پری مارکت (Pre-Market) ارز دیجیتال چیست؟

خلاصه مطلب

پری مارکت (Pre-Market) یا بازار پیش‌ازعرضه، فضایی معاملاتی در صرافی‌های ارز دیجیتال است که به کاربران اجازه می‌دهد پیش از لیست شدن رسمی یک توکن، روی قیمت آینده آن معامله کنند. در این بازار، دارایی به‌صورت آنی منتقل نمی‌شود و معاملات بر پایه «تعهد تحویل در آینده» و «وثیقه‌گذاری» انجام می‌شوند. پری مارکت فرصتی برای کشف قیمت، پوشش ریسک ایردراپ‌ها و ورود زودهنگام به پروژه‌های جدید فراهم می‌کند، اما در عین حال به‌دلیل نقدینگی پایین، نوسانات شدید و ریسک‌های اجرایی، نیازمند دانش، تحلیل و مدیریت سرمایه دقیق است.

مقدمه

تصور کنید زمان به عقب بازگشته و شما این شانس را دارید که قیمت یک دارایی ارزشمند را پیش از آنکه عموم مردم به آن دسترسی داشته باشند، تعیین کنید یا سهم خود را از یک پروژه بزرگ، قبل از هیاهوی لیست شدن در صرافی‌های بزرگ، بگیرید. در دنیای ارزهای دیجیتال، جایی که ثانیه‌ها تفاوت میان سودهای نجومی و فرصت‌های از دست رفته را رقم می‌زنند، مفهومی به نام «پری مارکت» (Pre-Market) ظهور کرده است. این بازار، در واقع همان «ساعت صفر» کریپتو است؛ فضایی هیجان‌انگیز و استراتژیک که در آن معامله‌گران جسور، پیش از آنکه ربات‌ها و تریدرهای روزانه وارد میدان شوند، به پیش‌بینی قیمت و خرید و فروش دارایی‌ها می‌پردازند.

اما پری مارکت فراتر از یک خرید و فروش ساده است؛ این بستر پیوندی میان «انتظار» و «واقعیت» است. برای کسانی که واجد شرایط ایردراپ‌های بزرگ شده‌اند، پری مارکت راهی برای تثبیت سود است و برای کسانی که از قطار ایردراپ جا مانده‌اند، فرصتی برای سوار شدن در ایستگاه پیش‌فروش. در این مقاله، ما لایه‌های مختلف این بازار مرموز اما سودآور را می‌شکافیم، از نحوه عملکرد و سیستم وثیقه‌گذاری آن می‌گوییم و به شما آموزش می‌دهیم که چگونه مانند یک حرفه‌ای، ریسک‌های آن را مدیریت کرده و از نوسانات قبل از عرضه، به نفع خود استفاده کنید.

پری مارکت ارز دیجیتال دقیقاً چیست؟

پری مارکت (Pre-Market) یا بازار پیش از عرضه، یک پلتفرم معاملاتی است که به کاربران اجازه می‌دهد توکن‌های یک پروژه را پیش از آنکه به‌صورت رسمی در بازار اسپات صرافی‌ها لیست شوند، خرید و فروش کنند. در واقع، در این بازار شما چیزی را معامله می‌کنید که هنوز «قابلیت جابه‌جایی در کیف پول‌های شخصی» را ندارد، اما «حق مالکیت» آن در آینده قابل خرید و فروش است. این بازارها معمولاً توسط صرافی‌های معتبری مثل کوکوین، بای‌بیت و بایننس راه‌اندازی می‌شوند تا نقدینگی و هیجان پیرامون یک پروژه را قبل از عرضه رسمی مدیریت کنند.

در حالت عادی، وقتی یک پروژه توکن خود را منتشر می‌کند، ابتدا از طریق ایردراپ، لانچ‌پد یا فروش خصوصی بین کاربران اولیه توزیع می‌شود و سپس در صرافی‌ها لیست می‌شود. اما پری مارکت این فاصله زمانی را به یک فرصت معاملاتی تبدیل می‌کند. یعنی حتی قبل از اینکه توکن وارد بازار رسمی شود، کاربران می‌توانند روی قیمت آینده آن معامله کنند.

نکته کلیدی در درک پری مارکت این است که قیمت‌ها در این بازار مستقیماً توسط سفارش‌های خرید و فروش کاربران (عرضه و تقاضا) شکل می‌گیرد و برخلاف بازار اسپات، معمولاً عمق نقدینگی کمتری دارد. به همین دلیل، قیمت یک توکن در پری مارکت می‌تواند تفاوت فاحشی با قیمت لیست شدن نهایی داشته باشد. این تفاوت قیمت، همان جایی است که معامله‌گران هوشمند به دنبال شکار فرصت‌ها هستند. در واقع پری مارکت مانند یک «پیش‌گوی اقتصادی» عمل می‌کند که به کل بازار نشان می‌دهد جامعه چقدر برای این توکن ارزش قائل است.

اما چیزی که باید به آن توجه کنید این است که در پری مارکت، شما معمولاً خودِ توکن را به‌صورت آنی دریافت نمی‌کنید، بلکه روی «تعهد تحویل در آینده» معامله می‌کنید. این یعنی معامله‌ای که امروز انجام می‌دهید، در زمان مشخصی در آینده (مثلاً بعد از لیست شدن توکن) تسویه می‌شود.

جالب است بدانید مفهوم پری مارکت اصلاً از دنیای ارزهای دیجیتال شروع نشده است. در بازارهای مالی سنتی مانند بورس، معاملاتی با عنوان «Pre-Market» وجود دارد که به معامله‌گران اجازه می‌دهد قبل از شروع رسمی ساعات معاملاتی، سفارش‌های خرید و فروش خود را ثبت کنند. این موضوع به آن‌ها کمک می‌کند تا سریع‌تر به اخبار مهم اقتصادی یا گزارش‌های مالی واکنش نشان دهند.

با این حال، پری مارکت در بازار ارزهای دیجیتال یک تفاوت اساسی دارد. در حالی که در بورس، دارایی مورد معامله (مثل سهام) از قبل وجود دارد، در بازار کریپتو شما در حال معامله توکنی هستید که هنوز به‌طور رسمی وارد بازار نشده است. به بیان ساده‌تر، در پری مارکت کریپتو شما «خودِ دارایی» را نمی‌خرید، بلکه روی «قیمت و تحویل آن در آینده» معامله می‌کنید. همین تفاوت باعث می‌شود این بازار هم جذاب‌تر باشد و هم ریسک‌های خاص خودش را داشته باشد.

مکانیزم اجرایی پری مارکت؛ این بازار چگونه کار می‌کند؟

برای اینکه سازوکار پری مارکت را درست بفهمیم، باید اول یک نکته مهم را بدانیم: در این بازار، معامله روی «چیزی که همین الان در دسترس نیست» انجام می‌شود. یعنی شما هنوز توکن را در کیف پول ارز دیجیتال خود ندارید، اما درباره تحویل آن در آینده توافق می‌کنید. همین ویژگی، پری مارکت را از بازار اسپات جدا می‌کند و باعث می‌شود همه‌چیز بر پایه‌ی تعهد، وثیقه و زمان تسویه پیش برود.

در ساده‌ترین حالت، پری مارکت مثل یک قرار معاملاتی است که بین دو نفر بسته می‌شود؛ یکی می‌گوید «من این توکن را در آینده تحویل می‌دهم» و دیگری می‌گوید «من حاضر هستم همین حالا روی آن قیمت بگذارم». پلتفرم هم وسط ماجرا می‌ایستد تا مطمئن شود هیچ‌کدام از طرفین زیر قولشان نمی‌زنند. برای همین، قبل از نهایی شدن معامله، از هر دو طرف وثیقه می‌گیرد تا معامله امن‌تر شود.

قدم اول: فروشنده یا خریدار وارد بازار می‌شود

در پری مارکت، دو نقش اصلی وجود دارد: فروشنده و خریدار.

فروشنده معمولاً کسی است که فکر می‌کند در آینده توکن را دریافت می‌کند یا از قبل نسبت به تحویل آن اطمینان دارد. مثلاً ممکن است در یک ایردراپ شرکت کرده باشد، در لانچ‌پد توکن گرفته باشد یا حتی توکن را از مسیر دیگری در آینده به دست بیاورد. این فرد می‌گوید: «من حاضرم این توکن را با قیمت مشخصی پیش‌فروش کنم.»

خریدار هم کسی است که می‌خواهد زودتر از بازار اصلی وارد شود و معتقد است این توکن بعداً ارزش بیشتری پیدا می‌کند. او می‌گوید: «من حاضر هستم از همین حالا برای این توکن پول کنار بگذارم تا بعداً آن را تحویل بگیرم.» در حقیقت خریدار در این سناریو معتقد است که پروژه به شدت پتانسیل رشد دارد و اگر بخواهد تا روز عرضه صبر کند، ممکن است ربات‌ها و هجوم مردم باعث پامپ شدید قیمت شود. پس تصمیم می‌گیرد تا توکن‌ها را پیش‌خرید کند تا خیالش از بابت داشتن آن در روز اول عرضه راحت باشد.

قدم دوم: سفارش ثبت می‌شود

وقتی یکی از طرفین وارد بازار می‌شود، باید سفارش خود را ثبت کند. این سفارش شامل چند چیز است:

• تعداد توکن
• قیمت هر واحد
• نوع سفارش، یعنی خرید یا فروش

مثلاً فروشنده می‌تواند بگوید: «من ۲۰۰۰ واحد از یک توکن را با قیمت هر واحد ۰.۵ دلار می‌فروشم.»
 یا خریدار می‌تواند بگوید: «من ۲۰۰۰ واحد از این توکن را با قیمت ۰.۵ دلار می‌خرم.»

در این مرحله هنوز معامله نهایی نشده است. سفارش فقط در بازار قرار گرفته تا اگر طرف مقابل با همان قیمت موافق بود، آن را بردارد.

قدم سوم: پلتفرم وثیقه می‌گیرد

اینجا یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های پری مارکت با معامله معمولی در بازار اسپات مشخص می‌شود. در این بازار، فقط «اعلام قیمت» کافی نیست؛ باید وثیقه هم گذاشته شود. وثیقه یعنی پلتفرم بخشی از پول یا ارزش معامله را موقتاً قفل می‌کند تا مطمئن شود طرفین به تعهد خود پایبند می‌مانند. این وثیقه ممکن است:

• کل مبلغ معامله باشد
• درصدی از مبلغ معامله باشد
• یا بسته به قوانین هر پلتفرم، به شکل دیگری محاسبه شود

هدف این است که اگر یکی از طرفین بعداً بدقولی کرد، طرف مقابل کاملاً بی‌دفاع نماند. در حقیقت اگر وثیقه وجود نداشت، خیلی از معامله‌ها اصلاً قابل اعتماد نبودند. فروشنده می‌توانست سفارش بگذارد و بعداً هیچ توکنی تحویل ندهد. خریدار هم می‌توانست سفارش بدهد و بعد بزند زیر قولش.

وثیقه این مشکل را حل می‌کند. یعنی هر دو طرف قبل از اینکه وارد معامله شوند، یک ضمانت واقعی می‌گذارند. به همین دلیل، پلتفرم می‌تواند مطمئن باشد که معامله جدی است و طرفین فقط برای امتحان‌کردن بازار وارد نشده‌اند.

مثلاً اگر فروشنده‌ای بخواهد ۱۰۰۰ توکن را با قیمت هر واحد ۱ دلار بفروشد، ارزش کل معامله ۱۰۰۰ دلار می‌شود. پلتفرم ممکن است از او بخواهد کل این مبلغ یا بخش بزرگی از آن را به‌عنوان ضمانت قفل کند. خریدار هم ممکن است لازم باشد همان مبلغ را کنار بگذارد.

قدم چهارم: سفارش‌ها با هم مچ می‌شوند

حالا اگر یک خریدار و فروشنده روی یک قیمت به توافق برسند، پلتفرم سفارش آن‌ها را مچ می‌کند؛ یعنی طرفین معامله را به هم وصل می‌کند. در این لحظه، یک قرارداد معاملاتی شکل گرفته که هنوز تسویه نشده، اما همه‌چیز برای تحویل آینده آماده است. از این به بعد، معامله وارد مرحله‌ای می‌شود که به آن اصطلاحا «Settlement» یا زمان تسویه می‌گویند.

زمان تسویه معمولاً نزدیک به زمان لیست شدن رسمی توکن در صرافی‌هاست. در بعضی پلتفرم‌ها، چند ساعت بعد از لیست شدن فرصت تحویل داده می‌شود و در بعضی دیگر، قوانین دقیق‌تری وجود دارد.

قدم پنجم: روز تسویه می‌رسد

اینجاست که معامله واقعاً نهایی می‌شود. اگر فروشنده تعهد خود را انجام دهد و توکن را تحویل دهد، پلتفرم:

• توکن‌ها را به خریدار منتقل می‌کند
• پول قفل‌شده خریدار را به فروشنده می‌دهد
• و وثیقه‌ها طبق قوانین پلتفرم آزاد می‌شوند

اما اگر فروشنده نتواند توکن را تحویل بدهد، پلتفرم معمولاً از وثیقه او برای جبران خسارت استفاده می‌کند. یعنی خریدار کاملاً بی‌دفاع نمی‌ماند. این همان چیزی است که پری مارکت را از یک معامله‌ی معمولی دوستانه جدا می‌کند. اینجا همه‌چیز باید از قبل ضمانت شده باشد، چون دارایی هنوز وارد بازار رسمی نشده است.

دو سناریوی واقعی؛ معامله‌گران چطور از پری مارکت پول درمی‌آورند؟

اگر درک سازوکار بازار پیش عرضه برای شما کمی گیج‌کننده بوده است، اصلا نگران نباشید. در این بخش سعی می‌کنیم با دو مثال عملی ببینیم معامله‌گران حرفه‌ای چگونه از این بازار پول در می‌آورند. بیایید دو سناریوی متفاوت را با یک توکن فرضی به نام «پیکسل کوین» (PIXEL) شبیه‌سازی کنیم.

مثال اول: استراتژی شکارچیان ایردراپ

فرض کنید شما ماه‌ها در شبکه آزمایشی پروژه پیکسل فعالیت کرده‌اید و طبق اعلام تیم توسعه‌دهنده، قرار است ۵,۰۰۰ واحد پیکسل کوین پاداش بگیرید. شما نگرانید که در روز عرضه، به خاطر فروش دسته‌جمعی سایر کاربران، قیمت به شدت ریزش کند.

1. ورود به بازار پیش عرضه: وارد پری مارکت می‌شوید. می‌بینید خریدارانی هستند که حاضرند پیکسل کوین را روی قیمت ۰.۵ دلار پیش‌خرید کنند. شما سفارش فروش ۵,۰۰۰ توکن خود را ثبت می‌کنید.
2. وثیقه‌گذاری: ارزش معامله ۲,۵۰۰ دلار است. شما ۲,۵۰۰ دلار تتر وثیقه می‌گذارید و خریدار هم ۲,۵۰۰ دلار پرداخت می‌کند.
3. روز عرضه: پیش‌بینی شما درست از آب درمی‌آید! با لیست شدن پیکسل کوین، فشار فروش باعث می‌شود قیمت در بازار اسپات به ۰.۱ دلار سقوط کند.
4. سود شما: اما شما اصلاً نگران نیستید. ۵,۰۰۰ توکن ایردراپ خود را به صرافی منتقل کرده و تحویل خریدار می‌دهید. صرافی وثیقه شما را آزاد کرده و ۲,۵۰۰ دلار خریدار را هم به شما می‌دهد. 

نتیجه: شما توکنی را که در بازار روز فقط ۵۰۰ دلار می‌ارزد، به لطف پری مارکت به قیمت ۲,۵۰۰ دلار فروخته‌اید!

مثال دوم: استراتژی معامله‌گران حرفه‌ای (کسب سود بدون دریافت ایردراپ!)

یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های پری مارکت این است که برای فروشنده بودن، اصلاً نیازی نیست ایردراپی دریافت کرده باشید. البته این روش نیازمند تحلیل دقیق و البته پذیرش ریسک است.

فرض کنید پروژه جدیدی به نام «نوا کوین» (NOVA) قرار است لیست شود. شما هیچ توکنی ندارید، اما با بررسی داده‌های آنچین و توکنومیکس پروژه، به این نتیجه می‌رسید که ارزش واقعی این توکن در روز عرضه بیشتر از ۱ دلار نخواهد بود. اما در کمال تعجب می‌بینید که هیجان بازار و ترس از جا ماندن از فرصت‌ (فومو) باعث شده کاربران در پری مارکت حاضر باشند نوا کوین را با قیمت ۳ دلار پیش‌خرید کنند!

1. ورود به بازار پیش عرضه: شما یک سفارش فروش برای ۱,۰۰۰ توکن نوا با قیمت ۳ دلار ثبت می‌کنید.
2. وثیقه‌گذاری: شما ۳,۰۰۰ دلار از سرمایه شخصی خود را به عنوان وثیقه قفل می‌کنید. خریدار هم ۳,۰۰۰ دلار پرداخت می‌کند.
3. روز عرضه: نوا کوین در بازار اسپات لیست می‌شود و دقیقاً طبق تحلیل شما، حباب آن می‌ترکد و قیمت روی ۰.۸ دلار تثبیت می‌شود.
4. اجرای نقشه و کسب سود: شما بلافاصله وارد بازار اسپات می‌شوید و ۱,۰۰۰ توکن نوا را با قیمت مجموعاً ۸۰۰ دلار می‌خرید. سپس به بخش پری مارکت رفته و این ۱,۰۰۰ توکن را به خریداری که با او قرارداد داشتید تحویل می‌دهید.
5. نتیجه نهایی: صرافی ۳,۰۰۰ دلار وثیقه شما را پس می‌دهد و ۳,۰۰۰ دلار پول خریدار را نیز به حسابتان واریز می‌کند. شما ۸۰۰ دلار هزینه کردید و ۳,۰۰۰ دلار به دست آوردید. سود خالص شما در این معامله: ۲,۲۰۰ دلار! بدون اینکه حتی یک توکن ایردراپ دریافت کرده باشید.

نگاهی به انواع بازارهای پیش عرضه در دنیای کریپتو

پری مارکت‌ها بسته به ماهیت دارایی که معامله می‌شود، به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

• بازار توکن‌های پیش از انتشار (Pre-TGE): این رایج‌ترین نوع است که در آن خودِ توکن (که نام و نمادش مشخص شده) معامله می‌شود. تمام تمرکز روی قیمت نهایی توکن در زمان لیست شدن است. مثال بارز این بازار معاملات توکن همستر کامبت (HMSTR) یا داگز (DOGS) قبل از لیست شدن رسمی آنها در صرافی‌ها بود.
• بازار امتیازها (Points Market): در سال‌های اخیر، بسیاری از پروتکل‌های حوزه دیفای و شبکه‌های لایه دوم به جای اعلام مستقیم ایردراپ، سیستم «امتیازدهی» (Points System) را راه‌اندازی کرده‌اند. کاربران در ازای فعالیت در شبکه، امتیاز می‌گیرند. در بازار امتیازات، کاربران می‌توانند این امتیازها را قبل از اینکه حتی تیم پروژه نرخ تبدیل امتیاز به توکن را اعلام کند، خرید و فروش کنند. این نوع معامله ریسک بیشتری دارد چون هنوز ضریب تبدیل امتیاز به توکن مشخص نیست و معامله‌گران بر اساس حدس و گمان خرید و فروش می‌کنند.

چرا معامله‌گران حرفه‌ای به پری مارکت علاقه‌مندند؟

تا به اینجای کار دیدیم که بازار پیش عرضه ارزهای دیجیتال چیست و چگونه کار می‌کند. اما حالا این سوال پیش می‌آید که پری مارکت اصلا چه مزایایی دارد؟ چرا برخی تریدرها اصلا در این بازار شرکت می‌کنند؟ حضور در این بازار برای تریدرهای هوشمند چندین مزیت استراتژیک دارد:

کشف قیمت (Price Discovery)

پری مارکت بهترین ابزار برای فهمیدن ارزش واقعی یک پروژه است. معامله‌گران با رصد این قیمت‌ها می‌توانند انتظارات بازار، سطح تقاضا و ارزش‌گذاری تقریبی (FDV) پروژه را پیش از عرضه رسمی محاسبه کنند و استراتژی معاملاتی خود را برای روز لیست شدن بچینند. وقتی می‌بینید یک توکن در پری مارکت با قیمت ۱ دلار معامله می‌شود، متوجه می‌شوید که لیست شدن آن با قیمت ۵ دلار احتمالاً یک حباب است.

هج کردن یا پوشش ریسک

همانطور که گفته شد، اگر توکنی دارید که قرار است ایردراپ شود، فروش در پری مارکت مانند یک بیمه‌نامه عمل می‌کند که دارایی شما را در برابر سقوط قیمت در ثانیه‌های اول لیست شدن محافظت می‌کند.

دسترسی زودهنگام

در لحظه لیست شدن یک توکن پرطرفدار، معمولاً ربات‌های معاملاتی پرسرعت قیمت را به شدت پامپ می‌کنند و خرید در قیمت‌های پایین برای کاربران عادی غیرممکن می‌شود. پری مارکت به سرمایه‌گذاران خرد اجازه می‌دهد پیش از شروع این جنگ الگوریتمی، جایگاه خود را تثبیت کنند، سد ربات‌ها را در هم بشکنند و در فضایی آرام‌تر به معامله بپردازند.

روی تاریک ماجرا؛ بازار پری مارکت چه ریسک‌هایی دارد؟

با وجود جذابیت‌های زیاد، پری مارکت می‌تواند به سادگی سرمایه شما را به خطر بیندازد:

• نقدینگی پایین: برخلاف بازارهای اسپات که هزاران سفارش در ثانیه ثبت می‌شود، پری مارکت معمولاً به دلیل تعداد کمتر معامله‌گران نسبت به بازار اصلی، عمق بازار کمی دارد. این موضوع باعث می‌شود فاصله بین بهترین قیمت خرید و بهترین قیمت فروش بسیار زیاد باشد و در معاملات با حجم بالا، قیمت به شدت به ضرر شما جابجا شود.
• هزینه فرصت و ریسک وثیقه‌گذاری: به عنوان یک فروشنده، شما باید ۱۰۰ درصد ارزش معامله را وثیقه بگذارید. این یعنی سرمایه شما تا روز عرضه (که گاهی ممکن است ماه‌ها به تعویق بیفتد) در صرافی قفل می‌شود. در این مدت، شما هزینه فرصت از دست رفته سرمایه خود را می‌پردازید.
• ریسک تحویل ندادن کوین‌ها: با اینکه پلتفرم‌ها جریمه در نظر گرفته‌اند، اما اگر در روز عرضه متوجه شوید که قیمت توکن به شدت پامپ شده و ارزش آن چندین برابر قیمت پیش‌فروش شماست، ممکن است تصمیم بگیرید وثیقه خود را قربانی کنید تا توکن‌هایتان را در بازار آزاد گران‌تر بفروشید. در این حالت، خریدار از رشد قیمت جا می‌ماند و تنها به اصل پول خود و غرامتی که از وثیقه فروشنده کسر شده، می‌رسد و ممکن است فرصت سود نجومی از خود توکن را از دست بدهد.
• نوسانات غیرمنطقی: قیمت‌ها در پری مارکت گاهی تحت تاثیر اخبار فیک یا هیجانات کاذب، جابه‌جایی‌های ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصدی را تجربه می‌کنند که هیچ منطق اقتصادی پشت آن‌ها نیست.
• ریسک وثیقه: اگر فروشنده باشید و به هر دلیلی (مثل قطع شدن اینترنت یا مشکل در کیف پول) نتوانید توکن‌ها را در موعد مقرر به صرافی واریز کنید، صرافی بدون هیچ عذری وثیقه شما را مصادره می‌کند.
• تاخیر در لیست شدن یا لغو پروژه: در برخی موارد، پروژه ممکن است لیست شدن خود را به تعویق بیندازد یا حتی لغو کند که این موضوع می‌تواند باعث قفل شدن طولانی‌مدت سرمایه در پری مارکت شود.

کدام صرافی‌های ارز دیجیتال پری مارکت دارند؟

با رشد سریع بازار ارزهای دیجیتال و افزایش محبوبیت ایردراپ‌ها و پروژه‌های جدید، بسیاری از صرافی‌های ارز دیجیتال و پلتفرم‌های معاملاتی به سراغ راه‌اندازی بازار پیش‌عرضه رفته‌اند. این پلتفرم‌ها تلاش می‌کنند بستری فراهم کنند تا کاربران بتوانند قبل از لیست شدن رسمی یک توکن، روی قیمت آینده آن معامله کنند.

اما نکته‌ای که نباید از آن غافل شد این است که همه پری مارکت‌ها یکسان نیستند. برخی از آن‌ها به‌صورت متمرکز (در صرافی‌ها) فعالیت می‌کنند و برخی دیگر غیرمتمرکز هستند و از قراردادهای هوشمند برای تضمین معاملات استفاده می‌کنند. در ادامه، مهم‌ترین و معتبرترین پلتفرم‌های پری مارکت را بررسی می‌کنیم. با این حال متاسفانه امکان ثبت‌نام و فعالیت کاربران ایرانی در هیچ‌یک از این پلتفرم‌ها وجود ندارد.

صرافی بایننس (Binance)

بایننس به‌عنوان بزرگ‌ترین صرافی ارز دیجیتال جهان، در سال ۲۰۲۴ وارد حوزه پری مارکت شد. بازار پیش‌عرضه این صرافی معمولاً در همان بخش معاملات اسپات قرار دارد و به‌صورت محدود برای برخی توکن‌های منتخب فعال می‌شود.

یکی از ویژگی‌های مهم پری مارکت بایننس این است که توکن‌های لیست‌شده در آن معمولاً قبل از عرضه، توسط تیم این صرافی بررسی می‌شوند. به همین دلیل، ریسک پروژه‌های بی‌کیفیت در آن نسبت به برخی پلتفرم‌های دیگر کمتر است.

با این حال، دسترسی به این بخش معمولاً برای همه کاربران آزاد نیست و نیاز به احراز هویت (KYC) دارد. همچنین در برخی موارد، محدودیت‌هایی برای میزان خرید کاربران اعمال می‌شود تا از دستکاری قیمت جلوگیری شود.

صرافی کوکوین (KuCoin)

کوکوین یکی از محبوب‌ترین پلتفرم‌ها برای معاملات پری مارکت است و در بین کاربران علاقه‌مند به ایردراپ‌ها معروف است. پری مارکت کوکوین بیشتر بر پایه مدل OTC (معاملات مستقیم بین کاربران) کار می‌کند. یعنی خریدار و فروشنده مستقیماً با یکدیگر وارد معامله می‌شوند و صرافی فقط نقش واسطه و تضمین‌کننده را دارد.

کوکوین یکی از اولین صرافی‌هایی بود که بازار پیش‌عرضه پروژه‌های پرسر و صدا (مثل توکن‌های تلگرامی) را فعال کرد و به همین دلیل بین کاربران شهرت زیادی پیدا کرده است.

صرافی بای‌بیت (Bybit)

بای‌بیت هم یکی از صرافی‌هایی است که در سال‌های اخیر تمرکز ویژه‌ای روی بازارهای نوآورانه مثل پری مارکت داشته است. پری مارکت بای‌بیت معمولاً در قالب کمپین‌ها و لیستینگ‌های خاص ارائه می‌شود و تمرکز آن بیشتر روی پروژه‌هایی است که از نظر مارکتینگ و جذب کاربر پتانسیل بالایی دارند.

ویژگی مهم بای‌بیت این است که تجربه کاربری ساده‌تری نسبت به برخی رقبا ارائه می‌دهد و برای کاربران نیمه‌حرفه‌ای گزینه مناسبی محسوب می‌شود.

صرافی بیت‌گت (Bitget)

بیت‌گت یکی از فعال‌ترین صرافی‌ها در حوزه پری مارکت، مخصوصاً برای توکن‌های جدید و ترند است. این صرافی در بسیاری از ایردراپ‌های معروف (به‌خصوص پروژه‌های تلگرامی) بازار پیش‌عرضه راه‌اندازی کرده و به کاربران اجازه داده قبل از لیست شدن، قیمت‌گذاری انجام دهند.

نکته مهم درباره بیت‌گت این است که:

• تنوع پروژه‌های پری مارکت در آن زیاد است
• اما همین موضوع می‌تواند ریسک پروژه‌های ضعیف‌تر را هم بالا ببرد

بنابراین کاربران باید در انتخاب پروژه‌ها دقت بیشتری داشته باشند.

صرافی گیت دات آیو (Gate.io)

گیت دات آیو یکی دیگر از صرافی‌های قدیمی و شناخته‌شده بازار کریپتو است که بخش پری مارکت فعالی دارد. این صرافی معمولاً توکن‌های زیادی را قبل از لیست شدن در اختیار کاربران قرار می‌دهد و از این نظر یکی از متنوع‌ترین پری مارکت‌ها را ارائه می‌دهد.

پلتفرم ویلز مارکت (Whales Market)؛ پری مارکت غیرمتمرکز

Whales Market یک پلتفرم متفاوت نسبت به صرافی‌های متمرکز است. این پروژه ابتدا روی شبکه سولانا راه‌اندازی شد و بعداً به شبکه‌هایی مثل اتریوم و آربیتروم گسترش پیدا کرد.

در ویلز مارکت:

• معاملات از طریق قراردادهای هوشمند انجام می‌شود
• دارایی‌ها تا زمان تسویه در یک سیستم امن قفل می‌شوند
• نیازی به اعتماد به یک نهاد متمرکز نیست

یکی از کاربردهای جذاب این پلتفرم، امکان معامله «امتیازها» (Points) است؛ یعنی چیزهایی که هنوز حتی توکن هم نشده‌اند، اما احتمال تبدیل شدن به توکن در آینده را دارند؛ مدلی که بیشتر مناسب کاربران حرفه‌ای‌تر است که با ریسک‌های دیفای و قراردادهای هوشمند آشنایی دارند.

خرید ارزهای دیجیتال برای شرکت در پری مارکت

برای سرمایه گذاری روی پری مارکت‌ها معمولاً نیاز به پرداخت یک ارز خاص مثل تتر دارید. برای خرید تتر یا سایر ارزهای دیجیتال به‌صورت تومانی و در سریع‌ترین زمان، می‌توانید از نوبیتکس استفاده کنید. نوبیتکس بزرگترین صرافی ارز دیجیتال در ایران است که از خرید و فروش بیش از ۲۰۰ رمزارز پشتیبانی می‌کند. معامله و برداشت ارزهای دیجیتال در نوبیتکس با کمترین کارمزد و در کوتاه‌ترین زمان ممکن قابل انجام است.

سخن نهایی

پری مارکت ارز دیجیتال، تجسم ضرب‌المثل «سحرخیز باش تا کامروا شوی» در دنیای کریپتو است؛ اما به شرطی که با کفش‌های آهنین و دانش کافی وارد این مسیر شوید. این بازار فرصتی بی‌نظیر برای کسب سود از ایردراپ‌ها و شکار پروژه‌های مستعد قبل از انفجار قیمتی است. با این حال، نباید فراموش کرد که وثیقه‌گذاری‌های سنگین و نوسانات غیرقابل پیش‌بینی، می‌تواند در کسری از ثانیه بخشی از دارایی شما را از بین ببرد.

توصیه می‌شود که همیشه قبل از ورود به بازار پیش عرضه ارزهای دیجیتال، «تاریخ تسویه» و «شرایط وثیقه» پلتفرم مدنظرتان را به دقت مطالعه کنید و هرگز بیش از توان جریمه شدن، در سمت فروشنده نایستید. پری مارکت ابزاری برای حرفه‌ای‌هاست؛ پس با مطالعه و مدیریت ریسک، خود را به جمع حرفه‌ای‌های بازار برسانید.

سوالات متداول