در دنیای رمزارزها، شفافیت بلاکچین یک ویژگی مهم محسوب میشود. هر کسی میتواند تراکنشها را در اکسپلوررهای شبکههایی مانند بیت کوین، تون (TON)، اتریوم، BNBChain یا ترون مشاهده کند و ببیند چه داراییهایی در یک آدرس جابهجا شدهاند. اما همین شفافیت، گاهی توسط افراد سودجو برای ایجاد اعتماد جعلی و تبلیغ پروژههای بیارزش یا کلاهبرداری مورد سوءاستفاده قرار میگیرد.
یکی از روشهای رایج این افراد، ارسال توکنهای ناشناس به کیف پولهایی است که نام یا برچسب شناختهشدهای دارند؛ روشی که در ظاهر میتواند یک ارتباط واقعی میان آن توکن و یک برند معتبر ایجاد کند، اما در واقع هیچ ارتباطی وجود ندارد.
برچسب یک آدرس در اکسپلورر به چه معناست؟
اکسپلوررهای بلاکچین برای راحتتر شدن بررسی تراکنشها، گاهی آدرسهای شناختهشده را با نامهایی مانند صرافیها، پروژهها یا سرویسهای مختلف برچسبگذاری میکنند. برای مثال، ممکن است یک آدرس به نام یک صرافی یا یک پروژه معروف نمایش داده شود. برچسب زدن آدرسها در بسیاری از موارد توسط خود کاربران انجام میشود و به همین خاطر ممکن است لزوماً درست نباشد.
اما نکته مهم این است که:
وجود یک توکن در یک آدرس، بهتنهایی به معنی تأیید، حمایت یا ارتباط آن پروژه با صاحب آدرس نیست.
در شبکههای بلاکچینی، هر فردی میتواند یک توکن ایجاد کند و آن را به هر آدرسی ارسال کند. دریافت یک دارایی توسط یک کیف پول، یک عملیات یکطرفه است و نیاز به اجازه صاحب کیف پول ندارد.
به همین دلیل، اگر در یک اکسپلورر مشاهده کردید که یک توکن ناشناس در کیف پولی با نام یک برند معتبر قرار گرفته است، نباید نتیجه بگیرید که آن برند از آن توکن حمایت میکند.
ترفند پامپ و دامپ با استفاده از کیف پولهای معروف
یکی از روشهای متداول در بازار رمزارزها، ساخت یک توکن جدید و ایجاد هیجان مصنوعی پیرامون آن است. در این روش، کلاهبرداران یا تیمهای غیرشفاف ممکن است:
- یک توکن با نام جذاب ایجاد کنند.
- مقدار زیادی از آن را به کیف پولهای شناختهشده ارسال کنند.
- تصویر یا اسکرینشات این انتقالها را در شبکههای اجتماعی منتشر کنند.
- این تصور را ایجاد کنند که یک فرد، شرکت یا صرافی معتبر با این پروژه ارتباط دارد.
برای مثال، ممکن است یک توکن ناشناس به آدرسی که در یک اکسپلورر با نام یک صرافی نمایش داده میشود ارسال شود. سپس فرد منتشرکننده ادعا کند «این صرافی یا این پروژه بزرگ، این توکن را دریافت کرده است؛ پس احتمالاً ارزش رشد دارد.»
در حالی که واقعیت میتواند کاملاً متفاوت باشد. ممکن است صاحب آن کیف پول هیچ اطلاعی از وجود این توکن نداشته باشد و صرفاً به هدفی برای یک انتقال فریبنده تبدیل شده باشد.
برای مثال، در تصویر زیر میبینید که یک کانال تلگرام مدعی شده است یک کیف پول مربوط به صرافی نوبیتکس روی توکن QEU سرمایهگذاری کرده و بهعنوان سند، آدرس تراکنش را ارائه کرده است. در حالی که این ادعا کاملاً نادرست است. فارغ از این که این آدرس با نوبیتکس در ارتباط باشد یا خیر، وجود این توکن ناشناس در این آدرس به معنی سرمایهگذاری نوبیتکس روی آن نیست.
چرا این روش میتواند خطرناک باشد؟
در چنین پروژههایی، اگر فرد گرداننده توکن موفق به جلب اعتماد کاربران شود، اغلب بعد از مدتی که میزان قابلتوجهی از آن توکن توسط کاربران خریداری شد، پول سرمایهگذاران را سرقت کرده و پروژه را رها میکنند. در برخی موارد نیز مهاجمان از این روش برای هدایت کاربران به سایتهای جعلی یا قراردادهای هوشمند مخرب استفاده میکنند.
ممکن است یک کاربر پس از دیدن چنین توکنی:
- روی لینک موجود در توضیحات توکن کلیک کند؛
- وارد یک سایت جعلی شود؛
- کیف پول خود را متصل کند؛
- یا مجوز انتقال داراییهای خود را به یک قرارداد ناشناس بدهد.
در نتیجه، خطر اصلی همیشه خودِ دریافت توکن نیست؛ بلکه اقداماتی است که کاربر ممکن است بعد از آن انجام دهد.
چگونه از خودمان محافظت کنیم؟
برای بررسی یک توکن ناشناس، چند نکته ساده میتواند از بسیاری از ریسکها جلوگیری کند:
- صرفاً به دلیل وجود یک توکن در یک کیف پول معروف، به آن اعتماد نکنید.
- نام یا لوگوی یک توکن را معیار اعتبار قرار ندهید؛ هر کسی میتواند یک توکن با نام مشابه ایجاد کند.
- قبل از خرید، اطلاعات پروژه، تیم توسعه، قرارداد هوشمند و فعالیتهای آن را بررسی کنید و اگر خودتان توانایی این کار را ندارید از یک فرد قابلاعتماد مشورت بگیرید.
- هرگز روی لینکهای داخل توضیحات توکنها یا پیامهای تبلیغاتی ناشناس کلیک نکنید.
- در کیف پول خود اجازه دسترسی یا امضای تراکنشهای ناشناس را ندهید.
جمعبندی
بلاکچین یک سیستم شفاف است، اما شفافیت به معنی اعتبارسنجی خودکار نیست. مشاهده یک توکن در کیف پول یک صرافی، پروژه معروف یا فرد شناختهشده، به معنی تأیید آن دارایی نیست. کلاهبرداران میتوانند با ارسال توکنهای بیارزش به آدرسهای معروف، یک تصویر جعلی از اعتبار پروژه ایجاد و کاربران را به خرید یا تعامل با پروژههای پرریسک تشویق کنند.
در بازار رمزارزها، همیشه باید بین «وجود یک دارایی در یک آدرس» و «تأیید آن دارایی توسط صاحب آدرس» تفاوت قائل شد. تحقیق مستقل و بررسی منابع رسمی، مهمترین ابزار کاربران برای جلوگیری از گرفتار شدن در چنین ترفندهایی است.
