استاندارد توکن در بلاکچین چیست؟ معرفی مهم‌ترین استانداردهای ارز دیجیتال

خلاصه مطلب

استاندارد توکن، مجموعه‌ای از قوانین فنی است که نحوه ساخت، انتقال و تعامل یک توکن با اجزای مختلف اکوسیستم بلاکچین را مشخص می‌کند و به‌عنوان یک زبان مشترک میان کیف پول‌ها، صرافی‌ها و قراردادهای هوشمند عمل می‌کند. بدون این استانداردها، هر توکن ساختار متفاوتی داشت و دنیای کریپتو با آشفتگی کامل مواجه می‌شد. استانداردهای مهمی مانند ERC-20 برای توکن‌های مثلی، ERC-721 و BEP-721 برای NFTها، ERC-1155 برای دارایی‌های ترکیبی، BEP-20 در زنجیره بی‌ان‌بی، TRC-20 در ترون و SPL در سولانا، هرکدام نقش کلیدی در توسعه دیفای، NFTها و اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز ایفا می‌کنند. شناخت این استانداردها به کاربران کمک می‌کند تا با درک بهتر زیرساخت پروژه‌ها، تصمیم‌های آگاهانه‌تری بگیرند و از اشتباهات رایجی مانند ارسال دارایی به شبکه اشتباه جلوگیری کنند.

مقدمه

تصور کنید به یک کشور خارجی سفر کرده‌اید و قصد دارید گوشی موبایل خود را شارژ کنید، اما متوجه می‌شوید که پریزهای برق آن کشور با دوشاخه شارژر شما هیچ همخوانی ندارند! در این لحظه، اهمیت یک «استاندارد جهانی» مانند پورت‌های USB یا Type-C را با تمام وجود درک می‌کنید. دنیای بلاکچین و ارزهای دیجیتال نیز دقیقاً با چنین چالشی روبه‌رو است. اگر هر توسعه‌دهنده‌ای بخواهد ارز دیجیتال یا توکن خود را با قوانین، زبان برنامه‌نویسی و کدهای دلخواه خودش بسازد، صرافی‌ها و کیف پول‌ها با یک هرج‌ومرج مطلق مواجه می‌شوند؛ زیرا برای پشتیبانی از هر توکن جدید، باید سیستم خود را از نو برنامه‌نویسی کنند.

اینجا است که مفهومی حیاتی به نام «استاندارد توکن» (Token Standard) وارد میدان می‌شود تا زبان مشترکی میان تمام اجزای دنیای کریپتو ایجاد کند. استانداردهای توکن، در واقع مجموعه‌ای از قوانین و الگوهای از پیش‌تعیین‌شده هستند که به برنامه‌نویسان دیکته می‌کنند یک ارز دیجیتال چگونه باید ساخته شود، چگونه انتقال یابد و چگونه با قراردادهای هوشمند تعامل داشته باشد. به لطف همین استانداردهای یکپارچه است که شما می‌توانید هزاران توکن مختلف را تنها در یک کیف پول (مانند تراست ولت) نگهداری یا آن‌ها را در صرافی‌ها خریدوفروش کنید. در این مقاله جامع از نوبیتکس، قصد داریم به اعماق معماری بلاکچین سفر کنیم و مهم‌ترین استانداردهای توکن که اسکلت‌بندی دنیای دیفای، بازی‌های بلاکچینی و NFTها را تشکیل داده‌اند، زیر ذره‌بین قرار دهیم.

استاندارد توکن (Token Standard) دقیقاً چیست؟

برای درک بهتر این مفهوم، ابتدا باید تفاوت بین «کوین» (Coin) و «توکن» (Token) را به خاطر بیاوریم. کوین‌ها مانند بیت‌کوین یا اتریوم، بلاکچین اختصاصی خودشان را دارند و پادشاه قلمرو خود هستند. اما توکن‌ها (مانند تتر، شیبا اینو یا چین‌لینک) بلاکچین مستقلی ندارند؛ آن‌ها مستأجرانی هستند که روی بلاکچین‌های میزبان (مثل اتریوم، ترون یا سولانا) ساخته می‌شوند. برای اینکه این مستأجران بتوانند به درستی در شبکه میزبان فعالیت کنند، به مجموعه‌ای از قوانین نیاز دارند که به آن‌ها «استاندارد توکن» می‌گویند.

از نظر فنی، استاندارد توکن یک فایل راهنما یا یک رابط برنامه‌نویسی (API) در قالب «قراردادهای هوشمند» است. این استانداردها تعیین می‌کنند که کد یک توکن باید شامل چه توابعی باشد. به عنوان مثال، یک استاندارد تعیین می‌کند که توکن باید تابعی برای «بررسی موجودی کل»، تابعی برای «انتقال توکن از یک آدرس به آدرس دیگر» و تابعی برای «تایید تراکنش‌ها» داشته باشد. اگر یک برنامه‌نویس بخواهد توکنی بسازد که صرافی‌ها و کیف پول‌ها آن را به رسمیت بشناسند، چاره‌ای ندارد جز اینکه کدهای خود را دقیقاً در چارچوب این استانداردهای جهانی بنویسد. درست مثل اینکه بگوییم یک خودرو از روی چه پلتفرمی ساخته شده یا یک ساختمان بر اساس چه نقشه‌ای بالا رفته است. استاندارد، قالب را مشخص می‌کند و پروژه‌ها بر اساس آن، توکن خود را طراحی می‌کنند.

پس به زبان ساده:

استاندارد توکن مجموعه‌ای از قوانین و مشخصات فنی است که تعیین می‌کند یک توکن دیجیتال چگونه در یک بلاکچین ساخته، مدیریت و استفاده شود. این استانداردها شبیه یک «زبان مشترک» عمل می‌کنند؛ یعنی همه اجزای اکوسیستم بلاکچین، از کیف پول و صرافی گرفته تا قرارداد هوشمند و برنامه غیرمتمرکز، می‌دانند با این توکن چطور رفتار کنند.

چرا استانداردهای توکن به وجود آمدند؟

در روزهای ابتدایی بلاکچین، هر پروژه می‌توانست منطق مخصوص خودش را برای ساخت دارایی دیجیتال طراحی کند. این آزادی ظاهراً جذاب بود، اما خیلی زود مشکل‌ساز شد. اگر هر توکن ساختار متفاوتی می‌داشت، کیف پول‌ها باید برای هر دارایی یک روش جداگانه طراحی می‌کردند، صرافی‌ها برای هر توکن یک منطق خاص می‌نوشتند و توسعه‌دهندگان هم برای هر پروژه از صفر شروع می‌کردند. چنین وضعی نه مقیاس‌پذیر بود و نه کاربرپسند.

استاندارد توکن دقیقاً برای حل همین مشکل شکل گرفت. ایده اصلی این بود که یک مجموعه قوانین مشترک تعریف شود تا همه بتوانند بر پایه آن توکن‌های سازگار بسازند. نتیجه این شد که توسعه‌دهنده‌ها دیگر مجبور نبودند برای هر پروژه چرخ را دوباره اختراع کنند. کافی بود از یک استاندارد شناخته‌شده پیروی کنند تا توکن آن‌ها با اکوسیستم گسترده‌تری سازگار شود.

این استانداردها همچنین باعث شدند نوآوری سریع‌تر شود. وقتی زیرساخت پایه یکسان باشد، تمرکز پروژه‌ها از مسائل ابتدایی فنی به سمت ایده‌های اصلی، مدل اقتصادی، کاربرد واقعی و تجربه کاربری می‌رود. به همین دلیل است که امروز بخش بزرگی از دنیای ارز دیجیتال بر دوش استانداردهای توکنی ساخته شده است.

پس اگر بخواهیم مزایا و کاربردهای استانداردهای توکنی را یکجا جمع کنیم به این موارد می‌رسیم:

• قابلیت همکاری و تعامل‌پذیری: مهم‌ترین دلیل وجود استانداردها، ایجاد زبان مشترک است. وقتی توکن‌ها از یک استاندارد واحد پیروی کنند، برنامه‌های غیرمتمرکز، صرافی‌های غیرمتمرکز (مانند یونی‌سواپ) و کیف پول‌ها می‌توانند بدون نیاز به آپدیت‌های پیچیده، از تمام آن توکن‌ها پشتیبانی کنند. این یعنی اگر شما یک توکن جدید بسازید که از استاندارد اتریوم پیروی کند، از همان ثانیه اول در هزاران کیف پول در سراسر جهان قابل مشاهده و انتقال خواهد بود.
• تضمین امنیت و کاهش خطای انسانی: نوشتن یک قرارداد هوشمند از پایه، ریسک وجود باگ‌های امنیتی را به شدت بالا می‌برد. هکرها همیشه به دنبال روزنه‌ای در کدهای جدید هستند. استانداردهای توکن، کدهایی هستند که بارها توسط نوابغ برنامه‌نویسی بررسی، بازبینی و حسابرسی (Audit) شده‌اند. استفاده از این الگوهای استاندارد، امنیت پایه‌ای توکن را تضمین کرده و از سرقت دارایی سرمایه‌گذاران جلوگیری می‌کند.
• سرعت و کارایی در توسعه: استانداردهای توکن مانند قالب‌های آماده وب‌سایت عمل می‌کنند. برنامه‌نویسان دیگر نیازی ندارند بدیهیات را از نو بنویسند؛ آن‌ها قالب استاندارد را برمی‌دارند، نام توکن، نماد و تعداد کل آن را تغییر می‌دهند و در عرض چند دقیقه یک ارز دیجیتال جدید خلق می‌کنند. این کار باعث شکوفایی و رشد نمایی پروژه‌های بلاکچینی شده است.

استاندارد توکن چه چیزهایی را مشخص می‌کند؟

هر استاندارد توکن معمولاً چند بخش کلیدی را تعریف می‌کند. نخست اینکه توکن چه نامی دارد، نماد آن چیست و چه مقدار از آن وجود خواهد داشت. دوم اینکه انتقال توکن چگونه انجام می‌شود و چه کسی مجاز است آن را جابه‌جا کند. سوم اینکه آیا امکان سوزاندن، صادر (مینت) کردن، فریزکردن یا مدیریت پیشرفته توکن وجود دارد یا نه.

در برخی استانداردها، قابلیت‌های بیشتری هم تعریف می‌شود. برای مثال، بعضی توکن‌ها می‌توانند کارمزدهای خودکار داشته باشند، بعضی دیگر قابلیت مالکیت یکتا دارند و برخی برای مدیریت چند نوع دارایی در یک قرارداد طراحی شده‌اند. این جزئیات شاید در ظاهر فنی به نظر برسند، اما در عمل تعیین می‌کنند یک توکن برای چه کاربردی مناسب است.

به زبان ساده، استاندارد توکن فقط نمی‌گوید «این توکن چیست»، بلکه می‌گوید «این توکن چه رفتارهایی دارد و در چه محیطی می‌تواند درست کار کند».

مهم‌ترین استانداردهای توکن در بلاکچین

حالا می‌رسیم به بخش اصلی مقاله؛ یعنی استانداردهایی که در دنیای ارز دیجیتال بیشترین استفاده را دارند و شناخت آن‌ها برای هر کاربر، سرمایه‌گذار یا علاقه‌مند به بلاکچین ضروری است.

نگاهی به پادشاه ارزهای دیجیتال؛ استانداردهای شبکه بیت کوین

شبکه بیت کوین قدیمی‌ترین و پرمخاطب‌ترین بلاکچین دنیای کریپتوکارنسی است، اما به خاطر ساختار منحصربه‌فرد خود و استفاده از مکانیزم خروجی خرج نشده تراکنش (UTXO) به جای سیستم حساب‌محور، پلتفرم‌های زیادی بر بستر آن فعالیت نمی‌کند و دیدگاه بیشتر کاربران به این شبکه، بلاکچینی ایمن برای انتقال دارایی است.

با این وجود چند استاندارد در حال حاضر از این بلاکچین برای ساخت توکن استفاده می‌کنند که از جمله آن‌ها می‌توان به پروتکل اُمنی (OMNI) و همچنین استاندارد BRC-20 اشاره کرد.

پروتکل امنی یک پلتفرم فعال بر بستر بلاکچین بیت کوین است که توسعه دهندگان به کمک آن می‌توانند دارایی‌های دیجیتال و توکن و رمزارزهایی با استاندارد مشابه راه اندازی کنند. تراکنش‌های امنی در حقیقت همان تراکنش‌های بیت کوینی با چند مشخصه اضافه هستند. پیش‌تر نیز تتر نسخه‌ای از توکن خود را بر پایه استاندارد امنی منتشر کرده بود که بعدها صدور آن را متوقف کرد.

استاندارد توکن BRC-20 نیز یک استاندارد آزمایشی برای ساخت توکن‌های تعویض پذیر است که منحصرا برای بلاکچین بیت کوین طراحی و ساخته شده. این استاندارد از نظر اسمی شبیه استانداردهای اتریومی به نظر می‌رسد، اما تفاوت مهمی که میان آنها است به نحوه ساخت‌شان برمی‌گردد. استاندارد BRC-20 در بلاکچین بیت کوین به راهکارهای مرتبط با قرارداد هوشمند دسترسی ندارد و در عوض از تکنولوژی اردینالز (Ordinals) استفاده می‌کند. اردینالز پروتکلی بود که اولین بار در ژانویه ۲۰۲۳ به عنوان راهکاری برای اضافه کردن متا دیتا (فراداده) به تراکنش‌های BTC در شبکه بیت کوین معرفی شد.

بررسی پادشاه قراردادهای هوشمند؛ استانداردهای شبکه اتریوم

شبکه اتریوم، مهد تولد قراردادهای هوشمند و دیفای است. استانداردهای اتریوم با پیشوند ERC شناخته می‌شوند که مخفف عبارت «Ethereum Request for Comment» (درخواست اظهارنظر اتریوم) است. در ادامه، سه استاندارد اصلی این شبکه را بررسی می‌کنیم:

استاندارد ERC-20 (استاندارد توکن‌های مثلی یا تعویض‌پذیر)

این استاندارد، مشهورترین و پرکاربردترین استاندارد توکن در تمام دنیای بلاکچین است. ERC-20 برای ساخت توکن‌های «مثلی» (Fungible) استفاده می‌شود. مثلی بودن یعنی هر واحد از این توکن، ارزشی دقیقاً برابر با واحد دیگر دارد. مثلاً یک اسکناس ۱۰ دلاری شما، دقیقاً هم‌ارزش با یک اسکناس ۱۰ دلاری در جیب دوستتان است.

بیشتر توکن‌هایی که در بازار می‌شناسید، از جمله ارزهای محبوبی مثل چین‌لینک (LINK)، یونی‌سواپ (UNI)، شیبا اینو (SHIB) و حتی نسخه اتریومیِ تتر (USDT)، همگی بر بستر استاندارد ERC-20 ساخته شده‌اند. این استاندارد به قدری موفق بوده که به الگویی برای تمام بلاکچین‌های دیگر تبدیل شده است.

استاندارد ERC-721 (استاندارد توکن‌های غیرمثلی یا NFT)

اگر ERC-20 برای ساخت «پول» استفاده می‌شود، ERC-721 برای ساخت «سند مالکیت» کاربرد دارد. این استاندارد پایه و اساس توکن‌های غیرقابل تعویض (NFT) است. هر توکن ERC-721 دارای یک شناسه یکتا (Token ID) و کدهای اختصاصی است که آن را از تمام توکن‌های دیگر متمایز می‌کند. دقیقاً مانند اثر انگشت یا سند یک خانه که با خانه همسایه متفاوت است. تمام کالکشن‌های معروف NFT مانند میمون‌های کسل (Bored Ape) یا کریپتوپانک‌ها، از این استاندارد برای اثبات مالکیت دیجیتالی آثار هنری، آیتم‌های درون بازی یا دارایی‌های فیزیکی استفاده می‌کنند.

ERC-721 نقش بسیار مهمی در رشد بازار NFT داشت. بدون این استاندارد، بسیاری از پلتفرم‌های خریدوفروش NFT یا بازی‌های بلاکچینی اصلاً نمی‌توانستند به‌سادگی مالکیت دارایی‌های یکتا را ثبت و منتقل کنند. این استاندارد همچنین امکان نمایش مالکیت شفاف و قابل‌پیگیری روی بلاکچین را فراهم می‌کند؛ چیزی که در دنیای دیجیتال اهمیت بسیار زیادی دارد.

استاندارد ERC-1155 (استاندارد چندگانه و بهینه)

استانداردهای قبلی یک مشکل بزرگ داشتند: اگر شما در یک بازی بلاکچینی می‌خواستید یک شمشیر (NFT) و ۱۰۰۰ سکه طلا (ERC-20) را همزمان انتقال دهید، باید دو قرارداد هوشمند جداگانه را اجرا می‌کردید که کارمزد وحشتناکی به همراه داشت.

استاندارد ERC-1155 که توسط تیم Enjin خلق شد، یک شاهکار مهندسی است که ویژگی‌های هر دو استاندارد قبل را ترکیب کرده است. با این استاندارد، برنامه‌نویسان می‌توانند هم توکن‌های مثلی (پول) و هم توکن‌های غیرمثلی (آیتم‌های خاص) را درون یک قرارداد هوشمند واحد قرار دهند و آن‌ها را به صورت دسته‌جمعی (Batch Transfer) ارسال کنند. این استاندارد، انقلابی در توسعه بازی‌های متاورسی و کاهش کارمزدهای اتریوم ایجاد کرد.

در صورتی که تمایل دارید بیشتر در مورد استانداردهای توکنی اتریوم بدانید، توصیه می‌کنیم مقاله «استانداردهای توکن بلاکچین اتریوم» در مجله نوبیتکس بیندازید.

استانداردهای شبکه بی‌ان‌بی چین (زنجیره بایننس)

بایننس، به عنوان بزرگترین صرافی جهان، برای رقابت با اتریوم شبکه اختصاصی خود را با نام BNB Chain راه‌اندازی کرد. از آنجایی که شبکه بایننس با ماشین مجازی اتریوم (EVM) سازگار است، استانداردهای آن شباهت بسیار زیادی به اتریوم دارند، اما کارمزدهای آن به مراتب کمتر است:

استاندارد BEP-20

این استاندارد، دقیقاً برادر دوقلوی ERC-20 در شبکه بایننس است. BEP-20 (مخفف Binance Evolution Proposal) به گونه‌ای طراحی شده که توسعه‌دهندگان اتریوم بتوانند کدهای خود را به راحتی به شبکه بایننس منتقل کنند. توکن‌های محبوبی مانند پنکیک‌سواپ (CAKE) و همچنین نسخه‌های «رپد شده» از بیت‌کوین و اتریوم، روی این استاندارد قرار دارند. مزیت اصلی BEP-20، سرعت پردازش بسیار بالا و کارمزد تراکنش در حد چند سنت است که آن را به گزینه‌ای جذاب برای کاربران تبدیل کرده است.

(نکته مهم: استاندارد دیگری به نام BEP-2 نیز وجود دارد که متعلق به زنجیره قدیمی بایننس موسوم به Binance Chain است که امروزه کاربرد کمتری دارد و برای انتقال کوین BNB استفاده می‌شد).

استاندارد BEP-721

درست همان‌طور که شبکه اتریوم از استاندارد ERC-721 برای ساخت NFTها استفاده می‌کند، شبکه BNB Chain نیز استانداردی مشابه به نام BEP-721 دارد. این استاندارد برای ایجاد توکن‌های غیرمثلی در اکوسیستم بایننس طراحی شده و از نظر ساختار و عملکرد، شباهت بسیار زیادی به ERC-721 دارد.

مزیت اصلی BEP-721 نسبت به ERC-721، کارمزد کمتر و سرعت بالاتر تراکنش‌ها در زنجیره BNB است. به همین دلیل، بسیاری از پروژه‌های NFT که به دنبال تجربه کاربری ارزان‌تر و سریع‌تر هستند، این استاندارد را انتخاب می‌کنند. با این حال، از نظر پذیرش و اکوسیستم، همچنان اتریوم جایگاه قوی‌تری در بازار NFT دارد.

استانداردهای سایر شبکه‌های مهم 

دنیای استانداردهای توکن به اتریوم و زنجیره BNB ختم نمی‌شود. شبکه‌های بلاکچینی دیگر نیز با معماری‌های خاص خود، استانداردهای قدرتمندی را معرفی کرده‌اند. از جمله

استاندارد TRC-20 (شبکه ترون)

این استاندارد برای کاربران ایرانی آشناترین نام ممکن است! TRC-20 استاندارد توکن‌های شبکه ترون است که عملکردی کاملاً مشابه ERC-20 اتریوم دارد. دلیل شهرت جهانی این استاندارد نیز عرضه استیبل کوین تتر مبتنی بر آن است. به دلیل کارمزدهای سرسام‌آور اتریوم، امروزه بخش عظیمی از نقل و انتقالات تتر در سراسر جهان و صرافی‌ها، بر بستر شبکه ترون و از طریق استاندارد TRC-20 انجام می‌شود که سرعت بالا و هزینه بسیار ناچیزی دارد.

استاندارد SPL (شبکه سولانا)

SPL که مخفف Solana Program Library است، استاندارد اختصاصی بلاکچین سولاناست. برخلاف اتریوم که برای توکن‌های مثلی و NFTها استانداردهای جداگانه‌ای دارد، در سولانا تمام توکن‌ها (چه یک میم‌کوین و چه یک قطعه زمین در متاورس) زیر چتر استاندارد جامع SPL قرار می‌گیرند. این یکپارچگی، در کنار سرعت ۵۰ هزار تراکنش بر ثانیه، باعث شده تا کیف پول‌های سولانا (مانند فانتوم) تجربه‌ای بسیار روان و یکپارچه به کاربران ارائه دهند.

چگونه تفاوت استانداردها را تشخیص دهیم؟

یکی از مرگبارترین اشتباهاتی که کاربران در بازار ارزهای دیجیتال مرتکب می‌شوند، عدم توجه به استاندارد توکن در هنگام نقل و انتقال دارایی‌های دیجیتال است. فرض کنید می‌خواهید مقداری تتر را از صرافی نوبیتکس به کیف پول ارز دیجیتال خود منتقل کنید. در صفحه برداشت، صرافی از شما می‌پرسد که قصد دارید انتقال را روی کدام شبکه (استاندارد) انجام دهید: ERC-20، TRC-20 یا BEP-20؟

شما باید دقت کنید که آدرس گیرنده در کیف پول شما، دقیقاً متعلق به همان شبکه باشد. اگر شما تتر را در شبکه ترون (TRC-20) ارسال کنید، اما آدرس کیف پول گیرنده متعلق به شبکه اتریوم (ERC-20) باشد، دارایی شما در سیاه‌چاله بلاکچین گم می‌شود و برای همیشه از بین خواهد رفت! هیچ راه بازگشتی برای تراکنش‌های اشتباه بین استانداردهای مختلف وجود ندارد. به عنوان یک قاعده کلی:

• آدرس‌های استاندارد ERC-20 و BEP-20 معمولاً با عبارت 0x شروع می‌شوند.
• آدرس‌های استاندارد TRC-20 همیشه با حرف بزرگ T آغاز می‌شوند.

شناخت این پیشوندها، اولین خط دفاعی شما برای محافظت از سرمایه‌تان است.

اما چگونه بفهمیم یک توکن از چه استانداردی پیروی می‌کند؟ برای تشخیص استاندارد یک توکن، معمولاً باید به اطلاعات شبکه و قرارداد هوشمند آن نگاه کرد. نام شبکه، آدرس قرارداد، مستندات پروژه و اطلاعات درج‌شده در مرورگرهای بلاکچین می‌توانند نشانه‌های خوبی باشند. مثلاً اگر توکن روی اتریوم ساخته شده باشد، احتمال زیادی دارد که از استاندارد ERC-20 یا یکی از استانداردهای NFT مانند ERC-721 استفاده کند. در صرافی‌ها و کیف پول‌ها هم معمولاً شبکه توکن مشخص می‌شود. 

آینده استانداردهای توکن در بلاکچین چه خواهد بود؟

با رشد بلاکچین، استانداردهای توکن هم در حال پیچیده‌تر و هوشمندتر شدن هستند. بازار دیگر فقط به توکن‌های ساده و NFTهای اولیه محدود نیست. امروز صحبت از دارایی‌های چندمنظوره، هویت دیجیتال، توکن‌های با قابلیت حاکمیتی پیشرفته، استانداردهای میان‌زنجیره‌ای و حتی مدل‌های جدید مالکیت دیجیتال است.

در آینده احتمالاً استانداردها بیشتر به سمت انعطاف، قابلیت تعامل میان شبکه‌ها و تجربه کاربری ساده‌تر حرکت می‌کنند. چون یکی از چالش‌های اصلی صنعت کریپتو، همین پراکندگی میان شبکه‌ها و استانداردهای مختلف است. هرچه این شکاف کمتر شود، پذیرش عمومی هم آسان‌تر خواهد شد.

با این حال، یک اصل ثابت می‌ماند: استاندارد توکن همچنان ستون فقرات دارایی‌های دیجیتال خواهد بود. بدون آن، اکوسیستم بلاکچین نمی‌تواند این‌قدر منظم، گسترده و قابل‌استفاده باشد.

توجه به استاندارد توکن موقع خرید و فروش و انتقال

یکی از مهم‌ترین نکاتی که کاربران هنگام خرید ارز دیجیتال، فروش یا انتقال آنها باید به آن توجه کنند، استاندارد توکن و شبکه انتقال است. بسیاری از ارزها مثل تتر یا USDT روی چند شبکه مختلف مانند اتریوم (ERC20)، ترون (TRC20) و بی‌ان‌بی چین (BEP20) عرضه می‌شوند. اگر موقع انتقال، شبکه مبدا و مقصد با هم یکسان نباشند، دارایی ممکن است برای همیشه از دست برود. به همین دلیل، قبل از انجام هر تراکنش باید حتماً استاندارد توکن و نوع شبکه را بررسی کنید.

توجه به استاندارد توکن فقط برای جلوگیری از اشتباه نیست، بلکه روی سرعت انتقال و میزان کارمزد هم تاثیر مستقیم دارد. برای مثال، انتقال تتر روی شبکه TRC20 معمولاً ارزان‌تر و سریع‌تر از ERC20 است. به همین خاطر، کاربران حرفه‌ای قبل از خرید یا انتقال ارز دیجیتال، علاوه بر قیمت، به شبکه و استاندارد توکن هم دقت می‌کنند تا هم هزینه کمتری بپردازند و هم امنیت دارایی‌شان حفظ شود.

سخن نهایی

استاندارد توکن یکی از پایه‌ای‌ترین مفاهیم در دنیای بلاکچین است؛ مفهومی که شاید در نگاه اول فنی و پیچیده به نظر برسد، اما در عمل همه‌چیز را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. از نحوه ساخت و انتقال توکن گرفته تا سازگاری با کیف پول‌ها، صرافی‌ها و برنامه‌های غیرمتمرکز، همه‌چیز به این استانداردها گره خورده است.

شناخت استانداردهایی مثل ERC-20، ERC-721، ERC-1155، BEP-20، TRC-20 و SPL به شما کمک می‌کند نه‌فقط توکن‌ها را بهتر بشناسید، بلکه بفهمید هر پروژه بر چه زیرساختی بنا شده و چرا برای یک کاربرد خاص انتخاب شده است. در نهایت، هرچه درک دقیق‌تری از این مفاهیم داشته باشید، هم در تحلیل پروژه‌ها حرفه‌ای‌تر عمل می‌کنید و هم در استفاده روزمره از دارایی‌های دیجیتال، خطای کمتری خواهید داشت.

سوالات متداول

استاندارد توکن در بلاکچین دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟

استاندارد توکن مشخص می‌کند یک توکن چگونه ساخته شود، چگونه منتقل شود و چگونه با کیف پول‌ها، صرافی‌ها و قراردادهای هوشمند تعامل داشته باشد. در واقع، یک زبان مشترک برای توکن‌ها ایجاد می‌کند.

تفاوت ERC-20 و ERC-721 چیست؟

ERC-20 برای توکن‌های مثلی استفاده می‌شود؛ یعنی همه واحدها شبیه هم و قابل‌تعویض‌اند. اما ERC-721 برای توکن‌های غیرمثلی یا NFTها به کار می‌رود و هر توکن هویت منحصربه‌فرد خودش را دارد.

 آیا می‌توانم یک توکن ERC-20 را مستقیماً به شبکه TRC-20 ارسال کنم؟

خیر، به هیچ وجه. بلاکچین‌ها جزایر مستقلی هستند و زبان یکدیگر را نمی‌فهمند. ارسال مستقیم بین دو استاندارد مختلف باعث از بین رفتن دائمی دارایی شما می‌شود. برای این کار باید از پل‌های بلاکچینی یا صرافی‌های متمرکز به عنوان واسطه استفاده کنید.

عبارت ERC در استانداردهای اتریوم مخفف چیست؟

این عبارت مخفف Ethereum Request for Comment به معنای «درخواست اظهارنظر اتریوم» است. این یک فرآیند رسمی است که توسعه‌دهندگان ایده‌های جدید خود را برای بهبود شبکه در قالب پروپوزال‌هایی (EIP) ثبت می‌کنند و اگر جامعه اتریوم آن را بپذیرد، به یک استاندارد (ERC) تبدیل می‌شود.

آیا یک توکن می‌تواند روی چند استاندارد یا چند شبکه وجود داشته باشد؟

بله، بسیاری از پروژه‌ها توکن خود را روی چند شبکه عرضه می‌کنند. در این حالت ممکن است یک دارایی با نام مشابه روی شبکه‌های مختلف وجود داشته باشد، اما هر نسخه استاندارد و قرارداد جداگانه‌ای دارد.

چرا تتر روی چندین استاندارد مختلف (اتریوم، ترون، بایننس) وجود دارد؟

شرکت سازنده تتر، برای دسترسی بیشتر کاربران و تسهیل معاملات، دلار دیجیتال خود را روی شبکه‌های مختلف راه‌اندازی کرده است. این کار شبیه به این است که شما یک شعبه از فروشگاه خود را در تهران، یک شعبه در استانبول و شعبه‌ای در لندن افتتاح کنید. ارزش تتر در تمام این شبکه‌ها ۱ دلار است، اما سرعت و کارمزد انتقال آن‌ها (بسته به بلاکچین میزبان) کاملاً متفاوت است.

مهم‌ترین نکته‌ای که هنگام کار با استانداردهای توکن باید رعایت کنیم چیست؟

مهم‌ترین نکته، دقت به شبکه و قرارداد توکن است. همیشه باید بررسی کنید توکن روی کدام شبکه قرار دارد و کیف پول یا صرافی مقصد از همان شبکه پشتیبانی می‌کند یا نه.