گرام (GRAM) چیست؟ همه چیز درباره تغییر نام ارز تون کوین تلگرام

خلاصه مطلب

بلاک چین TON در بحبوحه یک دگرگونی حاکمیتی و ساختاری عمیق قرار دارد که نمایانگر نقطه عطفی در بازار دارایی‌های دیجیتال است. در اول ژوئن ۲۰۲۶، پاول دورف با اعلام تغییر نام توکن بومی «تون کوین» به نام اصلی خود یعنی «گرام» (GRAM)، فاز چهارم از نقشه راه استراتژیک کمپین MTONGA را کلید زد. این اقدام فراتر از یک ری‌برندینگ ساده، گامی نمادین و حقوقی برای پایان دادن به جدایی سال ۲۰۲۰ و ادغام رسمی زیرساخت لایه ۱ با اکوسیستم پیام‌رسان تلگرام است. این گذار بسیار فراتر از یک ترفند بازاریابی ساده است؛ این اتفاق، بازگشتی نمادین به ریشه‌های مفهومی پروتکلی است که شش سال پیش توسط قانون‌گذاران فدرال متوقف شده بود. تلگرام با در دست گرفتن کنترل مستقیم عملیاتی، جایگزینی «بنیاد تون» (نهادی که توسط جامعه کاربری اداره می‌شد) و احیای هویت اصلی گرام، عملاً جدایی خود از این بلاک چین در سال ۲۰۲۰ را جبران کرده است.

مقدمه

با ایجاد تحولات عمیق در حاکمیت و برندینگ تون (TON)، یک تغییر ساختاری تعیین‌کننده در چشم‌انداز شبکه‌های غیرمتمرکز لایه ۱ در حال وقوع است. در ۱ ژوئن ۲۰۲۶ (۱۱ خرداد ۱۴۰۵)، پاول دورف (Pavel Durov)، بنیان‌گذار تلگرام، اعلام کرد که نام ارز دیجیتال بومی این شبکه یعنی تون کوین (Toncoin) قرار است به نام اصلی خود، یعنی گرام (Gram) بازگردد. این ری‌برندینگ یا تغییر نام تجاری، گام چهارم از یک برنامه جامع هفت‌مرحله‌ای با عنوان «عظمت را دوباره به تون برگردانیم» (MTONGA) است که برای تثبیت جایگاه این بلاک چین در مرکز اکوسیستم پیام‌رسان تلگرام طراحی شده است. اما گرام چیست و چرا این تغییر نام رخ داده است؟ این تغییر چگونه رخ می‌دهد و تکلیف تون کوین‌هایی که در اختیار سرمایه‌گذاران است چه می‌شود؟ برای پاسخ به این سوال‌ها در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.

معامله سریع و آسان در نوبیتکس خرید تون کوین

قیمت لحظه‌ای تون‌کوین

TON

---

ارز دیجیتال GRAM چیست؟

دنیای ارزهای دیجیتال با سرعت سرسام‌آوری به سمت توسعه حرکت می‌کند، اما کمتر اکوسیستمی را می‌توان یافت که به مانند مانند شبکه بلاک چین TON تاریخی چنین منعطف و تا این حد گره‌خورده با فناوری‌های بزرگ جهان داشته باشد. در یک اطلاعیه بسیار مهم، پاول دورف، بنیان‌گذار تلگرام، اعلام کرد کرد که رمزارز بومی این شبکه یعنی تون کوین، در حال پشت سر گذاشتن یک فرآیند بازآفرینی کامل برند (ریبرندینگ) است؛ به گفته دورف، از این پس نام جدید تون کوین، گرام (Gram) است. حالا دیگر تون کوین با نماد TON به گرام با نماد GRAM تبدیل خواهد شد. اگر این نام به گوشتان آشناست، به این دلیل است که بازگشت آن، یک چرخش کامل و تاریخی را برای این بلاک چین رقم می‌زند. «گرام» نام جدید (و البته نام اصلی و تاریخی) ارز دیجیتال بومی است که به اکوسیستم بلاک چین TON نیرو می‌بخشد.

در تاریخ ۱ ژوئن ۲۰۲۶، پاول دورف از طریق کانال تلگرام شخصی خود، برنامه‌ای بزرگ برای ارتقای برند این شبکه اعلام کرد. او این ریبرندینگ را به عنوان گام چهارم از یک استراتژی ۷ مرحله‌ای به نام “Make TON Great Again” (یا به اختصار MTONGA به معنی «عظمت را دوباره به تون برگردانیم») معرفی کرد؛ نقشه‌راهی که هدف آن شتاب بخشیدن به توسعه اکوسیستم، کاهش کارمزدهای شبکه و عمیق‌تر کردن نقش تلگرام به عنوان متولی و ناظر اصلی این شبکه است. دورف در پست تلگرامی خود نوشت: «گرام نام اصلی ارز دیجیتال TON در اولین وایت پیپر آن بود. ما در حال بازگشت به ریشه‌های خود و آغاز فصلی جدید هستیم.»

در حالی که نام توکن بومی شبکه از تون کوین به گرام تغییر می‌کند، توجه به این نکته حیاتی است که خود شبکه بلاک چین همچنان TON یا The Open Network نامیده خواهد شد. این تغییر، صرفاً یک چرخش در برندسازی این ارز دیجیتال است تا توکن را با هویت بنیادین خود همسو کند.

پیدایش اولیه توکن گرام و ارتباطش با بلاک چین TON

ریشه مفهومی این پروتکل به ژانویه ۲۰۱۸ بازمی‌گردد، زمانی که پیام‌رسان تلگرام و بلاک چین TON به رهبری نیکلای و پاول دورف، توسعه «شبکه باز تلگرام» یا همان Telegram Open Network که به اختصار TON نامیده شد را آغاز کردند. این پلتفرم به‌عنوان یک معماری فوق‌مقیاس‌پذیر و چندبلاک چینی تصور می‌شد که قادر به میزبانی برنامه‌های غیرمتمرکز، سیستم‌های هویت دیجیتال و قراردادهای هوشمند برای پایگاه کاربران جهانی تلگرام بود. در مرکز این اکوسیستم، توکن گرام قرار داشت؛ یک ارز دیجیتال بومی که به عنوان یک مسیر پرداخت بسیار کارآمد و تعبیه‌شده در رابط کاربری تلگرام طراحی شده بود.

برای تامین مالی توسعه این شبکه جاه‌طلبانه، تلگرام یکی از بزرگ‌ترین کمپین‌های جذب سرمایه خصوصی در تاریخ کریپتو را اجرا کرد. این شرکت با استفاده از توافق‌نامه‌های ساده برای توکن‌های آتی (SAFT) مبلغ ۱.۷ میلیارد دلار را در دو دور تامین مالی خصوصی از ۱۷۱ سرمایه‌گذار معتبر جهانی جمع‌آوری کرد و قول داد که ۲.۹ میلیارد توکن گرام را پس از راه‌اندازی رسمی مین نت (Mainnet) تحویل دهد. از آنجا که تلگرام از نظر تاریخی یک نهاد خصوصی و غیرانتفاعی با درآمد ارگانیک صفر بود، درآمد حاصل از این عرضه توکن تا حد زیادی برای پوشش هزینه‌های جاری شرکت استفاده شد. بین ژانویه ۲۰۱۸ تا ژانویه ۲۰۲۰، تلگرام حدود ۴۰۵ میلیون دلار را صرف توسعه بلاک چین TON و هزینه‌های عملیاتی پیام‌رسان کرد.

مداخله نظارتی کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC)

مقیاس و ساختار فروش توکن گرام بلافاصله باعث مداخله نهادهای نظارتی شد. در ۱۱ اکتبر ۲۰۱۹، تنها چند هفته قبل از راه‌اندازی برنامه‌ریزی‌شده شبکه، کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) یک اقدام اضطراری را در دادگاه منطقه‌ای ایالات متحده تنظیم کرد. این نهاد نظارتی به دنبال دریافت حکم اولیه برای جلوگیری از توزیع توکن‌های گرام توسط تلگرام بود و استدلال می‌کرد که این طرح جذب سرمایه، به منزله عرضه ثبت‌نشده اوراق بهادار است.

در ۲۴ مارس ۲۰۲۰، قاضی دادگاه با درخواست SEC موافقت کرد. دادگاه با اعمال معیارهای تست هاوی (Howey Test)، واقعیت‌های اقتصادی این تراکنش را تحلیل کرد و به این نتیجه رسید که قراردادهای خرید SAFT و توزیع برنامه‌ریزی‌شده گرام‌ها، یک عرضه عمومی یکپارچه را تشکیل می‌دهند. در نهایت، تلگرام که با یک حکم توقف جهانی غیرقابل‌عبور روبرو شده بود، در ماه می ۲۰۲۰ این پروژه را رسماً رها کرد. در ژوئن ۲۰۲۰، دادگاه یک توافق نهایی را تصویب کرد که بر اساس آن تلگرام موافقت کرد ۱.۲ میلیارد دلار را به خریداران اولیه بازگرداند، جریمه مدنی ۱۸.۵ میلیون دلاری بپردازد و برای عرضه هرگونه دارایی دیجیتال در آینده، یک اخطار سه‌ساله به SEC ارائه دهد.

حرکت به سوی تون کوین

پس از خروج تلگرام، کدهای متن‌باز این پروژه توسط گروهی مستقل از توسعه‌دهندگان حفظ شد. در می ۲۰۲۰، توسعه‌دهندگانی به نام‌های آناتولی ماکوسوف (Anatoliy Makosov) و املیاننکو (EmelyanenkoK) جامعه متن‌باز «نیوتون» را تأسیس کردند. در همین راستا، برای ایجاد یک مرز قانونی شفاف و جداسازی پروژه از شرکت تلگرام، توکن بومی از گرام به تون کوین (TON) تغییر نام داد. از آنجا که توافق با SEC از فروش استاندارد توکن جلوگیری می‌کرد، جامعه از یک روش توزیع اولیه غیرمتعارف استفاده کرد. کل عرضه ۵ میلیارد کوین در زمان راه‌اندازی تولید شد. بخش عمده این کوین‌ها به قراردادهای هوشمند ویژه استخراج اثبات کار (PoW Giver) منتقل شدند. با وجود اینکه خود بلاک چین TON روی مکانیزم اجماع اثبات سهام (PoS) کار می‌کند، این قراردادهای استخراج به عنوان یک مکانیزم توزیع منحصربه‌فرد عمل کردند. فاز استخراج در تابستان ۲۰۲۰ آغاز و در ژوئن ۲۰۲۲ با تخلیه کامل قراردادها پایان یافت. با این حال، تحلیل‌های آنچین نشان‌دهنده یک توزیع به‌شدت متمرکز است که به پویایی عرضه در بلندمدت ساختاری متفاوت بخشیده است.

ادغام مجدد و کمپین «عظمت را دوباره به تون برگردانیم»

جدایی بین تلگرام و بلاک چین در می ۲۰۲۶ از نظر ساختاری منحل شد. پاول دورف با تاکید بر اینکه پروژه آماده ورود به مرحله جدیدی از پذیرش جهانی است، اعلام کرد که تلگرام کنترل عملیاتی مستقیم شبکه را در دست می‌گیرد و به عنوان اپراتور اصلی جایگزین بنیاد تون (TON Foundation) خواهد شد. برای رسمی کردن این انتقال، تلگرام به بزرگ‌ترین اعتبارسنج فعال شبکه تبدیل شد. این تغییرات در قالب کمپین «عظمت را دوباره به تون برگردانیم» تعریف شد؛ یک نقشه راه (Roadmap) برای قرار دادن تون در مرکز اکوسیستم برنامه‌های تلگرام. ارتقاهای فوری شامل موارد زیر بود:

• ادغام Catchain ۲.۰: این ارتقا، زمان تولید بلوک را از ۲.۵ ثانیه به حدود ۴۰۰ میلی‌ثانیه کاهش داد.
• تغییر ساختار کارمزدها: کارمزد پایه تراکنش‌های شبکه شش برابر کاهش یافت و به مقدار ثابت تقریبی ۰.۰۰۰۵ دلار رسید.
• انحصار پلتفرم: تلگرام با تعیین تون به عنوان زیرساخت انحصاری برای تمام مینی‌اپ‌های (Mini Apps) وب ۳ خود، تجربه کاربری را استانداردسازی کرد.

در جدول زیر به فازهای مختلف MTONGA اشاره شده است:

سازوکار تغییر نام تجاری به گرام

بازگشت نام گرام بدون هیچ پیش‌زمینه‌ای اتفاق نیفتاده است، بلکه نشان‌دهنده گام چهارم از کمپین فوق‌العاده جاه‌طلبانه ۷ مرحله‌ای MTONGA دورف است. تلگرام به طور فعال از یک شریک بی‌طرف و منفعل، دوباره به محرک و بازوی اصلی این شبکه تبدیل شده است. در ۱ ژوئن ۲۰۲۶، پاول دورف گام چهارم ابتکار MTONGA را اعلام کرد: تغییر نام توکن بومی از تون کوین به هویت اولیه خود یعنی گرام (GRAM). این گذار به گونه‌ای ساختار یافته است که اختلالات فنی برای کاربران و اعتبارسنج‌ها به حداقل برسد:

• تعدیل نماد و نمایش: تغییر نام تنها در ظاهر رابط‌های کاربری و نماد معاملاتی است. خود بلاک چین لایه ۱ نام «The Open Network» را حفظ می‌کند.
• انتقال خودکار دفتر کل (لجر): هولدرهای توکن نیازی به انجام سواپ دستی ندارند. تمام قراردادهای هوشمند، دارایی‌ها و NFTها در شبکه بدون تغییر باقی می‌مانند.
• تلگرام در نقش اعتبارسنج (Validator): تلگرام رسماً نقش متولی اصلی را بر عهده گرفت و با استیک (سپرده‌گذاری) کردن میلیون‌ها توکن از طریق زیرساخت‌های شرکتی خود، به بزرگ‌ترین اعتبارسنج شبکه تبدیل شد.
• عرضه مرحله‌ای سه‌هفته‌ای: این انتقال در طول سه هفته انجام می‌شود تا صرافی‌ها و پلتفرم‌ها فرصت آپدیت داشته باشند.

رمز و راز گام‌های ۵، ۶ و ۷

با احیای هویت توکن به نام «گرام» در گام چهارم، سه نقطه عطف بزرگ دیگر هنوز اعلام نشده باقی مانده است. فعالان و تحلیل‌گران بازار کریپتو گمانه‌زنی می‌کنند که این گام‌های نهایی شامل ادغام عمیق‌تر در برنامه اصلی تقسیم درآمد تبلیغاتی تلگرام و حرکت به سمت سیستم‌های هویت غیرمتمرکز خواهد بود.

تاریخچه کلی و جدول زمانی

برای درک اینکه چرا این تغییر تا این حد جنجال‌آفرین شده است، باید به جدول زمانی این پروژه نگاهی بیندازیم. نام «گرام» وزن تاریخی و حقوقی سنگینی را با خود یدک می‌کشد.

• ظهور GRAM (سال ۲۰۱۸): پاول و نیکولای دورف پروژه «تلگرام اوپن نتورک» را کلید زدند. آن‌ها ۱.۷ میلیارد دلار سرمایه کلان از سرمایه‌گذاران خصوصی از طریق یک عرضه اولیه کوین (ICO) برای تأمین مالی یک اکوسیستم پرداخت غیرمتمرکز که توکنی به نام «گرام» سوخت رسان آن بود، جمع‌آوری کردند.
• مداخله نظارتی کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا – SEC (سال ۲۰۱۹): درست زمانی که شبکه در حال آماده‌سازی برای راه‌اندازی بود، کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) وارد عمل شد و یک اقدام اضطراری قانونی انجام داد. این سازمان استدلال کرد که توکن‌های گرام در واقع اوراق بهادار ثبت‌نشده هستند و عملاً پروژه را متوقف کرد.
• رها کردن پروژه و متن‌باز کردن آن (سال ۲۰۲۰): پس از یک نبرد حقوقی طولانی، تلگرام رسماً دست از کار کشید. طبق توافق‌نامه دادگاه، تلگرام ۱.۲ میلیارد دلار را به سرمایه‌گذاران بازگرداند، ۱۸.۵ میلیون دلار جریمه پرداخت کرد و کد پروژه را به صورت متن‌باز (Open-Source) در اختیار عموم گذاشت تا توسعه‌دهندگان مستقل بتوانند از آن استفاده کنند.
• ظهور تون کوین (سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵): یک جامعه مستقل از توسعه‌دهندگان (بنیاد TON) این پروژه را تحت عنوان “The Open Network” احیا کردند. آن‌ها برای فاصله گرفتن از مشکلات حقوقی گذشته، ارز بومی شبکه را با نام تون کوین (Toncoin) راه‌اندازی کردند. طی چند سال بعد، تون کوین به سرعت رشد کرد و به یکی از ۲۰ ارز دیجیتال برتر جهان تبدیل شد و به شدت برای خدمات کیف پول، ریزپرداخت‌ها و مینی‌آپ‌ها (ربات‌ها) در تلگرام ادغام شد.
• بازگشت گرام (سال ۲۰۲۶): با بازگشت تلگرام به نقش حاکمیتی فعال، ارتقای زیرساخت‌های شبکه و افزایش مقیاس‌پذیری آن، پاول دورف چشم‌انداز اولیه خود را پس گرفت. تون کوین اکنون رسماً به همان نام قدیمی خود یعنی «گرام» تغییر برند داده است.

این تغییر چه معنایی برای دارندگان تون کوین دارد؟

اگر در حال حاضر مالک تون کوین هستید، مهم‌ترین نکته‌ای که باید بدانید این است که این اتفاق فقط یک تغییر نام تجاری (ریبرندینگ) است، نه تعویض توکن (Token Swap). تخمین زده می‌شود که پیاده‌سازی کامل این انتقال در سراسر زیرساخت‌های جهانی حدود سه هفته طول بکشد. از آنجا که این یک تغییر در سطح برند است و نه یک مهاجرت فنی در ساختار بلاک چین، موجودی کل، ساختار کارمزدها و عملکردهای بلاک چین کاملاً بدون تغییر و یکسان باقی خواهند ماند.

در طول این دوره انتقال مرحله‌به‌مرحله، صرافی‌های ارز دیجیتال، کیف پول‌ها (مانند اکوسیستم کیف پول دیجیتال داخلی تلگرام) و برنامه‌های غیرمتمرکز (dApps) واسط کاربری خود را قدم به قدم به‌روزرسانی خواهند کرد. پس از پایان فرآیند انتقال در هر پلتفرم، موجودی فعلی شما صرفاً با نام جدید و نماد معاملاتی جدید نمایش داده خواهد شد.

واکنش بازار: دنیای کریپتو چه پاسخی به این تغییر داد؟

بازار کریپتو با هیجانی آنی به تغییر نام تون به گرام و احیای این نام نمادین پاسخ داد.

جهش بی‌سابقه در حجم معاملات و قیمت تون کوین

به دنبال اعلامیه دورف، قیمت تون کوین با جهشی شدید مواجه شد و پیش از تثبیت، به سقف قیمتی چند ماهه خود یعنی ۲.۲۶ دلار رسید. جذاب‌تر اینکه، حجم معاملات اسپات در عرض ۲۴ ساعت سه برابر شد که نشان‌دهنده ورود حجم عظیمی از سرمایه‌های جدید توسط معامله‌گرانی است که مشتاق سرمایه‌گذاری روی این روایت احیاشده بودند.

فضای نظارتی و قانونی در سال ۲۰۲۶

اگرچه زنده کردن نام «گرام» پرونده‌های تاریخی نظارت سخت‌گیرانه ایالات متحده را دوباره باز می‌کند، اما این دارایی امروز در بستر کاملاً متفاوتی فعالیت می‌کند. تحت مدیریت فعلی دولت ایالات متحده، نهادهای نظارتی دستورالعمل‌های بسیار شفاف‌تر و مطلوب‌تری را در قبال شبکه‌های کاربردی غیرمتمرکز اتخاذ کرده‌اند که این امر موانع قانونی که در سال ۲۰۲۰ منجر به توقف توکن شده بود را از بین برده است. با باقی ماندن سه نقطه عطف معرفی‌نشده در کمپین “Make TON Great Again” پاول دورف، بازگشت به نام گرام نشان می‌دهد که این اکوسیستم دیگر از ریشه‌های خود فرار نمی‌کند، بلکه آن‌ها را کاملاً در آغوش کشیده است.

پیامدهای استراتژیک و چشم‌انداز آینده

بازپس‌گیری برند گرام و به عهده گرفتن کنترل اعتبارسنجی توسط تلگرام، نقطه عطفی در تقاطع پیام‌رسان‌های اجتماعی و فناوری دفتر کل توزیع‌شده (DLT) است. تلگرام در حال آزمایش محدودیت‌های شبکه‌های غیرمتمرکزِ تحت میزبانی شرکت‌هاست. تطبیق توکن گرام با محصولات کلیدی تلگرام، الگویی منحصربه‌فرد برای پذیرش گسترده دارایی‌های دیجیتال در میان عموم مردم ارائه می‌دهد. با این حال، اینکه آیا این مدلِ تحت رهبری یک شرکت می‌تواند در برابر بررسی‌های مستمر نظارتی و ریسک‌های عرضه متمرکز، مقاومت ساختاری خود را حفظ کند یا خیر، اصلی‌ترین سوال برای فاز بعدی تکامل این شبکه خواهد بود.

جمع‌بندی

در نهایت، دگرگونی ساختاری تون و احیای برند گرام نشان داد که مدل‌های حاکمیت بلاک چینی کماکان در حال تکامل و تجربه فرمت‌های جدید هستند. اگرچه ادغام مستقیم گرام در بطن تلگرام و ارائه مینی‌اپ‌های وب ۳، دسترسی بی‌سابقه‌ای برای کاربران عادی فراهم کرده و پذیرش عمومی کریپتو را تسریع می‌کند، اما پارادوکس «تمرکزگرایی در بستر غیرمتمرکز» را به چالش جدی کارشناسان بدل ساخته است. موفقیت بلندمدت این مدل شرکتی یکپارچه، کاملاً به توانایی شبکه در کنترل ریاضی تورم ناشی از ارتقای Catchain ۲.۰، مدیریت فشار فروش ولت‌های بزرگ و حفظ تاب‌آوری در برابر ابهامات رگولاتوری جهانی بستگی خواهد داشت. گرام اکنون در لبه باریک میان کارایی فوق‌العاده شرکتی و آرمان‌های تمرکززدایی لایه ۱ گام برمی‌دارد و چگونگی حفظ این تعادل پویای اقتصادی و حاکمیتی، سرنوشت یکی از جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌های تاریخ دارایی‌های دیجیتال را رقم خواهد زد.

سوالات متداول

چرا نام تون کوین (TON) دوباره به گرام (GRAM) تغییر می‌کند؟

هدف از این کار، بازگشت به ریشه‌های مفهومی اولیه پروژه و تثبیت جایگاه این بلاک چین به‌عنوان هسته مرکزی اکوسیستم پیام‌رسان تلگرام است.

آیا دارندگان تون کوین برای تبدیل توکن‌های خود به گرام باید کار خاصی انجام دهند؟

خیر. این فرآیند کاملاً خودکار است و صرفاً یک تغییر نام و نماد در ظاهر شبکه‌ها و صرافی‌ها محسوب می‌شود. تمام موجودی‌ها، آدرس‌های کیف پول و قراردادهای هوشمند کاربران بدون نیاز به هیچ‌گونه دخالت دستی، دست‌نخورده باقی می‌مانند.

کارمزد تراکنش‌ها در شبکه جدید گرام چقدر است؟

بر اساس ارتقای اقتصادی جدید، کارمزد پایه تراکنش‌ها در شبکه یک ششم قبل شده است و به یک مبلغ ثابت و بسیار ناچیز یعنی ۰.۰۰۰۵ دلار رسیده است.

بنیاد تون (TON Foundation) چه نقشی در ساختار جدید دارد؟

این بنیاد که پیش از این شبکه را به صورت جامعه‌محور اداره می‌کرد، با ورود مستقیم تلگرام کنار گذاشته شده است. در حال حاضر، شرکت تلگرام کنترل مستقیم عملیات، توسعه محصول و راهبری اصلی شبکه را بر عهده گرفته است.

بازگشت و تسلط مستقیم تلگرام بر شبکه، چه ریسک‌هایی به همراه دارد؟

تبدیل شدن تلگرام به بزرگترین اعتبارسنج (Validator) و متولی اصلی شبکه، یک «پارادوکس تمرکززداییِ متمرکز» به وجود آورده است.