خلاصه مطلب
برای مدیریت بهینه هزینههای زندگی و جلوگیری از بحرانهای مالی، ضروری است تا با پیگیری دقیق درآمدها و مخارج، الگوهای خرجکردن خود را شناسایی و آگاهانه مدیریت کنید؛ در همین راستا، دستهبندی هزینهها به دو گروه ضروری و غیرضروری، حذف یا تعویق اشتراکهای تکراری و پرهیز از خریدهای ناگهانی و احساسی از طریق روشهایی مانند تأمل ۲۴ ساعته، نقش مؤثری در کاهش مخارج غیرضروری ایفا میکند، همچنین اقداماتی نظیر بهینهسازی اقساط وامها، اشتراکگذاری هزینههای جاری و بازبینی دورهای برنامه بودجهبندی میتواند ضمن افزایش انضباط مالی، به شما کمک کند تا با تمرکز بر اهداف واقعی خود، پسانداز بیشتری برای آینده داشته باشید و با رضایت بیشتری از منابع مالیتان بهره ببرید.
مقدمه
در بسیاری از مواقع، حتی زمانی که اوضاع مالیمان خوب نیست یا وضعیت اقتصاد کل با رکود مواجه شده است، میتوانیم با کاهش برخی از هزینههای زندگی از بحرانیشدن اوضاع جلوگیری کنیم. در این مقاله، ۶ روش ساده را توضیح دادهایم که به شما کمک میکند راههایی برای کمترخرجکردن پیدا کنید. این روشها فقط هزینههای غیرضروری را کاهش میدهد تا بتوانید برای شرایط اضطراری در آینده بیشتر پسانداز کنید. با ما همراه باشید.
آیا میدانید پولتان کجا میرود؟
همه بودجهبندیها با دو عدد کلیدی سروکار دارند: هزینهها و درآمد. اگر بتوانید بودجه خود را طوری تنظیم کنید که جریان درآمد و خرجکرد شما را پیگیری کند، بهوضوح متوجه خواهید شد که پولتان دقیقاً از کجا میآید و کجاها خرج میشود. این پیگیری به شما کمک میکند عادات مالی خود را در طول زمان ارزیابی کنید و الگوهای خرجکرد خود را تشخیص دهید. پیگیری هزینههایتان در طول زمان، آگاهی و اعتمادبهنفس مالی شما را بهبود میبخشد و باعث میشود آخر ماه پول کم نیاورید.
برایان فورد، که در حوزه سلامت مالی فعالیت دارد میگوید:
«اکیداً توصیه میکنم هر پولی را که خرج میکنید، حداقل بهمدت دو ماه پیگیری کنید تا ببینید برآوردهایتان چقدر دقیق هستند. با پیگیری دقیق هزینههایی که واقعاً انجام میدهید، ممکن است احساس کنترل و آگاهی مالی پیدا کنید. بعداً از نتیجه کار شگفتزده خواهید شد».
اگر ردیابی و مدیریت هزینهها برایتان دشوار است، از فناوریهای مفید کمک بگیرید. بهعنوان مثال، برخی از اپلیکیشنهای بانکی و نئوبانکی مثل بلو، امکان ردیابی هزینهها را برایتان فراهم میکنند. در انتهای ماه میتوانید ببینید چقدر بابت پوشاک، چقدر بابت کافهرفتن و موارد اینچنینی هزینه کردهاید.
اپلیکیشنهای مدیریت مالی زیادی هم برای ردیابی هزینهها ساخته شدهاند که در فروشگاههایی مانند گوگل پلی، کافهبازار و مایکت ارائه میشوند. این برنامهها برای بودجهبندی قابلیتهای ویژهای را در اختیار شما قرار میدهند.
نکته مهم: ازآنجاکه بیشتر این برنامهها باید برای عملکرد خود به حسابهای بانکیتان لینک شوند، مراقب باشید و درباره امنیت و معتبربودن آن اطمینان حاصل کنید. تصور نکنید هر برنامهای که در این فروشگاهها عرضه میشود امن و قابلاعتماد است. پیشنهاد ما همان اپلیکیشنهای بانکی هستند.
یکی از قابلیتهای مهم این برنامهها، بررسی ماهانه صورتحسابهایتان است. البته ناگفته نماند که این اپلیکیشنها قادر به رهگیری پول نقد نیستند. بنابراین، میتوانید کل هزینهها را بهشکل دستی با کاغذ و قلم یا صفحه اکسل محاسبه کنید.
هزینهها را دستهبندی کنید
اگر فهرستی از نیازها و خواستهها داشته باشید، راحتتر متوجه میشوید که از کدام هزینهها میتوانید بگذرید. برخی خرجکردها مثل اجاره یا اقساط وام مسکن، مواد غذایی و قبوض در اولویت هستند و نمیتوانید آنها را حذف کنید. بااینحال، حتی همین موارد هم را میتوانید بررسی کرد و مطمئن شوید که راهی برای صرفهجویی در آنها وجود ندارد و به بهینهترین شکل ممکن برای آنها هزینه میکنید.
در این مرحله، هزینههای غیرضروری هم مشخص میشوند. از خودتان بپرسید:
- آیا این هزینههای غیرضروری را میتوانم کاهش دهم؟
- با چنین هزینههایی میتوانم به اهداف مالیام نزدیک شوم؟
صرف زمان برای پاسخ به این پرسشها، به شما کمک میکند بودجهبندی دقیقتری انجام دهید و فقط «خواستههایی» را باقی بگذارید که بیشترین شادی یا رضایت را برای شما به ارمغان میآورند. مابقی را میتوانید حذف کنید.
لازم است یک نکته را در این قسمت یادآور شویم. همه ما گاهی اوقات خریدهای «بیدلیل» انجام میدهیم که هیچ اولویتی ندارند ولی برای سلامت روان ما مفید هستند. این موارد را در بودجه خود لحاظ کنید. برای نمونه، خرید بلیط هواپیما برای یک مسافرت خانوادگی غافلگیرکننده یا ثبتنام در دورهای که بسیار برایتان مهم و ارزشمند است، بار روانی مثبتی به همراه دارد. وقتی از بودجهای که هم براساس ارزشها و هم باتوجهبه اهدافتان تنظیم شده است پیروی میکنید، از تصمیمات خرید خود احساس شادی و رضایت بیشتری خواهید داشت. این موضوع به شما کمک میکند پسانداز پول برای اهدافتان، کار طاقتفرسایی به نظر نرسد.
برایان فورد میگوید:
«پول فقط وسیلهای برای رسیدن به هدفی بسیار عمیقتر است و در بیشتر موارد تنها وسیله ممکن نیست. من تا جایی برای پول ارزش قائلم که بتواند به آنچه واقعاً در زندگیام مهم است خدمت کند و به افراد و آرمانهایی که برایم مهم هستند قدرت ببخشد».
هزینههای تکراری را بررسی کنید
هزینههای تکراری ماهانه، هزینههایی هستند که معمولا آنها را نادیده میگیریم، اما بهراحتی انباشته میشوند. اشتراکهایی که مدتهاست استفاده نمیکنیم، بهویژه آنهایی که بهشکل خودکار تمدید میشوند، برخی از این هزینههای تکراری را تشکیل میدهند. هنگام بررسی این موارد، خواه ماهانه باشند یا سهماهه یا سالانه، همه را در نظر بگیرید. فهرستی از این هزینهها تهیه کنید و تصمیم بگیرید که آیا میتوانید برخی از آنها را کنار بگذارید یا تمدید آنها را به تعویق بیندازید یا نه.
در اینجا چند مورد از این هزینههای تکراری را مشاهده میکنید:
عضویت در باشگاههای ورزشی
اگر از آن دسته افرادی هستید که میتوانید در خانه، فضای باز مثل پارک و… به تمرینات ورزشی پایبند بمانید، میتوانید در هزینه باشگاه صرفهجویی کنید. در غیر این صورت، هزینه باشگاه را ضروری در نظر بگیرید؛ زیرا با سلامت شما ارتباط دارد.
هزینههای رفت و آمد
آیا مسیر رفتوآمدتان به محل کار با همکاران یکی است؟ خوب است با هم هماهنگ شوید و روزانه یا هفتگی با خودروی یکی از همکاران به محل کار بروید. با این کار در مصرف بنزین و نگهداری خودرو صرفهجویی میکنید. درباره سرویس مدرسه هم همینطور است. اگر فرزندتان و دوستانش با هم در یک محیط زندگی میکنید، میتوانید هماهنگ شوید و هر روز یکی از والدین همه بچهها را با هم به مدرسه ببرد.
اشتراک کافه و رستوران
اگر برایتان مقدور است در خانه آشپزی کنید یا فقط گاهی غذا از بیرون سفارش میدهید، اشتراک رستورانها یا غذاخوریهای خود را لغو کنید. همچنین سعی کنید بیشتر دورهمیها را در منزل بگذرانید و کمتر کافه یا رستوران بروید.
خدمات پخش آنلاین فیلم و سریال
اگر در چندین سایت پخش آنلاین فیلم و سریال اشتراک دارید، یکی را نگه دارید بهتر است. درست است که یک سایت همه فیلمها و سریالها را در اختیار ندارد، اما میتوانید صبر کنید تا اشتراک این سایت تمام شود و بعد در سایت دیگری اشتراک بخرید. اگر وقت فیلمدیدن ندارید و بیشتر اشتراکتان بیمصرف میماند، بعد از خرید اشتراک تعدادی از فیلمها و سریالها را دانلود کنید و بعداً بهشکل آفلاین ببینید.
تمدید خودکار
اگر اشتراکهایی دارید که بهشکل خودکار تمدید میشوند همه را حذف کنید. ممکن است گاهی واقعاً نیازی به تمدید اشتراک نداشته باشید یا اصلاً فرصت استفاده از آن خدمات را پیدا نکنید. هر زمانی که برایتان ممکن بود اشتراکهایتان را بهشکل دستی تمدید کنید. این فرایند زمان زیادی از شما نمیگیرد ولی در هزینههایتان صرفهجویی خواهید کرد.
خریدهای ناگهانی و احساسی را حذف کنید
تاکنون چندبار برایتان اتفاق افتاده است که بعد از خرید چیزی پشیمان شوید؟ این احساسی است که همه ما بارها آن را تجربه کردهایم. میدانید دلیلش چیست؟ در آن زمان چیزی را خریدهایم که ناخواسته و بدون برنامهریزی بوده است. چون از قبل بودجهای به آن اختصاص نداده بودیم، ناگزیر از پسانداز خود برای آن خرج میکنیم. این همان چیزی است که ما را ناراحت و پشیمان میکند.
خریدهای ناخواسته اغلب در فروشگاههای آنلاین با امکان خرید غیرحضوری رخ میدهند. تصور کنید در خانه نشستهاید و در اینستاگرام از چیزی خوشتان میآید و همان لحظه آن را به سبد خرید خود اضافه میکنید. مخصوصاً اگر محرکهایی مانند تخفیف ۵۰درصدی در آن میان چشمک بزنند! ازآنجاکه این کار فقط با چند کلیک انجام میشود، نمیتوانید خودتان را کنترل کنید. این در حالی است که اگر امکان خرید غیرحضوری وجود نداشت، شاید اگر برای خرید آن باید تا فروشگاه میرفتید، حتی فکر لباسپوشیدن و رفتن تا آنجا منصرفتان میکرد!
بهترین کاری که میتوانید انجام دهید این است که هروقت هوس خرید به سرتان میزند، مکث کنید و دست نگه دارید. روی «حذف از سبد خرید» کلیک کنید و حداقل ۲۴ ساعت منتظر بمانید. به ارزشهایتان فکر کنید. اگر آن خرید با اهدافتان همسو نیست، بیخیال خریدش شوید. البته بیشتر این وسوسهها چندساعت بعد خودبهخود از سرتان میپرند.
بااینحال، اگر بعد از چند روز یا یک هفته هنوز داشتید به همان شدت به خرید آن اقلام فکر میکردید، بروید و آن را بخرید و اعصابتان را آرام کنید!
تا جایی که میتوانید در پرداخت بهرهها صرفهجویی کنید
پرداخت بهره برای وامهای بانکی یکی از بخشهای بزرگ هزینههای ماهانه شماست. اگر برایتان امکان دارد، اقساط را کوتاهمدتتر انتخاب کنید تا بهره کمتری به آن تعلق گیرد. هرچند باید توجه داشته باشید که مبلغ هر قسط افزایش مییابد. برخی بانکها شرایط ویژه هم دارند. برای مثال، وام را با بهره صفر یا ۴ درصد هم ارائه میدهند. اگر ممکن است بهترین نوع وام با کمترین بهره را پیدا کنید.
برخی مؤسسات مالی وامهایی با وثیقه ارز دیجیتال ارائه میدهند. برای مثال، نوبیتکس با سرویسهای ازکی وام، تارا، ونسی و دیجی پی همکاری میکند و ارزهای دیجیتال شما را بهعنوان وثیقه میپذیرد. اعتبار خرید کالا بهره و کارمزد ندارد و هزینه وثیقهگذاری در آن هم صفر است. درواقع شما همان مقدار اعتباری را که دریافت میکنید پس میدهید نه یک ریال بیشتر.
بهشکل مرتب برنامه بودجهبندیتان را بازبینی کنید
هزینهها و درآمد شما در طول زمان ثابت نمیمانند و دستخوش تغییراتی میشوند. بنابراین، لازم است بهشکل مداوم برنامهریزی برای تنظیم بودجه را ارزیابی کنید تا اگر فرصتهایی برای کاهش هزینهها وجود دارد شناسایی شوند. نمیگوییم هر هفته این کار را انجام دهید، اما درست مانند یک جلسه رسمی که در آن فقط خودتان حضور دارید، همهچیز را جدی بگیرید. هر سهماه یکبار یا هر ششماه یکبار انجامش دهید کافی است. این کار میتواند به شما کمک کند در مسیر رسیدن به اهداف بلندمدت، انگیزه خود را حفظ کنید. ارزش خالص داراییهای خود را که مسلماً باید با کاهش هزینهها افزایش یابد، بهعنوان راهی برای سنجش پیشرفت خود در طول این بررسیها اندازه بگیرید.
خرید بیت کوین و تتر با هدف سرمایهگذاری بلندمدت
پس از مدیریت بودجه و کاهش هزینههای غیرضروری، تخصیص هدفمند پساندازها به بازارهای نوین میتواند ارزش پول شما را در برابر تورم حفظ کند. اختصاص بخشی از این مبالغ به خرید بیت کوین یا خرید طلای دیجیتال بهعنوان یک ذخیره ارزش قدرتمند و خرید تتر برای حفظ قدرت خرید و ثبات سرمایه و همینطور مقابله با تورم داخلی، یکی از رویکردهای هوشمندانه در سرمایهگذاری بلندمدت به شمار میرود. شما میتوانید با استفاده از پلتفرمهای امن مانند نوبیتکس، پساندازهای خرد ماهانه خود را بهتدریج به داراییهای دیجیتال تبدیل کنید؛ این کار نهتنها مانع از خرجشدن احساسی پولهای مازاد میشود، بلکه با رعایت اصول امنیتی در نگهداری داراییها و استفاده از کیف پولهای غیرمتمرکز امن، به رشد پایدار و حفظ ارزش داراییهای شما در آینده کمک شایانی خواهد کرد؛ البته توصیه میشود بخش کوچکی از سرمایه خود را به خرید ارزهای دیجیتال پرنوسان اختصاص دهید و ریسکهای این نوع سرمایهگذاری را هم در نظر داشته باشید.
سخن پایانی
در این مقاله برخی از روشهای کاهش هزینههای زندگی را بررسی کردیم. اولین گام برای کاهش هزینهها این است که پیگیری آنها را شروع کنید. اگر ندانید پولتان را کجاها خرج میکنید، همیشه هشتتان گرو نهتان خواهد بود. فرقی نمیکند از روشهای کلاسیک یادداشتبرداری استفاده کنید یا اپلیکیشنهای مدیریت مالی، در هر دو صورت باید از جزئیات مخارجتان اطلاع داشته باشید. در کنار آن، اگر راهی برای کاهش برخی هزینهها وجود دارد، از اشتراکها و عضویتهای ماهانه و سالانه گرفته تا هزینههای غیرضروری قابلچشمپوشی، نسبت به حذف آنها اقدام کنید.
درنهایت بودجهبندی کنید و و اهدافی را برای هزینهها و پسانداز ماهانه در نظر بگیرید. هروقت وسوسه شدید برای چیزی که نیاز ضروری نیست خرج کنید، حداقل ۲۴ ساعت دست نگه دارید و به اهدافتان بیندیشید. اگر ارزشش را ندارد، بیخیال آن شوید یا خریدنش را به تعویق بیندازید. اگر مدتی به این برنامه پایبند بمانید، کمکم بهطور کامل به آن عادت میکنید.
سؤالات متداول
هزینههای زندگی به چند دسته تقسیم میشوند؟
هزینهها شامل دو دسته ضروری و غیرضروری هستند. نوع ضروری آن شامل موارد غیرقابلحذف مثل اجاره خانه، شهریه دانشگاه، قبوض، اقساط، هزینه خوراک و پوشاک است. نوع غیرضروری آن به موارد تفننی و قابلحذف مثل هزینه کافه، خرید لوازم تزئینی منزل و… اشاره دارد.
بودجهبندی چند بخش دارد؟
بودجهبندی شامل دو بخش درآمدها و هزینهها است.
چطور میتوان هزینهها را کاهش داد؟
گاهی اوقات برخی هزینهها را میتوان بهراحتی حذف کرد یا به تعویق انداخت. برخی دیگر پنهان هستند و ما اصلا متوجه آنها نیستیم. با پیگیری هزینهها میتوان برخی موارد اینچنینی را شناسایی کرد و هزینهها را کاهش داد.
چرا باید از خریدهای ناگهانی اجتناب کنیم؟
خریدهای ناگهانی و احساسی برنامهریزینشده هستند و بنابراین، بودجهای به آنها اختصاص ندادهایم. این خریدها پسانداز را مصرف میکنند. بهتر است کمی صبر کنیم تا هوس خرید آنها از سرمان بیفتد.
