لیدو چیست؟ همه چیز درباره ارز دیجیتال و پروژه Lido

خلاصه مطلب

لیدو (Lido) یک پروتکل لیکوئید استیکینگ راه‌اندازی‌شده در سال ۲۰۲۰ است که به کاربران اجازه می‌دهد دارایی‌هایی مثل ETH را در شبکه‌های اثبات سهام، به‌ویژه اتریوم، استیک کنند و هم‌زمان بدون از دست دادن نقدشوندگی، از سرمایه خود در سایر فرصت‌های دیفای استفاده کنند؛ به این صورت که پس از استیک، توکن نماینده‌ای مانند stETH یا stKSM به نسبت یک‌به‌یک دریافت می‌کنند که قابل معامله، وام‌دهی یا استفاده در پروتکل‌های مختلف است و پاداش‌های استیکینگ نیز به‌مرور در آن اعمال می‌شود.

توکن حاکمیتی LDO ابزار رأی‌دهی در لیدو دائو برای تعیین کارمزدها، انتخاب اپراتورها و ارتقای پروتکل است. در کنار مزایایی مانند انعطاف‌پذیری، دسترسی آسان و ترکیب‌پذیری با دیفای، ریسک‌هایی همچون آسیب‌پذیری قراردادهای هوشمند، خطای اپراتورها، نوسان قیمت توکن‌های لیکوئید و ریسک‌های نظارتی نیز وجود دارد؛ با این حال، لیدو به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نوآوری‌ها در حوزه استیکینگ، پلی میان سودآوری و حفظ نقدشوندگی در اکوسیستم بلاک چین ایجاد و بسیاری از کاربران را به خرید ارز لیدو علاقه‌مند کرده است.

معامله سریع و آسان در نوبیتکس خرید تتر

قیمت لحظه‌ای تتر

USDT

---

مقدمه

در حالت معمول، وقتی توکن‌های اتر خود را برای استیکینگ و سهام‌گذاری در شبکه اتریوم قفل می‌کنید، دسترسی به آنها را از دست می‌دهید. به این ترتیب، نمی‌توانید از توکن‌های اتر خود در چندین فرایند سودآور دیگر مثل معامله، وام‌دهی و سرمایه‌گذاری استفاده کنید؛ اما پلتفرم‌های لیکوئید استیکینگ این چالش را رفع کرده‌اند تا بتوانید حتی بعد از سهام‌گذاری، توکن‌هایتان را در اختیار داشته باشید. یکی از مشهورترین و معتبرترین پلتفرم‌های لیکوئید استیکینگ، پلتفرم لیدو است. در این مقاله از نوبیتکس، با زیر و بم پلتفرم لیکوئید استیکینگ Lido و نحوه عملکرد آن آشنا می‌شویم تا با یکی از جذاب‌ترین روش‌های کسب سود در فضای رمز ارزها آشنا شوید.

لیدو چیست؟ 

پلتفرم لیدو (Lido) یک پروتکل لیکوئید استیکینگ (Liquid Staking) در حوزه رمز ارزهاست که اواخر سال ۲۰۲۰ راه‌اندازی شد. لیدو یکی از بزرگ‌ترین ارائه‌دهندگان خدمات لیکوئید استیکینگ در اکوسیستم اتریوم محسوب می‌شود. این پروتکل به افراد کمک می‌کند تا دارایی‌های خود را در شبکه‌های مبتنی بر اثبات سهام مانند اتریوم استیک کنند و درحالی که از سود استیکینگ بهره‌مند می‌شوند، دسترسی به دارایی‌هایشان را هم از دست ندهند. 

لیکوئید استیکینگ یا همان سهام‌گذاری نقدینه در لیدو به این معناست که کاربر بعد از استیک کردن دارایی، توکنی به نمایندگی از دارایی اصلی خود دریافت می‌کند که قابل معامله یا استفاده در سایر پروتکل‌های دیفای است. در واقع، سرمایه استیک شده در لیدو قفل می‌شود، اما نقدشوندگی آن از بین نمی‌رود. 

نکته مهم دیگر، غیرامانی بودن پلتفرم لیدو است؛ یعنی کنترل کلیدهای خصوصی کاربر در اختیار خود او باقی می‌ماند. همچنین، کاربر برای ورود به پلتفرم لیدو نیازی به حداقل سرمایه مشخصی ندارد و با هر میزان سرمایه می‌تواند کار خود را در لیدو آغاز کند. 

لیدو چگونه کار می‌کند؟ 

بگذارید داستان عملکرد لیدو را در قالب استیک اتر توضیح دهیم. در حالت معمول، وقتی می‌خواهید اتر استیک کنید، باید تعداد زیادی اتر برای اجرای نود (ولیدیتور) در شبکه قفل کنید؛ به این ترتیب، دسترسی شما به بخش زیادی از سرمایه‌تان برای مدتی متوقف می‌شود. پلتفرم لیدو این مشکل را حل کرده است و به اعتبارسنج‌ها اجازه می‌دهد با هر میزان اتر در فرایند استیکینگ مشارکت داشته باشند و سود بیشتری کسب کنند.

پس از استیک توکن در لیدو، مقدار دارایی کاربر به قراردادهای هوشمند پروتکل لیدو ارسال می‌شود. این قراردادها وظیفه دارند دارایی کاربران را به شکل غیرمتمرکز در اختیار گروهی از اپراتورهای نود قرار دهند که در شبکه مورد نظر، تراکنش‌ها را تایید و امنیت شبکه را تامین می‌کنند. گفتنی است دارایی‌ها بین چندین اپراتور تقسیم می‌شوند تا ریسک متمرکز شدن را به حداقل برسانند. کارمزد پروتکل هم از پاداش استیکینگ کسر می‌شود و بین اپراتورها و خزانه دائو تقسیم می‌شود. در بخش‌های بعدی، به‌طور مفصل در مورد دائوی لیدو صحبت می‌کنیم. 

لیدو در ازای میزان دارایی استیک‌شده، مبلغی توکن نماینده ERC20 به اعتبارسنج‌ می‌دهد؛ مثلا، اگر ۱۰ واحد ETH در لیدو استیک کنید، به اندازه ۱۰ واحد stETH دریافت می‌کنید. به همین ترتیب، اگر ۱۰ واحد توکن کوساما (KSM) را در لیدو استیک کنید، به همان میزان توکن، با نسبت یک به یک (۱:۱) یعنی ۱۰ واحد stKSM دریافت خواهید کرد.

توکنی که توسط لیدو عرضه می‌شود، نماینده دارایی استیک‌شده کاربر است و می‌توان از آن در اپلیکیشن‌ها و پروتکل‌های مالی غیرمتمرکز (دیفای) استفاده کرد. پاداش‌های استیکینگ به‌صورت دوره‌ای به این توکن اعمال می‌شوند؛ ساده‌تر بگوییم: موجودی یا نسبت تبدیل توکن نماینده به دارایی پایه به‌تدریج افزایش می‌یابد که این مسئله بازده استیکینگ را نمایش می‌دهد.

همچنین، درحالی که توکن‌های استیک‌شده در حال اعتبارسنجی در شبکه هستند، کاربر می‌تواند توکن‌های نماینده را بفروشد، معامله کند، قرض بدهد یا در سایر اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز مورد استفاده قرار دهد. به عبارت دیگر، با استیک کردن در پلتفرم لیدو، کاربر می‌تواند به‌صورت هم‌زمان هر دو نوع دارایی (اصلی و معادل) را جهت سرمایه‌گذاری و کسب سود به کار بگیرد. 

پلتفرم لیدو به‌طور مستمر در حال بهبود و ارتقا است. در نسخه جدید لیدو یعنی Lido V3 قابلیت والت (Vault‌) هم اضافه شده است. این قابلیت به پروژه‌ها و سازمان‌ها اجازه می‌دهد استخرهای اختصاصی با تنظیمات مورد نظر خودشان را در این پلتفرم بسازند. به این ترتیب، کاربران می‌توانند از مدیریت ریسک، قوانین برداشت و ساختار کارمزد شخصی‌سازی شده استفاده کنند. 

لیدو از چه بلاک چین‌هایی پشتیبانی می‌کند؟ 

تمرکز اصلی لیدو روی شبکه اتریوم است و بیشترین حجم استیکینگ لیدو در این اکوسیستم انجام می‌شود. با این همه، کاربران برخی دیگر از شبکه‌ها مثل پالیگان (Polygon)، پولکادات (Polkadot) و کوساما (Kusama) هم از پلتفرم لیدو استفاده می‌کنند. پیش‌تر، لیدو از سولانا (Solana) هم پشتیبانی می‌کرد؛ اما این پشتیبانی به مرور زمان متوقف شد و تمرکز اصلی پلتفرم روی اتریوم و اکوسیستم‌های سازگار با آن باقی ماند.

همچنین، لیدو از راهکارهایی مثل چین لینک (Chainlink) و پروتکل CCIP استفاده می‌کند تا نسخه‌های رپد‌شده (Wrapped) از دارایی‌های استیک شده مانند wstETH بتوانند بین چندین شبکه مختلف جابه‌جا شوند. پروتکل CCIP شبیه به یک پل استاندارد و امن است که چالش انتقال توکن‌های استیک‌شده بین شبکه‌های مختلف را حل می‌کند. به این ترتیب، کاربر می‌تواند از توکن‌هایش در پروتکل‌های مختلف دیفای روی زنجیره‌های متعدد استفاده کند، بدون اینکه امنیت یا مالکیت توکن‌ها به خطر بیفتند.

توکن LDO چیست؟ 

توکن لیدو با استاندارد ERC20 دارایی بومی و حاکمیتی پلتفرم لیدو است. این توکن چندمنظوره است و دارندگان آن از حقوق متنوعی برخوردارند. این توکن در سازمان مستقل غیرمتمرکز این پلتفرم یعنی لیدو دائو (Lido DAO) به کار گرفته می‌شود. دارندگان LDO می‌توانند در مورد موضوعاتی مثل کارمزد پروتکل، انتخاب یا حذف اپراتورهای نود، ارتقای قراردادهای هوشمند، اختصاص بودجه خزانه به امور مختلف و تغییرات فنی رأی بدهند. میزان اختیار کاربران در رأی‌دهی هم متناسب با میزان توکنی است که در قراردادهای حاکمیتی قفل کرده‌اند.

از نظر توکنومیکس، حدود ۳۶.۳ درصد از LDO در خزانه دائو، حدود ۲۲.۲ درصد به سرمایه‌گذاران اولیه، حدود ۲۰ درصد به توسعه‌دهندگان، نزدیک به ۱۵ درصد به بنیان‌گذارها و ۶.۵ درصد به اعتبارسنج‌ها اختصاص یافته است. سقف عرضه توکن LDO حدود یک میلیارد واحد است که از این میزان حدود ۸۴۸ میلیون واحد آن در گردش است.

لیدو دائو چیست؟

سازمان مستقل غیرمتمرکز لیدو یا همان لیدو دائو (Lido DAO) تصمیم‌گیری‌های کلیدی در مورد نحوه عملکرد پروتکل لیدو را به‌شکلی غیرمتمرکز و شفاف انجام می‌دهد. دائوی لیدو مجموعه‌ای از پروتکل‌های لیکوئید استیکینگ را مدیریت می‌کند. لیدو دائو از قراردادهای هوشمند برای تصمیم‌گیری و اجرای قوانین به‌صورت غیرمتمرکز استفاده می‌کند. این تصمیم‌ها شامل مدیریت پارامترهای کارمزدها، نحوه توزیع آنها و همچنین حذف یا اضافه کردن اپراتورهای نود در شبکه می‌شوند.

مزایا و معایب پلتفرم لیدو

کار با هر پلتفرمی مزایا و معایب خودش را دارد و لیدو هم از این قاعده مستثنا نیست. در ادامه، به تعدادی از مزایا و معایب کار با لیدو اشاره می‌کنیم تا دیدگاه بهتری نسبت به این پلتفرم لیکوئید استیکینگ به دست آورید.

مزایای لیدو

• لیدو به شما اجازه می‌دهد بدون قفل کردن دارایی‌هایتان، آنها را استیک کنید. در لیدو، می‌توانید پاداش استیکینگ دریافت کنید و هم‌زمان دارایی‌هایتان را در اختیار داشته باشید. این انعطاف‌پذیری به شما اجازه می‌دهد علاوه بر سهام‌گذاری، از دارایی خود در سایر فرصت‌های دیفای استفاده کنید.
• پس از استیکینگ، فوراً توکن لیکوئید دریافت می‌کنید. توکن‌های نماینده دارایی‌های استیک‌شده شما بلافاصله قابل استفاده و قابل معامله در بقیه پروتکل‌های دیفای مثل پلتفرم‌های وام‌دهی، ترید و فارمینگ هستند.
• برای استیکینگ حداقل میزان مشخصی نیاز نیست. با اینکه در شبکه اتریوم به‌طور معمول به ۳۲ اتر برای ورود به فرایند استیکینگ احتیاج دارید، در پلتفرم لیدو، می‌توانید با هر میزان دارایی وارد این فرایند شوید. این ویژگی دسترسی به شبکه را برای همه کاربران، حتی تازه‌کارها، فراهم می‌کند.
• استفاده از لیدو نیاز به دانش فنی پیچیده ندارد. برای کار با لیدو، نیازی به راه‌اندازی نود یا مدیریت تنظیمات فنی سخت ندارید. کاربران عادی می‌توانند به‌راحتی وارد فرآیند استیکینگ شوند و از پاداش‌ها بهره ببرند.
• لیدو توسط یک سازمان مستقل غیرمتمرکز مدیریت می‌شود. لیدو دائو کار تصمیم‌گیری در این شبکه را شفاف و غیرمتمرکز کرده است و هر نوع ارتقا پروتکل یا تغییر در استراتژی‌ها را به رأی می‌گذارد.
• امکان ترکیب لیدو با کیف پول سخت‌افزاری وجود دارد. کاربران لیدو می‌توانند از کیف پول‌های سخت‌افزاری خود برای اتصال به لیدو و مدیریت توکن‌های استیک‌شده استفاده کنند و امنیت خود را افزایش دهند. 

معایب لیدو 

• ریسک آسیب‌پذیری قراردادهای هوشمند همیشه وجود دارد. مثل هر پروتکل دیفای دیگری، امکان وجود باگ یا حمله هکری به قراردادهای هوشمند لیدو صفر نیست. 
• هر نوع اشتباه اپراتورهای نود ممکن است روی دریافت سود تاثیر بگذارد. اگر اپراتورهای حرفه‌ای نود خطایی انجام دهند یا قوانین پروتکل را رعایت نکنند، عملکرد استیکینگ و پاداش‌ها ممکن است تحت تاثیر قرار بگیرند.
• نوسانات بازار روی ارزش توکن‌های لیکوئید تاثیر می‌گذارد. ارزش stETH یا سایر توکن‌های لیکوئید ممکن است با قیمت دارایی پایه همگام نباشد و در برخی شرایط، ریسک کاهش ارزش وجود دارد.
• ریسک‌های نظارتی را نباید نادیده بگیریم. با توجه به تغییرات پیوسته قوانین مالی در حوزه رمز‌ارزها، ممکن است محدودیت‌های جدیدی برای پروتکل‌های استیکینگ یا فعالیت کاربران در بعضی از کشورها اعمال شود. همچنین، کاربران ساکن ایران به دلیل تحریم‌های بین‌المللی نیازمند احتیاط و دقت بیشتری در استفاده از پلتفرم‌های بین‌المللی هستند.

نحوه خرید ارز لیدو (LDO)

برای خرید ارز دیجیتال لیدو با نماد LDO، ابتدا باید در یک صرافی معتبر حساب کاربری ایجاد کنید. پس از ثبت‌نام و تکمیل مراحل احراز هویت، می‌توانید حساب خود را شارژ کرده و سفارش خرید ثبت کنید. قیمت LDO مانند سایر ارزهای دیجیتال بر اساس عرضه و تقاضا در بازار تعیین می‌شود؛ بنابراین کاربران می‌توانند از طریق سفارش آنی (خرید با قیمت لحظه‌ای بازار) یا سفارش محدود (تعیین قیمت دلخواه) اقدام به خرید کنند.

در صرافی نوبیتکس این امکان وجود دارد که ارز LDO را هم با تومان و هم با تتر (USDT) خریداری کنید. اگر حساب خود را به‌صورت ریالی شارژ کنید، می‌توانید مستقیماً در بازار تومانی LDO معامله انجام دهید و در صورتی که تتر در کیف پول خود داشته باشید، امکان خرید از بازار تتری نیز فراهم است. این تنوع بازارها به کاربران کمک می‌کند متناسب با استراتژی سرمایه‌گذاری خود، ساده‌تر و سریع‌تر اقدام به خرید ارز لیدو کنند.

لیدو: تحول دنیای استیکینگ

راه‌اندازی پلتفرم لیدو (Lido) نقطه عطفی در فرایند سهام‌گذاری به‌خصوص در بلاک چین اتریوم بوده است. این پلتفرم امکان کسب پاداش از دارایی‌های کریپتو را بدون از دست دادن مزیت نقدشوندگی فراهم می‌کند. با استفاده از لیدو، کاربران می‌توانند هر میزان سرمایه دلخواه را استیک کنند و هم‌زمان از دارایی‌های خود در سایر پروتکل‌های دیفای هم بهره ببرند. غیرامانی بودن، حاکمیت غیرمتمرکز و امنیت بالا باعث می‌شود لیدو گزینه‌ای مناسب برای سرمایه‌گذاران تازه‌کار و حرفه‌ای باشد و پلی میان سودآوری استیکینگ و آزادی مالی در دنیای بلاک چین ایجاد کند.

سوالات متداول