامه دهد. در دوره یلن، فدرال رزرو پس از بحران مالی ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸، پنج بار نرخ بهره را از سطوح نزدیک به صفر افزایش داده بود.
تلاشهای پاول برای افزایش بیشتر نرخ بهره با مخالفت دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت آمریکا، روبهرو شد. مدت کوتاهی پس از آغاز ریاستش، پاول نخستین افزایش نرخ بهره به میزان ۰.۲۵ واحد درصد را اجرا کرد. ترامپ بهصورت علنی از این تصمیم انتقاد کرد و گفت افزایش نرخ بهره رشد اقتصادی را کند کرده و سیاستهای دولت او را تضعیف میکند. او حتی احتمال برکناری پاول از ریاست فدرال رزرو را مطرح کرد. با این حال، پاول تأکید داشت افزایش نرخ بهره برای جلوگیری از تورم و حفظ ثبات بلندمدت اقتصاد ضروری است و گفت حتی اگر از او خواسته شود، استعفا نخواهد داد.
اما همهگیری کووید-۱۹ و بحران مالی ناشی از آن باعث شد پاول در بهار ۲۰۲۰ مسیر سیاست پولی خود را تغییر دهد. او با تکیه بر بخشهای مهم قانون «داد-فرانک» مصوب ۲۰۱۰ (قانونی که نحوه استفاده فدرال رزرو از اختیارات اضطراری خود در همکاری با وزارت خزانهداری را مشخص میکرد) نرخ بهره را بهشدت کاهش داد، برنامههای وام اضطراری راهاندازی کرد و شروع به خرید بدهی شرکتها کرد.
برخی تحلیلگران معتقد بودند این اقدامات حمایتی و همکاری نزدیک فدرال رزرو با وزارت خزانهداری، بزرگترین همگرایی این دو نهاد از دهه ۱۹۵۰ تاکنون بوده است. خود پاول نیز در رویدادی در سال ۲۰۲۰ گفت:
ما از خطوط قرمز زیادی عبور کردیم که قبلاً هرگز از آنها عبور نشده بود.
پس از شوک ناشی از بحران کرونا، بازار سهام و بازار مسکن آمریکا در سال ۲۰۲۰ رشد چشمگیری را تجربه کردند، اما برخی کارشناسان نسبت به تصمیمهای پاول انتقاد داشتند. منتقدان میگفتند سیاستهای فدرال رزرو شرایط مالی ناپایداری ایجاد کرده که در آن بیشتر از طبقات ثروتمند جامعه (بهویژه شرکتهای بزرگ و افرادی که مالک داراییهای مالی مانند سهام و اوراق قرضه بودند) حمایت شده و کارگران عادی کمتر از این حمایتها بهرهمند شدهاند. شرود براون، سناتور دموکرات و رئیس وقت کمیته بانکداری سنا، گفته بود:
فدرال رزرو همیشه برای کمک به والاستریت و شرکتها در زمان بحران خلاقیت دارد، اما کارگران جا میمانند.
اقتصاددانان این وضعیت را «بهبود K شکل» نامیدند؛ وضعیتی که در آن بخشی از اقتصاد رشد میکند و بخشی دیگر همچنان در حال افت است. زمانی که در اوایل سال ۲۰۲۲ موضوع تمدید ریاست پاول مطرح شد، تورم آمریکا بهشدت در حال افزایش بود.
الیزابت وارن، سناتور دموکرات، ادامه حضور او را در این سمت «خطرناک» توصیف کرد و گفت پاول باعث کاهش نظارت بر والاستریت شده است. پنج عضو دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا، از جمله الکساندریا اوکاسیو-کورتز و رشیده طلیب، نیز او را متهم کردند که تعهد کافی برای «کاهش ریسکهای اقلیمی و پیشبرد عدالت اقتصادی و نژادی» ندارد.
با این حال، جو بایدن دوباره پاول را برای این سمت معرفی کرد و سنا نیز در بهار همان سال با ادامه ریاست او موافقت کرد. دومین دوره ریاست پاول قرار است در ۱۵ مه ۲۰۲۶ (۲۵ اردیبهشت) به پایان برسد.
برای کنترل تورم، فدرال رزرو در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ طی ۱۵ ماه، ۱۰ بار نرخ بهره را افزایش داد. تا تابستان ۲۰۲۳ سرعت رشد قیمتها کاهش یافته بود، اما پاول همچنان محتاط باقی ماند و هشدار داد اگر سیاستهای انقباضی خیلی زود کنار گذاشته شوند، تورم ممکن است دوباره شدت بگیرد.
یک سال بعد، زمانی که نرخ تورم کمی بالاتر از ۲ درصد قرار داشت، پاول اشاره کرد بسیاری از مصرفکنندگان همچنان تحت فشار اقتصادی هستند و گفت:
مدتی طول میکشد تا مردم دوباره اعتماد خود را به دست بیاورند.
تنشها و فشارهای سیاسی
پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴، تنشها میان پاول و رئیسجمهور منتخب دوباره علنی شد و بار دیگر پرسشهایی درباره استقلال فدرال رزرو مطرح شد. پاول در یک کنفرانس خبری اعلام کرد نتیجه انتخابات «هیچ تأثیری» بر تصمیمهای کوتاهمدت فدرال رزرو درباره نرخ بهره نخواهد داشت. وقتی از او پرسیده شد آیا در صورت درخواست ترامپ استعفا خواهد داد یا نه، پاسخ داد:
نه.
او همچنین تأکید کرد که رئیسجمهور طبق قانون اجازه برکناری یا تنزل جایگاه رئیس فدرال رزرو را ندارد. با این حال با کاهش تورم، تنشهای سیاسی پیرامون او شدت گرفت. اما مقامهای دولت ترامپ بارها خواستار کنارهگیری او شدند و حتی برخی چهرههای نزدیک به ترامپ ایده برکناری زودهنگامش را مطرح کردند. کارشناسان حقوقی تأکید داشتند رئیس فدرال رزرو را نمیتوان صرفاً بهدلیل اختلافنظر درباره سیاستهای پولی برکنار کرد و هرگونه تلاش برای این کار احتمالاً به یک بحران حقوقی و سیاسی درباره استقلال بانک مرکزی آمریکا تبدیل میشود.
در اواسط ۲۰۲۵، کاخ سفید انتقادهای علنی از پاول را به خاطر پروژه ۲.۵ میلیارد دلاری بازسازی ساختمان مرکزی فدرال رزرو آغاز کرد. ترامپ این پروژه را نمادی از سوءمدیریت دانست و هزینههای آن را «شرمآور» توصیف کرد؛ موضوعی که به گفته او حتی میتوانست دلیل برکناری پاول باشد. دولت ترامپ مدعی بود پاول درباره جزئیات پروژه و هزینههای آن اطلاعات نادرست داده و تغییرات جدید پروژه را دوباره برای تأیید ارائه نکرده است.
پاول این اتهامات را رد کرد و گفت بخشهایی مانند باغهای روی پشتبام و سالنهای ویژه VIP از نسخههای اولیه پروژه حذف شدهاند. او همچنین از بازرس مستقل فدرال رزرو خواست روند بازسازی را بررسی کند و دوباره بر استقلال قانونی بانک مرکزی از کاخ سفید تأکید کرد.
در اوایل ۲۰۲۶، دادستانهای فدرال تحقیقات کیفری علیه پاول را درباره شهادتش در کنگره آغاز کردند. پاول این اقدام را «بیسابقه» خواند و هشدار داد چنین حملاتی استقلال فدرال رزرو را تهدید میکند. با این حال، وزارت دادگستری در آوریل ۲۰۲۶ ناگهان تحقیقات را متوقف کرد؛ اقدامی که به نظر بسیاری از تحلیلگران کاملاً سیاسی بود.
مسئله این بود که یکی از اعضای کمیته بانکداری سنای آمریکا اعلام کرد تنها در صورت بسته شدن این پرونده به تایید کوین وارش رضایت میکند. به همین خاطر به نظر میرسد دولت آمریکا تصمیم گرفته مسیر را برای معرفی کوین وارش بهعنوان جانشین پاول هموار کند.
یک نکته مهم این است که هرچند وزارت دادگستری تحقیقات مذکور را متوقف کرده، اما دادستان اصلی آن اعلام کرده ممکن است دوباره آن را باز کند. پاول هم در آخرین جلسهاش در فدرال رزرو اعلام کرد تا زمانی که پرونده واقعاً و بهطور کامل بسته نشود، به عنوان عضو هیئت مدیره باقی میماند.
آیا جروم پاول در آزمون ۸ ساله فدرال رزرو قبول شد؟
دوره هشتساله جروم پاول بهعنوان رییس فدرال رزرو پر از اتفاقات مهم و پیچیده بود و اتفاقاتی مثل همهگیری کرونا، جهش بیکاری، بالاترین تورم در ۴۰ سال اخیر آمریکا و تلاشهای دونالد ترامپ برای تضعیف استقلال فدرال رزرو سختترش کرد.
پاتریک هارکر که از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ رئیس فدرال رزرو فیلادلفیا بود و اکنون استاد مدرسه کسبوکار وارتون دانشگاه پنسیلوانیاست، درباره سبک مدیریتی پاول میگوید:
پاول باثبات است و در مواقع لازم، قاطع میشود. او یک آدم اجماعساز است. در این کمیته هیچکس بهتنهایی تصمیم نمیگیرد. ۱۹ نفر با نظرات قوی دور یک میز مینشینند. او نظر خودش را شفاف بیان میکرد، اما همزمان به حرف دیگران هم گوش میداد و من واقعاً برای این موضوع احترام قائلم. فدرال رزرو اینطور کار میکند. اما دلیل اینکه گفتم در مواقع لازم قاطع است، واکنش او به بحران کرونا بود. وقتی همهگیری آغاز شد، لحظهای برای اقدام تردید نکرد تا اقتصاد آمریکا سرپا بماند.
هارکر درباره عملکرد پاول در دوران کرونا اعلام کرد:
باید کمی به گذشته برگردیم. اگر بحران مالی ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۰ را نگاه کنید، اجماع کلی این است که واکنش ما در آن زمان کافی نبود. اما این بار فقط فدرال رزرو نبود که شدید واکنش نشان داد و نرخ بهره را نزدیک صفر رساند؛ دولت آمریکا هم حدود ۶ تریلیون دلار نقدینگی وارد اقتصاد کرد. بله بازار کار سریع احیا شد، اما تورم هم بهشدت بالا رفت و این دقیقاً مشکلی بود که بعد از عبور از بحران کرونا با آن مواجه شدیم.
هارکر درباره دلیل ماندن پاول در فدرال رزرو هم گفت:
برای او احترام زیادی قائلم. این تصمیم آسانی نیست. او به خاطر اهمیت نهاد فدرال رزرو مانده است. او میخواهد تا زمانی که تمام ابهامها و فشارها از روی فدرال رزرو برداشته شود، حضور داشته باشد. اعتبار، مهمترین دارایی فدرال رزرو است. اگر این نهاد اعتبار خود را از دست بدهد، دیگر نمیتواند وظیفهاش را انجام دهد.
سپس تاکید کرد:
نه فقط رئیس، بلکه ۱۸ عضو دیگر هم باید کار خودشان را انجام دهند؛ یعنی بدون تعصب سیاسی به دادهها نگاه کنند و حتی اگر سخت باشد، کاری را انجام دهند که به نفع کشور است. کار فدرال رزرو همیشه انجام تصمیمهای محبوب نیست. گاهی مردم با تصمیماتش موافق نیستند. دقیقاً به همین دلیل استقلال فدرال رزرو برای مأموریتش حیاتی است.
هارکر درباره نامزد ترامپ برای ریاست فدرال رزرو یعنی کوین وارش گفت:
فکر نمیکنم کمیته تغییر خیلی بزرگی کند. بله کوین جایگزین میشود، اما فقط یک کرسی تغییر میکند. کمیته همچنان باید با مشکل اصلی فعلی یعنی تورم مقابله کند. حتی قبل از تنشهای اخیر هم تورم بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزرو بود، اما حالا جنگ و پیامدهایش احتمالاً تورم را برای مدتی بالا نگه میدارند. بهنظر من بهترین کاری که فدرال رزرو فعلاً میتواند انجام دهد همان چیزی است که در نشست اخیر انجام داد: حفظ نرخ بهره فعلی تا بخشی از این عدم قطعیتها برطرف شود. فکر میکنم وارش نگاه نهادی دارد، چون میداند استقلال فدرال رزرو چقدر برای آمریکا مهم است. او سالها فدرال رزرو را مطالعه کرده و فکر میکنم استقلال این نهاد را حفظ خواهد کرد.
در نهایت هارکر درباره عملکرد کلی پاول اعلام کرد:
او با بحرانهایی روبهرو شد که خارج از شرایط عادی بودند. اگر بخواهم نمره بدهم، مخصوصاً به خاطر عبور دادن اقتصاد آمریکا از بحران کرونا، به او نمره کامل میدهم.
جمعبندی
جروم پاول در یکی از پرتنشترین دورههای تاریخ فدرال رزرو ریاست این بانک را برعهده داشت؛ دورهای که از بحران کرونا و تورم تاریخی گرفته تا جنگهای سیاسی با ترامپ و نگرانی درباره استقلال بانک مرکزی آمریکا را شامل میشد. برخی او را ناجی اقتصاد آمریکا در دوران کرونا میدانند و برخی دیگر معتقدند سیاستهایش باعث تشدید تورم و نابرابری شد. با این حال، کمتر کسی تردید دارد که دوران ریاست پاول یکی از تاثیرگذارترین و جنجالیترین دورههای تاریخ فدرال رزرو بوده است.
سوالات متداول
جروم پاول از فوریه ۲۰۱۸ ریاست فدرال رزرو آمریکا را به مدت ۸ سال برعهده گرفت.
همهگیری کرونا و کنترل تورم تاریخی آمریکا مهمترین چالشهای دوران ریاست فدرال رزرو بود.
به خاطر فشارهای سیاسی دولت ترامپ و تلاش برای تاثیرگذاری روی نرخ بهره و مدیریت فدرال رزرو، استقلال این بانک بحثبرانگیز شد.
