خلاصه مطلب
یکی از ویژگیهای مشترک همه بحرانها در طول تاریخ، بیثباتی مالی و دشواری دسترسی به نقدینگی است که افراد جامعه را نگران میکند. در طول بحران، خواه منطقهای باشد یا جهانی، اقتصادی باشد یا سیاسی، افراد بهسختی میتوانند تصمیمات مالی درستی بگیرند. بهترین استراتژی برای مقابله با این نگرانی، داشتن یک سبد متعادل و متنوع از داراییهایی است که ارزش خود را در کوتاهمدت و بلندمدت حفظ میکنند. داراییهای فیزیکی مانند پول نقد خارج از بانک، طلا و ارزهای خارجی درکنار داراییهای غیرفیزیکی مانند پول نقد در بانک و ارزهای دیجیتال، یک سبد دارایی مطمئن و تابآور در زمان بحران است.
مقدمه
در چند سال گذشته، کشور ما با چندین بحران بزرگ روبهرو بوده است. اگر از تورم افسارگسیخته و تحریمهای شدید بینالمللی بگذریم، تجربه پاندمی کووید- ۱۹ و جنگ ۱۲روزه به ما نشان داد که مدیریت مالی در زمان بحران تا چه اندازه میتواند مهم باشد. در زمان نگارش این مقاله، در دوران جنگ به سر میبریم؛ جنگی که هنوز پایان آن مشخص نیست. بنابراین، بسیار مهم است که از همین حالا بهفکر تدوین یک استراتژی درست مالی برای تأمین مایحتاج ضروری در کوتاهمدت و حفظ ارزش سرمایه برای دوران بعد از بحران باشیم. در این مقاله، میخواهیم داراییهایی را معرفی کنیم که در دوران بحران کاربردیتر هستند و حداقل از نظر مالی دغدغه ما را کاهش میدهند.
منظور از دارایی کاربردی چیست؟
اگر به همه بحرانهای تاریخی در سراسر جهان نگاه کنیم، متوجه میشویم که فقط برخی داراییها در دوران بحران میتوانند مفید واقع شوند. برای مثال، آیا میتوانید همین امروز زمینی را که در روستای پدریتان دارید بفروشید و با پول آن نان و تخممرغ بخرید؟ آیا میتوانید برای خرید دارو یا مراجعه به کلینیک برای درمان یک گلودرد ناخواسته، بلافاصله ماشین خود را بفروشید؟ مسلماً نه. واقعیت این است که در شرایط بحرانی بعید است کسی تمایلی به خرید ملک یا وسیله نقلیه داشته باشد.
بنابراین، فقط داراییهایی در زمان بحران کاربردی هستند که نقدشوندگی بالایی داشته باشند و دسترسی به آنها آسان و امکانپذیر باشد.
داراییهای کاربردی در زمان بحران
در دوران بحران، ما به دو دسته دارایی نیاز داریم. دسته اول، داراییهایی هستند که دسترسی به آنها سریع و آسان است و میتوانیم از آنها برای تأمین مایحتاج ضروری زندگی ازجمله غذا، دارو و خدمات پزشکی استفاده کنیم. دسته دوم، داراییهایی هستند که درصورت طولانیترشدن بحران میتوان روی آنها حساب کرد. این داراییها ارزش خود را در بلندمدت حفظ میکنند و اگر استفاده نشوند، بهعنوان یک «پناهگاه امن» برای دوران گذار از بحران خواهند بود. در ادامه، برخی از داراییهای کاربردی در دوران بحران را معرفی میکنیم.
پول نقد
مهمترین دارایی در بحرانهایی مانند جنگ که باعث محدودیت و اختلال در خدمات بانکی میشود، پول نقد است. از پول نقد میتوان برای خرید اقلام ضروری در شرایط بحرانی استفاده کرد.
اگر یادتان باشد، در جنگ ۱۲روزه با قطعی اینترنت و اختلال در برخی بانکهای کشور مواجه شده بودیم. حتی نمیتوانستیم از برخی کارتها برای خرید یا انتقال وجه استفاده کنیم. در جنگ فعلی (اسفند ۱۴۰۴) هم شاهد آن هستیم که دسترسی به خدمات برخی بانکها بهطور کامل قطع شده یا اپلیکیشن آنها برای مدتی از کار افتاده است. تسهیلات بانکی نیز در برخی بانکها ارائه نمیشود و احتمال اختلال در بانکهای دیگر هم وجود دارد. در چنین شرایطی، دراختیارداشتن پول نقد فیزیکی خارج از سیستم بانکی، میتواند یک استراتژی کاربردی برای سناریوهای مختلف در دوران بحران باشد.
بااینحال، نگهداری پول نقد بهصورت اسکناس در حجم زیاد با دشواری جابهجایی و خطر سرقت همراه است. بنابراین، خوب است مقداری پول نقد هم در کارتهای بانکی نگه دارید و تا زمانی که اینترنت وصل است و امکان انتقال وجه یا خرید با کارت وجود دارد، از آنها استفاده کنید.
طلا
در بین داراییهای کاربردی برای دوران بحران، طلا بهویژه طلای فیزیکی، جایگاه ویژهای دارد. هزاران سال است که این فلز گرانبها بهعنوان یک ذخیره ارزش قابلاعتماد در همه فرهنگها و اقتصادها کاربرد داشته است. برخلاف پول فیات، طلا وابستگی مستقیم به دولتها یا بانکهای مرکزی ندارد و به همین دلیل، دربرابر تورم، کاهش ارزش پول و بیثباتی اقتصادی مقاوم است.
بااینحال، در شرایطی مانند جنگ، برخی از اشکال طلا عملکرد بهتری از خود نشان میدهند. بهعنوان مثال، فرض کنیم دیگر پول نقد ندارید و میخواهید برای تأمین مایحتاج یک ماه خود، طلا بفروشید. در چنین شرایطی، فروش طلای زینتی گرمبالا یا شمش طلا که صدها میلیون تومان ارزش دارد، هم دشوار است و هم غیرمنطقی به نظر میرسد. این در حالی است که فروش سکههای پارسیان، ربع سکه و طلاهای کوچک کارتان را راه میاندازد. با این شرط که اینترنت قطع نباشد، طلای دیجیتال هم از نقدشوندگی بالایی برخوردار است. حتی میتوان گفت تبدیل آن به پول بسیار راحتتر از فروش طلای فیزیکی است.
ارزهای خارجی قدرتمند
کلاس دارایی مهم دیگری که در بحرانها بهخوبی عمل میکند، ارز خارجی است. البته منظور ما ارزهای بینالمللی قدرتمند مثل دلار آمریکا، یورو و فرانک سوییس هستند. این ارزها نقدشوندگی بسیار بالایی دارند و تبدیل آنها به پول درمقایسهبا ارزهای ضعیف آسانتر است. درست مانند طلا، اگر بخشی از سرمایه خود را به دلار یا ارزهای خارجی دیگر تبدیل کنید، میتوانید با یک تیر دو نشان بزنید. درصورتیکه با کمبود نقدینگی مواجه شدید، آنها را میفروشید ولی اگر نیاز پیدا نکردید، ارزش سرمایهتان را حفظ میکنید که برای دوران بعد از بحران ضروری است.
بیت کوین
دارایی دیگری که در دوران بحران میتواند عملکرد خوبی داشته باشد، ارز دیجیتال و بهویژه بیت کوین است. بیت کوین بهعنوان یک کلاس دارایی مدرن و پادشاه ارزهای دیجیتال، گزینه مناسبی برای ایجاد تنوع در سبد دارایی افراد در دوران بحران به شمار میرود. این رمزارز با یک شبکه غیرمتمرکز کار میکند که هیچ دولت یا مؤسسه مالی قادر به کنترل آن نیست. به همین دلیل، در مواقعی که اعتماد به سیستمهای سنتی تضعیف میشود، بیت کوین بهترین عملکرد را از خود نشان میدهد.
علاوه بر آن، سقف عرضه محدود بیت کوین به ۲۱ میلیون واحد، باعث شده است که این ارز دیجیتال ماهیت ضدتورمی داشته باشد. درنتیجه، میتوانید بهعنوان یک سپر قدرتمند دربرابر کاهش ارزش سرمایه روی آن حساب کنید. نقدشوندگی بالای بیت کوین باعث میشود بتوان بهسرعت آن را به پول نقد تبدیل کرد.
بااینحال، بازار ارزهای دیجیتال اغلب با نوسانات شدیدی مواجه است و حتی بیت کوین که موقعیت تثبیتشدهای دارد، از این قاعده مستثنا نیست. این ارزها تغییرات قیمتی قابلتوجهی در کوتاهمدت پیدا میکنند و ممکن است ارزش سرمایهتان کاهش یابد. همچنین، هنگامی که دسترسی به اینترنت پایدار در شرایط بحرانی دشوار میشود، بهراحتی نمیتوان از بیت کوین برای خریدهای فوری و ضروری استفاده کرد. به همین دلیل، بهترین استراتژی این است که بخشی از سبد دارایی خود را به بیت کوین اختصاص دهید تا اگر امکان استفاده از آن فراهم نبود، برای دوران بعد از بحران روی آن حساب کنید.
خرید بیت کوین از نوبیتکس
یکی از بهترین و آسانترین روشها برای خرید بیت کوین، مراجعه به صرافی ارز دیجیتال نوبیتکس است. ما در نوبیتکس حتی در شرایط دشوار جنگ و با وجود ملیشدن اینترنت، تلاش کردهایم با حفظ کامل امنیت، ارائه خدمات به کاربران ارز دیجیتال را ادامه دهیم. اگر میخواهید بخشی از سرمایه خود را به ارزهای دیجیتال تبدیل کنید، نوبیتکس این امکان را برای شما فراهم کرده است.
متنوعسازی سبد دارایی، کلید مدیریت مالی در دوران بحران
یک استراتژی هوشمندانه برای مدیریت مالی در دوران بحران، متنوعسازی سبد دارایی است. اتکا فقط به یک دارایی مشخص، میتواند تصمیم پرریسکی باشد. به جدول زیر توجه کنید:
| دارایی | ریسک در زمان بحران |
| پول نقد فیزیکی | نگهداری و جابهجایی آن در حجم زیاد دشوار است. اگر استفاده نشود، ارزش آن احتمالاً کاهش مییابد. |
| پول نقد در بانک | دستگاههای خودپرداز در زمان بحران، پول نقد ارائه نمیدهند. شعب بانکی هم ممکن است پول نقد کافی در اختیار نداشته باشند. اگر خدمات بانکی و انتقال وجه با اختلال مواجه شود، نمیتوان از کارت بانکی در کارتخوانها و خودپردازها استفاده کرد. درصورت قطع اینترنت، خدمات آنلاین بانک از کار میافتد. |
| طلای فیزیکی | فروش طلای زینتی سنگین برای خرید مایحتاج ضروری و مصارف فوری هم دشوار است و هم غیرمنطقی به نظر میرسد. نگهداشتن طلای فیزیکی در حجم زیاد پرریسک است. |
| طلای آنلاین | در زمان قطعی اینترنت، امکان استفاده از طلای آنلاین وجود ندارد. |
| ارزهای خارجی | ممکن است صرافیها بهصورت مقطعی ارزهای خارجی را خرید و فروش نکنند. |
| ارزهای دیجیتال | نوسان زیادی دارند و ممکن است در کوتاهمدت با کاهش قیمت قابلتوجهی روبهرو شوند. در زمان قطعی کامل اینترنت، نمیتوان از ارزهای دیجیتال استفاده کرد. |
همانطور که مشاهده میکنید، هیچ یک از کلاسهای دارایی در دوران بحران بهطور کامل بدون ریسک نیستند. بنابراین، بهترین کار این است که ترکیب متعادلی از داراییها را بهشکل زیر در اختیار داشته باشید:
- درصورت امکان، بهاندازه یکیدو ماه پول نقد فیزیکی برای خرید اقلام ضروری کنار بگذارید؛
- مقداری پول نقد در بانک نگه دارید. تا زمانی که خدمات بانکی متوقف نشدهاند، از موجودی کارتها استفاده کنید و به پول نقد فیزیکی دست نزنید؛
- پول را بین چند کارت پخش کنید که اگر یکی از کار افتاد، در کارت دیگر پول داشته باشید؛
- اگر پول نقد زیادی دارید، آنها را به طلا، ارزهای خارجی مثل دلار و ارزهای دیجیتالی مانند بیت کوین و استیبل کوینهای اصلی تبدیل کنید؛
- درباره طلا، بهتر است مقداری از آن را بهصورت طلاهای سنگینتر نگهداری کنید تا بعد از پایان بحران ارزش سرمایهتان حفظ شده باشد. بخش دیگری از آن را میتوانید بهشکل طلاهای کوچکتر مثل سکههای گرمی و طلاهای کموزن نگهداری کنید تا فروش آنها آسانتر و منطقیتر باشد.
سخن پایانی
موقعیتهای بحرانی مانند جنگ، باعث آسیبپذیری افراد جامعه از نظر مالی میشوند. کلید بقا در دوران بحران، دراختیارداشتن پول کافی برای رفع نیازهای فوری و ضروری و نیز حفظ ارزش سرمایه برای دوران بعد از پایان بحران است. تنظیم یک سبد متعادل که ترکیبی از داراییهای سنتی و مدرن را در بر بگیرد، میتواند به شما کمک کند با آرامشخاطر از بحران گذر کنید. این داراییها شامل پول نقد، طلا، ارزهای خارجی و ارزهای دیجیتالی مثل بیت کوین و استیبل کوینها هستند. برخی از آنها را برای خرید اقلام ضروری و مخارج پیشبینینشده در کوتاهمدت کنار بگذارید و برخی دیگر را برای بعد از دوران بحران نگه دارید.
