خلاصه مطلب
پای نتورک (Pi Network) پروژه‌ای بلاکچینی است که با ایده استخراج ارز دیجیتال از طریق گوشی موبایل، میلیون‌ها کاربر را جذب کرد. بااین‌حال، سال‌ها طول کشید تا توکن بومی آن با نماد PI از موجودی داخل اپلیکیشن به دارایی قابل انتقال و معامله تبدیل شود. نقطه عطف این مسیر، راه‌اندازی اوپن نتورک در فوریه ۲۰۲۵ بود که امکان اتصال شبکه پای نتورک به دنیای بیرون و معامله PI در بازارهای عمومی را فراهم کرد. با وجود این تحول، پرسش‌هایی درباره کاربرد واقعی توکن، نحوه توزیع آن، تمرکززدایی شبکه و آینده اقتصادی پروژه همچنان مطرح است.
مقدمه
چند سال پیش، میلیون‌ها نفر هر روز اپلیکیشن پای نتورک را باز می‌کردند، دکمه استخراج را می‌زدند و منتظر می‌ماندند تا موجودی PI آنها بیشتر شود؛ بدون اینکه بدانند این اعداد چه زمانی ارزش واقعی پیدا می‌کنند یا اصلاً روزی امکان فروششان فراهم می‌شود یا نه. حالا وضعیت تغییر کرده است: پای نتورک در فوریه ۲۰۲۵ شبکه اوپن نتورک خود را راه‌اندازی کرد و ارز دیجیتال PI وارد بازارهای عمومی شد. به این ترتیب، پروژه‌ای که سال‌ها به‌خاطر معامله‌ناپذیر بودن توکنش زیر سوال می‌رفت، وارد مرحله تازه‌ای شده است.
اما عرضه یک ارز دیجیتال لزوما به معنای موفقیت آن نیست. پای نتورک حالا از مرحله‌ای عبور کرده که در آن مهم‌ترین ابهام درباره قابل معامله بودن توکنش بود اما هنوز سوالات زیادی درباره نحوه کار این شبکه، ارزش اقتصادی ارز پای کوین (PI) و آینده این پروژه مطرح است. در این مقاله از مجله نوبیتکس تصمیم داریم تا به سوال پای نتورک چیست؟ پاسخ دهیم و از تاریخچه و سازوکار پای نتورک تا توکنومیک و حاشیه‌های آن را بررسی می‌کنیم تا ببینیم این پروژه امروز در چه جایگاهی قرار دارد.
پای نتورک چیست؟
ارز دیجیتالی که می‌شد بدون خرید تجهیزات گران‌قیمت و فقط با یک گوشی موبایل به دست آورد؛ آن هم با زدن یک دکمه در روز! ایده پای نتورک در نگاه اول آن‌قدر جذاب بود که میلیون‌ها نفر را به خود جذب کرد. اما همین پروژه که برای عده‌ای فرصتی تازه در دنیای ارزهای دیجیتال بود، برای عده‌ای دیگر چیزی جز یک وعده توخالی به نظر نمی‌رسید. چطور ممکن بود سال‌ها یک ارز دیجیتال جمع کنید، اما نتوانید آن را در بازار بفروشید؟ همین سوال باعث شد بسیاری پای نتورک را زیر سوال ببرند و حتی آن را کلاهبرداری بدانند.
پاراگراف بالا خلاصه‌ای از چیستی پای نتورک و حواشی‌اش در این سال‌ها بود. پروژه‌ای که در سال ۲۰۱۹ و با هدف ساده‌تر کردن دسترسی مردم به دنیای بلاکچین راه‌اندازی شد. ایده اصلی این بود که برای مشارکت در این پروژه، برخلاف استخراج بیت کوین، نیازی به دستگاه‌های تخصصی، برق زیاد یا سرمایه اولیه قابل‌توجه نداشته باشید. این پروژه با ارائه یک اپلیکیشن برای اندروید و iOS از کاربران می‌خواست که در هر ۲۴ ساعت یک‌بار روی یک دکمه ضربه بزنند و با این کار، ارز دیجیتال Pi را استخراج کنند و مدعی بود که با این روش می‌توان بدون مصرف زیاد باتری یا آسیب زدن به محیط زیست، در فرآیند اعتبارسنجی بلاک‌های بلاکچین پای نتورک مشارکت کنند و به استخراج یا ماینینگ ارز دیجیتال بپردازند.
رشد سریع تعداد کاربران نشان داد که این ایده تا چه اندازه برای مردم جذاب است؛ اما یک مشکل اساسی همچنان باقی مانده بود: موجودی داخل اپلیکیشن با ارزی که بتوان آن را آزادانه در بازار معامله کرد، تفاوت داشت.
اما سال‌ها گذشت و کاربران همچنان منتظر ماندند تا بتوانند حاصل فعالیت خود را به کیف پول‌های خارجی منتقل کنند و در صورت تمایل بفروشند. تأخیر طولانی در راه‌اندازی شبکه عمومی، ابهام درباره ارزش واقعی توکن‌ها و اتکا به سیستم دعوت از کاربران جدید، تردیدها را بیشتر کرد و باعث شد تا بسیاری پای نتورک را کلاهبرداری توصیف کنند.
اما سرانجام در ۲۰ فوریه سال ۲۰۲۵، پروژه پای نتورک بلاکچین عمومی خودش با نام اوپن نتورک (Open Network) را راه‌اندازی کرد و وارد فاز تازه‌ای شد. با راه‌اندازی این شبکه، بالاخره پس از سال‌ها کاربران امکان انتقال توکن‌های خود پس از طی کردن مراحل احراز هویت را پیدا کردند و این ارز دیجیتال در صرافی‌های بزرگی مثل OKX، بیت‌گت و کراکن لیست شد.
در وب سایت رسمی پای نتورک نیز این پروژه خودش را این چنین معرفی می‌کند:
استخراج ارزهای دیجیتال سخت است و سرمایه‌گذاری در این بازار ریسک‌های خاص خودش را دارد. بسیاری از ما هم از انقلاب ارزهای دیجیتال جا مانده‌ایم… پای نتورک استخراج ارزهای دیجیتال را آسان می‌کند؛ فناوری پیشرفته‌ای که به شما امکان می‌دهد بدون خالی شدن باتری موبایلتان، توکن پای استخراج کنید.
شایان ذکر است که امکان خرید ارز دیجیتال پای نتورک در صرافی نوبیتکس وجود ندارد و این توکن در این پلتفرم لیست نشده. با این حال شما می‌توانید از طریق صفحه قیمت ارز پای نتورک هر زمان که خواستید قیمت این ارز دیجیتال را بررسی کنید.
تاریخچه پای نتورک؛ بنیانگذاران Pi Network چه کسانی هستند؟
توسعه پروژه پای نتورک از سال ۲۰۱۸ با هدف ایجاد یک ارز دیجیتال برای استفاده در زندگی روزمره افراد آغاز شد. در ۱۴ مارس ۲۰۱۹ وایت پیپر و اپلیکیشن پای نتورک در اختیار عموم قرار گرفت و این روز از سوی تیم پروژه با عنوان «روز پای» (Pi Day) شناخته شد. نیکولاس کوکالیس (Nicolas Kokkalis) و چنگ‌دیائو فن (Chengdiao Fan) دو بنیانگذار اصلی پای نتورک هستند که ظاهراً تحصیلات PhD خود را در دانشگاه استنفورد به پایان رسانده‌اند. کوکالیس به عنوان مدیر تکنولوژی و فن به عنوان مدیر محصول پای نتورک، همچنان سرپرستی پروژه و توسعه آن را بر عهده دارند.
نیکولاس کوکالیس مدرس اولین کلاس اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز استنفورد در سال ۲۰۱۸ بود و تمرکز اصلی تحقیقات خود را روی ترکیب سیستم‌های توزیع‌شده و تعامل کامپیوتر با انسان قرار داد تا بتواند ارز دیجیتال را وارد زندگی روزمره مردم کند. چنگ‌دیائو فن در زمینه علوم انسانی تحصیل کرده است و تحقیقات او روی تعامل انسان و کامپیوتر و نحوه استفاده از تکنولوژی برای ایجاد تغییرات مثبت در رفتار و جوامع انسانی تمرکز دارد.
اما در تاریخچه ارز دیجیتال پای نتورک، اختلافات داخلی در تیم توسعه نیز دیده می‌شود. داستان این اختلاف به شکایت وینسنت مک‌فیلیپ (Vincent McPhillip)، یکی دیگر از بنیانگذاران اولیه پای نتورک، در سال ۲۰۲۰ از کوکالیس و فن برمی‌گردد. او مدعی بود که بدون دلیل موجه از پروژه کنار گذاشته شده، دسترسی‌اش به منابع شرکت قطع شده و تصمیم‌هایی برای کاهش سهم او گرفته شده است. مک‌فیلیپ همچنین ادعاهایی درباره اختلافات شدید میان دو بنیانگذار دیگر و تأثیر آنها بر مدیریت شرکت مطرح کرد.
البته این اختلاف حقوقی در جولای سال ۲۰۲۳ با توافق طرفین پایان یافت، اما جزئیات توافق به‌صورت عمومی منتشر نشده است. بسیاری اما معتقدند این اختلاف داخلی باعث شده تا پای نتورک در سال ۲۰۲۰ در آستانه انحلال کامل برود و یکی از دلایل اصلی تاخیر راه‌اندازی شبکه اصلی آن بوده است.
پای نتورک چطور کار می‌کند؟
برای درک نحوه کار پای نتورک، باید دو بخش اصلی آن را بشناسیم: سازوکار اجماع بلاکچین و سیستم پاداش‌دهی به کاربران. برخلاف بیت کوین که از الگوریتم اثبات کار استفاده می‌کند، پای نتورک سازوکار اجماع خود را بر پایه پروتکل اجماع استلار (Stellar Consensus Protocol یا SCP) طراحی کرده است.
در این روش، نودهای شبکه با تبادل اطلاعات و بر اساس مجموعه‌ای از ارتباط‌های مورد اعتماد، درباره اعتبار تراکنش‌ها و ثبت آنها در دفتر کل به توافق می‌رسند. این فرایند به رقابت محاسباتی و مصرف انرژی زیادی که در استخراج بیت کوین وجود دارد، وابسته نیست.
یکی از اجزای این سازوکار، حلقه‌های امنیتی (Security Circles) است. کاربران می‌توانند افرادی را که به آنها اعتماد دارند به حلقه امنیتی خود اضافه کنند. ارتباط میان این افراد و حلقه‌های امنیتی سایر کاربران، شبکه‌ای از اعتماد ایجاد می‌کند که در طراحی اجماع پای نقش دارد. البته ساختن حلقه امنیتی به این معنا نیست که کاربر مستقیماً تراکنش‌ها را تأیید می‌کند؛ این وظیفه در لایه بلاکچین بر عهده نودهاست.
نودها نرم‌افزار پای را روی رایانه اجرا می‌کنند و در ارتباط با سایر نودها، به پردازش تراکنش‌ها و رسیدن شبکه به اجماع کمک می‌کنند. در مقابل، کاربران اپلیکیشن موبایل می‌توانند با فعالیت روزانه و مشارکت‌های دیگر، واجد شرایط دریافت پاداش شوند؛ بدون آنکه گوشی آنها محاسبات سنگین استخراج را انجام دهد.
مدل پاداش پای نیز تنها به فعال کردن ماینینگ روزانه محدود نیست. عواملی مانند مشارکت در حلقه امنیتی، دعوت از کاربران جدید، اجرای نود، قفل کردن موجودی و استفاده از اپلیکیشن‌های اکوسیستم می‌توانند در محاسبه پاداش نقش داشته باشند.
آیا استخراج پای نتورک همچنان امکان‌پذیر است؟
بله. کاربران همچنان می‌توانند از طریق اپلیکیشن پای نتورک ماینینگ روزانه خود را فعال کنند. این اپلیکیشن رابط کاربری ساده‌ای دارد و در آن دکمه‌ای وجود دارد که با زدن آن استخراج ارز پای آغاز می‌شود. علاوه بر این، شمارش معکوس ۲۴ ساعته نیز آغاز می‌شود و بعد از اتمام آن، کاربر باید دوباره وارد برنامه شود و دکمه را بزند تا استخراج ادامه پیدا کند.
در اپلیکیشن پای نتورک، کاربران به چهار دسته کلی تقسیم می‌شوند:
- پیشگام یا پایونیر (Pioneer): کاربرانی که با زدن دکمه، ارز پای را استخراج می‌کنند.
- مشارکت‌کننده (Contributor): کاربرانی سه تا پنج کاربر دیگر را به دایره امن خود اضافه کنند، می‌توانند به ازای هر یک از آنها ۰.۲ پای بیشتر در هر ساعت استخراج کنند.
- سفیر (Ambassador): کاربرانی که با کد دعوت خود، کاربران جدید را به برنامه دعوت کنند می‌توانند استخراج ساعتی خود را تا ۲۵ درصد افزایش دهند.
- گره یا نود (Node): کاربرانی که نرم‌افزار Pi node را روی کامپیوتر خود اجرا می‌کنند. البته طبق توضیح تیم پروژه، در حال حاضر این نرم‌افزار در مرحله آزمایشی قرار دارد.
بسته به این که یک کاربر چه فعالیتی در پای نتورک داشته باشد، می‌تواند در یک یا چند دسته مختلف قرار بگیرد. برای مثال اگر کاربری علاوه بر استخراج Pi با زدن دکمه، یک دایره امن تشکیل دهند و کاربران جدید را نیز به برنامه دعوت کند، می‌تواند همزمان نقش پیشگام، مشارکت‌کننده و سفیر را داشته باشد.
با این حال، استخراج پای با ماینینگ سنتی ارزهای دیجیتال تفاوت دارد. برای مثال، در شبکه بیت کوین، ماینرها با استفاده از توان پردازشی دستگاه‌های خود در فرایند اثبات کار شرکت می‌کنند. اما در پای نتورک، فعال کردن ماینینگ در اپلیکیشن به معنای استفاده از پردازنده گوشی برای استخراج بلاک نیست؛ این کار مشارکت روزانه کاربر در سیستم پاداش‌دهی شبکه را ثبت می‌کند. پردازش تراکنش‌ها و اجرای سازوکار اجماع نیز بر عهده نودهاست.
توکنومیکس ارز پای نتورک
طبق وایت‌پیپر پای نتورک، حداکثر عرضه این پروژه ۱۰۰ میلیارد واحد توکن Pi تعیین شده که از این مقدار، ۶۵ میلیارد واحد به پاداش‌های ماینینگ جامعه کاربران، ۱۰ میلیارد واحد به ذخایر بنیاد و توسعه اکوسیستم، ۵ میلیارد واحد به تأمین نقدینگی و ۲۰ میلیارد واحد به تیم اصلی پروژه اختصاص یافته است. بنابراین، ۸۰ درصد از عرضه کل به بخش‌های مرتبط با جامعه و اکوسیستم و ۲۰ درصد به تیم اصلی تعلق دارد.
جزئیات توزیع عرضه پای نتورک در جدول زیر آمده است:
| نحوه توزیع توکن‌ها | |
| پاداش‌های ماینینگ کاربران | ۶۵٪ از عرضه کل معادل ۶۵ میلیارد واحد PI |
| ذخایر بنیاد و توسعه اکوسیستم | ۱۰٪ از عرضه کل معادل ۱۰ میلیارد واحد PI |
| تأمین نقدینگی | ۵٪ از عرضه کل معادل ۵ میلیارد واحد PI |
| تیم اصلی پروژه | ۲۰٪ از عرضه کل معادل ۲۰ میلیارد واحد PI |
سهم ۶۵ میلیارد واحدی جامعه برای پاداش‌های ماینینگ گذشته و آینده در نظر گرفته شده است.
مدل عرضه و کاهش پاداش استخراج
پای نتورک در ابتدای فعالیت خود از مدلی استفاده می‌کرد که با افزایش تعداد کاربران فعال، نرخ پایه استخراج کاهش می‌یافت. نرخ اولیه ۳.۱۴ پای در ساعت بود و هر بار که تعداد کاربران فعال به ده برابر می‌رسید، این نرخ نصف می‌شد. این فرایند پنج بار تکرار شد؛ اما با آغاز مین‌نت در دسامبر ۲۰۲۱، مدل جدیدی برای عرضه و پاداش‌دهی معرفی شد.
از مارس ۲۰۲۲، پای نتورک مدل انتشار پاداشی را به کار گرفت که بر اساس یک فرمول کاهشی و محدودیت عرضه ماهانه تنظیم می‌شود. در این مدل، نرخ پایه استخراج به میزان پاداش‌های قابل توزیع و فعالیت کاربران شبکه وابسته است و می‌تواند در طول زمان تغییر کند. پاداش نهایی هر کاربر نیز با توجه به مشارکت‌هایی مانند حلقه امنیتی، تیم دعوت، اجرای نود، قفل کردن موجودی و استفاده از اپلیکیشن‌های اکوسیستم محاسبه می‌شود.
برخلاف مدل اولیه که کاهش نرخ استخراج به نقاط عطف رشد کاربران وابسته بود، مدل جدید تلاش می‌کند مجموع پاداش‌های توزیع‌شده را در محدوده سهم ۶۵ میلیارد واحدی اختصاص‌یافته به ماینینگ نگه دارد. به این ترتیب، با افزایش فعالیت شبکه و محدود بودن عرضه قابل توزیع، نرخ پایه استخراج به‌طور کلی در گذر زمان کاهش می‌یابد؛ هرچند مقدار دقیق آن به سازوکار محاسبه پاداش و شرایط شبکه بستگی دارد.
بررسی وایت‌پیپر پای نتورک
در وب‌سایت رسمی پای نتورک، وایت‌پیپر اولیه این پروژه در مارس ۲۰۱۹ منتشر شده و بخش‌های تکمیلی مربوط به توکنومیک، سازوکار استخراج و نقشه راه نیز در دسامبر ۲۰۲۱ به آن اضافه شده‌اند. نسخه اولیه بیشتر به معرفی اهداف پروژه، ساختار شبکه، الگوریتم اجماع و مدل اقتصادی پای می‌پردازد؛ درحالی‌که مطالب تکمیلی، جزئیات بیشتری درباره عرضه توکن‌ها و نحوه توزیع پاداش‌ها در دوره مین‌نت ارائه می‌کنند. البته تیم پروژه تأکید کرده که برخی اطلاعات وایت‌پیپر اولیه ممکن است به به‌روزرسانی نیاز داشته باشند؛ بنابراین برای بررسی وضعیت فعلی پای نتورک باید اطلاعیه‌های جدیدتر آن را نیز در نظر گرفت.
نقشه راه پای نتورک؛ از نسخه آزمایشی تا شبکه اصلی
نقشه راه اولیه پای نتورک از سه مرحله اصلی تشکیل شده بود: بتا، تست‌نت و مین‌نت. هر مرحله با هدف توسعه زیرساخت بلاکچین، آزمایش قابلیت‌ها و آماده‌سازی شبکه برای استفاده گسترده‌تر طراحی شده بود.
- مرحله بتا (۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰): اپلیکیشن موبایل پای در دسامبر ۲۰۱۸ منتشر شد و وایت‌پیپر اولیه در مارس ۲۰۱۹ به انتشار رسید. در این مرحله، پروژه بر گسترش جامعه کاربران، شکل‌گیری حلقه‌های امنیتی و توسعه اولیه شبکه تمرکز داشت.
- مرحله تست‌نت (از مارس ۲۰۲۰): شبکه آزمایشی پای راه‌اندازی شد تا نودها بتوانند زیرساخت بلاکچین را آزمایش کنند و توسعه‌دهندگان نیز اپلیکیشن‌های خود را با استفاده از ابزارهای پروژه بسازند و آزمایش کنند.
- مرحله مین‌نت (از دسامبر ۲۰۲۱): شبکه اصلی پای راه‌اندازی شد، اما در ابتدا با محدودیت ارتباط با شبکه‌ها و سیستم‌های خارجی فعالیت می‌کرد. در این دوره، کاربران واجد شرایط می‌توانستند پس از احراز هویت، موجودی خود را به شبکه اصلی منتقل کنند و اکوسیستم برنامه‌های مبتنی بر پای توسعه پیدا کند.
این مراحل به‌تدریج زمینه را برای راه‌اندازی شبکه اوپن نتورک فراهم کردند. شایان ذکر است که هیچ رودمپ جدیدی از سوی تیم پای نتورک برای سال‌های آینده منتشر نشده است.
آیا پای نتورک کلاهبرداری است؟
بعضی افراد معتقدند که پای نتورک از کاربران پول دریافت نمی‌کند، بنابراین نمی‌تواند کلاهبرداری خاصی انجام دهد. در پاسخ به این مورد باید به دو نکته توجه داشته باشید: اول اینکه کاربران این پروژه وقت و انرژی زیادی را برای کسب توکن صرف می‌کنند. دوم اینکه وقتی تعداد کاربران یک پروژه زیاد باشد، فرصت‌ها و روش‌های مختلفی برای کلاهبرداری یا سوءاستفاده از آنها وجود دارد و دریافت مستقیم پول از آنها تنها راه کلاهبرداری نیست.
با اینکه سازندگان پای نتورک در تلاش‌اند اعتبار پروژه خود را اثبات کنند، این پروژه طی سال‌های فعالیتش با انتقادها و اتهام‌هایی درباره مدل استخراج، نحوه جذب کاربران و کاربرد واقعی توکن روبه‌رو بوده است. البته با راه‌اندازی شبکه اصلی و عرضه توکن PI در بازارهای معاملاتی، برخی از انتقادهای قدیمی دیگر اعتبار ندارند. برای بررسی دقیق‌تر، می‌توان مهم‌ترین نگرانی‌هایی را که درباره پای نتورک مطرح شده‌اند، مرور کرد.
محدودیت فنی در ماینینگ با موبایل
پای نتورک ادعا می‌کند که کاربران می‌توانند با گوشی موبایل خود به استخراج ارز دیجیتال پای بپردازند. استخراج بلاک‌های جدید در شبکه‌های بلاکچین واقعی، به توان پردازشی بالایی نیاز دارد و انرژی زیادی نیز مصرف می‌کند. ماینرهای تخصصی زیادی برای این کار طراحی شده‌اند که توان بالا و مصرف انرژی پایینی دارند، به همین دلیل گوشی‌های هوشمند فعلی عملاً توان رقابت با این دستگاه‌ها را ندارند و نمی‌توان با استفاده از آنها ارز دیجیتال استخراج کرد.
تأخیر در اجرای نقشه راه
پای نتورک در نقشه راه اولیه خود مراحل مختلفی را برای توسعه پروژه، از جمله بتا، تست‌نت و مین‌نت، در نظر گرفته بود. طولانی شدن فرایند توسعه و تغییر زمان‌بندی برخی مراحل باعث شد کاربران درباره تحقق وعده‌های پروژه تردید کنند.
با این حال، برخلاف ادعاهای قدیمی، شبکه اصلی پای در دسامبر ۲۰۲۱ راه‌اندازی شد و فعالیت شبکه اوپن نتورک نیز در فوریه ۲۰۲۵ آغاز شد. در نتیجه، دیگر نمی‌توان گفت این پروژه هرگز به مین‌نت نرسیده یا قرار نیست توکن آن عرضه شود. با این حال، تاخیرهای مداوم تیم توسعه در تحقق برنامه‌هایش یکی از دلایلی است که بسیاری نسبت به پروژه پای نتورک مردد هستند.
شباهت به پروژه‌های هرمی
نحوه عملکرد پای نتورک شباهت زیادی به پروژه‌های کلاهبرداری هرمی دارد، چرا که کاربران را به دعوت دیگران و دریافت پاداش در قبال آن ترغیب می‌کند. پای نتورک از کاربران خود پولی دریافت نمی‌کند اما در چنین پروژه‌هایی همیشه امکان کلاهبرداری در مراحل مختلف و در قالب‌های متنوع وجود دارد.
نداشتن پشتوانه مالی
پای نتورک اطلاعات شفافی درباره هزینه‌ها و وضعیت تأمین سرمایه خود ارائه نکرده و با توجه به اینکه تاکنون جذب سرمایه یا شراکتی با سایر پروژه‌ها نداشته است، بسیاری نسبت به آن مردد هستند.
البته صرف نبود اطلاعات عمومی و جزئی درباره تمام این موارد، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که پروژه جعلی است یا سازندگان آن قصد دارند از طریق پامپ و دامپ قیمت سود کسب کنند.
احراز هویت پای نتورک؛ مهلت برداشت توکن‌ها و سرنوشت موجودی کاربران
پس از راه‌اندازی شبکه Open Network در فوریه ۲۰۲۵، پای نتورک از کاربران خواست برای انتقال توکن‌های استخراج‌شده به شبکه اصلی، مراحل احراز هویت (KYC) و چک‌لیست مهاجرت را تکمیل کنند. این پروژه در نهایت مهلت انجام این مراحل را تا ۱۴ مارس ۲۰۲۵ تمدید کرد و هشدار داد کاربرانی که تا آن تاریخ شرایط لازم را انجام ندهند، بخش عمده موجودی استخراج‌شده قبلی خود را از دست خواهند داد. توکن‌های استخراج‌شده در شش ماه منتهی به نخستین مهاجرت، از این محدودیت مستثنا بودند.
بنابراین، اگر کاربری مهلت تعیین‌شده را از دست داده باشد، نمی‌تواند انتظار داشته باشد تمام موجودی قدیمی او همچنان قابل انتقال باشد. طبق مقررات اعلام‌شده پای نتورک، بخش عمده این موجودی از دست می‌رود و تنها موجودی مشمول استثنای شش‌ماهه در این قاعده قرار نمی‌گیرد. البته کاربرانی که به‌دلیل مشکلات فنی یا موانع سیستمی از تکمیل مراحل بازمانده‌اند، وضعیت متفاوتی دارند و پای نتورک برای برخی از آنها در سال ۲۰۲۶ راهکارهایی ارائه کرده است.
فرایند احراز هویت و مهاجرت به مین‌نت همچنان برای کاربران واجد شرایط ادامه دارد. در ماه مارس ۲۰۲۶ نیز پای نتورک از آغاز مهاجرت دوم خبر داد تا کاربرانی که شرایط لازم را دارند بتوانند بخش دیگری از موجودی قابل‌انتقال خود، از جمله برخی پاداش‌های ارجاع، را به شبکه اصلی منتقل کنند. برای این مرحله، تنظیم تأیید دومرحله‌ای کیف پول نیز الزامی است. با این حال، مهاجرت دوم به معنای احیای توکن‌هایی نیست که بر اساس مقررات مهلت اولیه از دست رفته‌اند.
اما با توجه به تبعیت پای نتورک از مقررات دفتر کنترل دارایی‌های خارجی آمریکا (OFAC) و تحریم‌های گسترده این کشور علیه ایران، کاربران داخل ایران با محدودیت جدی برای احراز هویت و انتقال توکن‌های خود به شبکه اصلی روبه‌رو هستند. از آنجا که مهاجرت موجودی به مین‌نت به تکمیل KYC وابسته است، کاربرانی که امکان عبور از این مرحله را نداشته باشند، نمی‌توانند موجودی منتقل‌نشده خود را به کیف پول اصلی پای نتورک انتقال دهند. بنابراین، حتی اگر توکن‌ها در اپلیکیشن نمایش داده شوند، تا زمان تکمیل احراز هویت و مهاجرت، امکان برداشت آنها به کیف پول شخصی وجود ندارد.
بهترین کیف پول‌ها برای پای نتورک
برای نگهداری و انتقال ارز پای (PI)، مطمئن‌ترین گزینه برای کاربران، کیف پول رسمی پای نتورک است که از طریق اپلیکیشن Pi Browser در دسترس قرار دارد. این کیف پول غیرامانی است؛ یعنی کلید خصوصی آن در اختیار خود کاربر قرار دارد و تیم توسعه پای نتورک نمی‌تواند عبارت بازیابی را برای او بازیابی کند. به همین دلیل، نگهداری امن عبارت بازیابی اهمیت زیادی دارد. تراست ولت (Trust Wallet) و بیت‌گت ولت (Bitget Wallet) نیز طبق گزارشات از پای نتورک پشتیبانی می‌کنند. همچنین می‌توان توکن پای را در کیف پول سخت‌افزاری لجر نیز نگهداری کرد.
سخن پایانی
پای نتورک داستانی متفاوت از بسیاری از پروژه‌های بازار ارزهای دیجیتال دارد. این پروژه کارش را با یک ایده ساده آغاز کرد: اینکه افراد عادی هم بتوانند بدون تجهیزات گران‌قیمت وارد دنیای رمزارزها شوند. همین ایده میلیون‌ها نفر را همراه پای کرد، اما سال‌ها فاصله میان افزایش موجودی داخل اپلیکیشن و امکان استفاده واقعی از آن، تردیدهای زیادی به وجود آورد. راه‌اندازی اوپن نتورک در فوریه ۲۰۲۵ نقطه عطف مهمی بود؛ چراکه PI سرانجام امکان حضور در بازارهای عمومی را پیدا کرد و پای نتورک وارد مرحله‌ای تازه شد.
بااین‌حال، عرضه یک ارز دیجیتال پایان مسیر نیست. چالش اصلی پای نتورک حالا این است که نشان دهد جامعه بزرگ کاربرانش می‌تواند به یک اکوسیستم فعال تبدیل شود؛ اکوسیستمی که مردم فقط برای افزایش موجودی یا فروش توکن‌هایشان سراغش نروند، بلکه دلیلی واقعی برای استفاده از شبکه داشته باشند. آینده این پروژه را نمی‌توان تنها با تعداد کاربران، قیمت روز PI یا وعده‌های تازه سنجید. آنچه در نهایت اهمیت دارد، فاصله میان تصویری است که پای نتورک از آینده خود ترسیم می‌کند و چیزی که در عمل به کاربران ارائه می‌دهد.
سوالات متداول
پای نتورک یک پروژه بلاکچینی است که با هدف ساده‌تر کردن دسترسی کاربران عادی به ارزهای دیجیتال شکل گرفت. ارز بومی این شبکه PI نام دارد و کاربران اولیه آن را از طریق اپلیکیشن موبایل به دست می‌آوردند.
بله. پای نتورک در ۲۰ فوریه ۲۰۲۵ شبکه اوپن نتورک را راه‌اندازی کرد و PI به بازار عرضه شد.
صرفاً بر اساس انتقادها یا تأخیرهای گذشته نمی‌توان پای نتورک را کلاهبرداری دانست. با این حال، این پروژه با ابهاماتی درباره مدل استخراج، سیستم دعوت کاربران، شفافیت و کاربردهای اقتصادی روبه‌رو بوده است.
موجودی نمایش‌داده‌شده در اپلیکیشن لزوماً به معنای موجودی قابل انتقال روی شبکه اصلی نیست. احراز هویت، تکمیل مراحل مهاجرت و شرایط مربوط به حساب کاربر تعیین می‌کنند چه مقدار از PI امکان انتقال دارد.
حداکثر عرضه اعلام‌شده برای PI برابر با ۱۰۰ میلیارد واحد است.
خیر. در حال حاضر PI در فهرست ارزهای قابل معامله نوبیتکس قرار ندارد.
نمی‌توان افزایش قیمت PI را تضمین کرد. کاربردهای واقعی شبکه، میزان تقاضا، عرضه در گردش، شرایط بازار ارزهای دیجیتال و پیشرفت اکوسیستم از عواملی هستند که می‌توانند بر قیمت آن اثر بگذارند.
