بازده اوراق قرضه دولتی در اقتصادهای بزرگ دنیا این هفته به بالاترین سطوح چند دهه اخیر رسید. همزمان، قیمت این اوراق در کشورهای مختلف افت کرد؛ اتفاقی که برخی کارشناسان آن را از نظر شدت و گستردگی با شرایط زمان بحران مالی ۲۰۰۸ مقایسه کردهاند.
خلاصه تحلیل
- بازده اوراق دولتی در آمریکا، ژاپن و اروپا به بالاترین سطوح چندین ساله یا چند دهه اخیر رسیده؛ موجی جهانی که از نظر گستردگی با شرایط پس از بحران مالی ۲۰۰۸ مقایسه میشود.
- افزایش بازده اوراق میتواند نقدینگی بازارها را محدود و فشار بر سهام، بیت کوین و طلا را بیشتر کند؛ با این حال، افت قیمت اوراق در سال ۲۰۲۶ هنوز بسیار کمتر از سقوط شدید سال ۲۰۲۲ است.
به گزارش بیاینکریپتو، بازده ۱۰ ساله ژاپن برای اولین بار از سال ۱۹۹۶ از مرز ۳ درصد عبور کرد، در حالی که اوراق خزانهداری ایالات متحده و اوراق بدهی اروپا نیز به طور همزمان به آستانههای تاریخی خود رسیدند.
پلتفرم Crypto Rover در پستی در ایکس بازده اوراق کشورهای مختلف را اینگونه علام کرد:
| کشور | سررسید اوراق | بازده | بالاترین سطح در |
|---|---|---|---|
| آمریکا | ۲ ساله | ۴.۳۸٪ | ۱۹ ماه |
| آمریکا | ۵ ساله | ۴.۵۳٪ | ۲۰ ماه |
| آمریکا | ۱۰ ساله | ۴.۷۹٪ | ۲۰ ماه |
| ژاپن | ۲ ساله | ۱.۸۱٪ | ۳۱ سال |
| ژاپن | ۵ ساله | ۲.۲۶٪ | ۳۱ سال |
| ژاپن | ۱۰ ساله | ۳.۰۰٪ | ۳۰ سال |
| ژاپن | ۲۰ ساله | ۳.۹۰٪ | ۳۱ سال |
| آلمان | ۱۰ ساله | ۳.۳۶٪ | ۱۵ سال |
| فرانسه | ۱۰ ساله | ۴.۲۲٪ | ۱۸ سال |
| ایتالیا | ۱۰ ساله | ۴.۲۱٪ | ۳ سال |
| پرتغال | ۱۰ ساله | ۳.۷۱٪ | ۳ سال |
این پلتفرم در پستی در ایکس نوشت:
تمام این رکوردهای جدید تنها در همین هفته ثبت شدهاند. وقتی بازده اوراق یک کشور بهسرعت جهش میکند، مشکل همان کشور است؛ اما اکنون شاهد چنین افزایش همزمانی در چند اقتصاد بزرگ هستیم. از زمان بحران مالی ۲۰۰۸ تاکنون، نمونهای مشابه این وضعیت دیده نشده است.
قیمتگذاری مجدد جهانی در تمام بازارهای بزرگ رخ میدهد
تحرکات ژاپن چشمگیرترین مورد بود. بازده اوراق قرضه دولتی ۱۰ ساله ژاپن (JGB) به ۳ درصد رسید، بازده ۵ ساله رکورد ۲.۲۶ درصد را ثبت کرد، بازده ۲ ساله قله ۳۱ ساله خود را در نزدیکی ۱.۸۰ درصد لمس کرد و بازده ۲۰ ساله به ۳.۸۸۵ درصد صعود کرد؛ سطوحی که از سال ۱۹۹۶ تاکنون دیده نشده بودند.
بازده اوراق خزانهداری ایالات متحده نیز افزایش یافت. نرخ ۱۰ ساله تقریباً به ۴.۷۹ تا ۴.۸۱ درصد رسید که بالاترین میزان از ژانویه ۲۰۲۵ (دی ۱۴۰۳) است، در حالی که نرخ ۲ ساله به بالاترین سطح ۱۹ ماهه خود یعنی ۴.۳۸ درصد دست یافت.
بازارهای اروپایی نیز از همین الگو پیروی کردند. بازده ۱۰ ساله آلمان به بالاترین سطح ۱۵ ساله خود در نزدیکی ۳.۳۶ درصد صعود کرد، بازده فرانسه به ۴.۲۲ درصد رسید و اوراق قرضه دولتی بریتانیا سطوحی را لمس کردند که آخرین بار در سال ۲۰۰۸ دیده شده بود. شاخص بلومبرگ برای بازده بدهیهای دولتی جهانی به ۳.۷۲ درصد رسید که بالاترین میزان آن از اواسط سال ۲۰۰۸ است.
پلتفرم Global Markets Investor در پستی در ایکس نوشت:
فروش گسترده اوراق قرضه در جهان ممکن است هنوز تمام نشده باشد. بازده اوراق قرضه دولتی در سراسر جهان طی ۲۰ روز معاملاتی گذشته ۰.۱۷ واحد درصد (۱۷ واحد پایه) افزایش یافته است. در نتیجه، شاخص بلومبرگ که بازده اوراق دولتی جهان را دنبال میکند، به بیش از ۳.۷ درصد رسیده؛ سطحی که از زمان بحران مالی بزرگ سال ۲۰۰۸ تاکنون دیده نشده است.
قیمت اوراق قرضه رابطه معکوسی با بازده دارد، به این معنی که دارندگان فعلی متحمل ضررهای واقعی شدند. تنشهای مجدد ژئوپلیتیکی، نفت خام برنت را به بالای ۹۵ دلار در هر بشکه سوق داد و ترس از تورم را دوباره شعلهور کرد، آن هم درست در زمانی که سرمایهگذاران از قبل با انتشار سنگین اوراق دولتی و انتظارات برای افزایش بیشتر نرخ بهره دست و پنجه نرم میکردند.
چرا تغییر رویه ژاپن پیامدهای جهانی به همراه دارد؟
وضعیت ژاپن در سطح جهانی اهمیت دارد. بازدههای بسیار پایین در آنجا دههها به تجارت انتقالی ین (yen carry trade) دامن زده بود؛ یعنی وام گرفتن ارزان به ین برای خرید داراییهایی با بازده بالاتر در خارج از کشور.
بازدههای داخلی بالاتر این انگیزه را کاهش میدهد و در نهایت میتواند سرمایه ژاپنی را به داخل کشور بازگرداند و نقدینگی را در بازارهایی که به تامین مالی خارجی ارزان متکی بودند، محدود کند.
تحلیلگران این وضعیت را بیشتر به عنوان یک قیمتگذاری مجدد و تدریجی (duration) توصیف میکنند تا یک تسویه ناگهانی، اگرچه جهت حرکت واضح به نظر میرسد.
بار بدهی ژاپن که از ۲۰۰ درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رفته است، به همراه برنامه مالی انبساطی نخستوزیر تاکایچی، تنها بر نگرانی سرمایهگذاران افزوده است.
بازدههای بالاتر برای سهام، بیت کوین و طلا چه معنایی دارند؟
بالا رفتن بازده اوراق باعث میشود شرایط مالی در کل اقتصاد سختتر شود. سهام شرکتهای رشدمحور و فناوری بیشتر تحت فشار قرار میگیرند، چون ارزش این شرکتها تا حد زیادی به سودهایی که در سالهای آینده به دست میآورند وابسته است. وقتی نرخهای بهره و نرخ تنزیل بالا میرود، ارزش فعلی این سودهای آینده کمتر میشود.
بیت کوین در موقعیت مبهمتری قرار دارد. این ارز اغلب به عنوان یک دارایی پرریسک معامله میشود. قیمت بیت کوین تا امروز در نزدیکی ۷۷,۹۴۴ دلار بود که در بحبوحه تنشهای ژئوپلیتیکی و ضعف گستردهتر اوراق قرضه و سهام، در نمودار هفتگی حدود ۲ درصد کاهش داشته است.
برخی از سرمایهگذاران هنوز آن را به عنوان جایگزینی برای سیستمهای پولی فیات میدانند که تحت فشار بدهی و تورم قرار دارند. پذیرش آن هنوز در مراحل اولیه است، به طوری که تقریباً ۵ درصد از جمعیت جهان مالک بیت کوین هستند. این رقم با میزان مالکیت طلا یا شاخص S&P 500 قابل مقایسه است.
طلا نیز با موانع خاص خود ناشی از افزایش هزینهها مواجه شده است، حتی با وجود اینکه نگرانیهای مالی همچنان حمایت بلندمدتی را برای آن فراهم میکنند.
برخلاف سال ۲۰۰۸ که ورشکستگیهای اعتباری و بانکی عامل بحران بودند، فشار امروز ناشی از محاسبات مالی و شوکهای انرژی است.
