خلاصه مطلب
شبکه ترون (Tron Network) یک بلاکچین غیرمتمرکز است که بهعنوان بستری برای انتقال پول، راهاندازی برنامههای غیرمتمرکز (Dapps) و اجرای قراردادهای هوشمند استفاده میشود. این بلاکچین از الگوریتم اثبات سهام نیابتی (DPoS) استفاده میکند و بهدلیل سرعت بالا و کارمزد پایین، یکی از محبوبترین شبکهها برای انتقال ترون (TRX) محسوب میشود.
ارز دیجیتال TRX توکن بومی شبکه ترون محسوب میشود که برای پرداخت کارمزد تراکنشها، استیکینگ، مشارکت در تصمیمات حاکمیتی و اجرای قراردادهای هوشمند استفاده میشود.
مقدمه
ترون (TRX) یکی از ارزهای دیجیتال قدیمی و محبوب دنیای کریپتو است که همچنان طرفداران زیادی دارد. سرعت بالا و کارمزد پایین تراکنشهای شبکه ترون آن را به یکی از شبکههای محبوب برای انتقال ارز دیجیتال، بهخصوص تتر (USDT) تبدیل کرده است و در این زمینه رقیب جدی برای اتریوم (ETH) محسوب میشود.
در این مقاله از مجله نوبیتکس با اکوسیستم شبکه ترون، تاریخچه آن، نحوه کار این بلاکچین و کاربردهای ارز دیجیتال TRX آشنا خواهیم شد.
شبکه ترون چیست؟
ترون، یک بلاکچین غیرمتمرکز است که در سال ۲۰۱۷ راهاندازی شد. این شبکه برای انتقال ارزهای دیجیتال، توسعه برنامههای غیرمتمرکز و اجرای قراردادهای هوشمند طراحی شده است. ارز دیجیتال بومی شبکه ترون نیز TRX نام دارد که نقش مهمی در این اکوسیستم ایفا میکند و از آن برای پرداخت کارمزد تراکنشها، استیکینگ و مشارکت در حاکمیت شبکه ترون استفاده میشود.
ترون در ابتدا یک بلاکچین مستقل نبود و از بلاکچین اتریوم بهعنوان بستر موقت استفاده میکرد. ارز دیجیتال TRX ابتدا بر بستر بلاکچین اتریوم و با استاندارد ERC-20 راهاندازی شده بود؛ اما ترون از همان ابتدا بهعنوان یک پروژه مستقل طراحی شد و هدف آن راهاندازی یک بلاکچین اختصاصی بود.
در سال ۲۰۱۸ شبکه اصلی و اختصاصی ترون راهاندازی شد و ارز دیجیتال TRX از شبکه اتریوم به بلاکچین اختصاصی خود منتقل شد. شبکه ترون بعدها استانداردهای توکنسازی مخصوص خود، یعنی TRC-10 و TRC-20 را معرفی کرد. امروزه بسیاری از ارزهای دیجیتال محبوب مثل تتر بر بستر این شبکه و با استاندارد TRC-20 منتشر میشوند.
هدف اصلی شبکه ترون ایجاد یک اینترنت غیرمتمرکز است که در آن کاربران و توسعهدهندگان بتوانند بدون محدودیت و نیاز به سرویسهای واسطه با هم تعامل داشته باشند، محتوای خود را منتشر کنند و برنامههای خود را بر بستر این اکوسیستم غیرمتمرکز توسعه دهند.
سرعت بالای پردازش تراکنشها و کارمزد پایین نسبت به سایر بلاکچینها، ترون را به یک شبکه ایدهآل برای پرداختها و انتقال ارز دیجیتال تبدیل کرده است. البته کاربرد شبکه ترون فقط انتقال تتر و ارزهای دیجیتال نیست. امروزه اکوسیستم ترون بستری برای پروژههای حوزه مالی غیرمتمرکز (DeFi)، بازیهای بلاکچینی و اپلیکیشنهای غیرمتمرکز است.
تاریخچه و بنیانگذاران شبکه ترون
شبکه ترون در سال ۲۰۱۷ توسط جاستین سان (Justin Sun)، که یکی از بنیانگذاران سابق شرکت ریپل (Ripple) بود، راهاندازی شد. مقر اصلی این پروژه، بنیاد ترون بود که در کشور سنگاپور برپا شد. هدف اولیه جاستین سان این بود که یک بلاکچین غیرمتمرکز با مقیاسپذیری بالا برای تولید محتوا و کسب درآمد راهاندازی کند. با این حال، مدل تولید محتوا آنطور که انتظار میرفت موفقیتآمیز نبود و جاستین سان تصمیم گرفت شبکه ترون را به یک پلتفرم بلاکچینی برای توسعه برنامههای غیرمتمرکز تبدیل کند.
در سال ۲۰۱۸، شبکه اصلی یا میننت (Mainnet) ترون راهاندازی شد و ارز دیجیتال TRX به بلاکچین اختصاصی و مستقل خود منتقل شد. این اتفاق یک نقطه عطف مهم برای اکوسیستم ترون محسوب میشد. در همان سال بنیاد ترون سیستم اشتراک فایل بیتتورنت (BitTorrent) را نیز خریداری کرد و امکان استفاده از فناوریهای این سیستم برای افزایش سرعت شبکه ترون فراهم شد. بعدها استانداردهای توکنسازی TRC-10 و TRC-20 معرفی شدند و امکان توسعه پروژههای مختلف ارز دیجیتال در بلاکچین ترون فراهم شد.
در سال ۲۰۱۹، با همکاری شرکت تتر (Tether Limited) استیبل کوین USDT که همچنان محبوبترین استیبل کوین جهان محسوب میشود، بر بستر شبکه ترون راهاندازی شد. سرعت بالای تراکنشها و کارمزد پایین، اکوسیستم ترون را به پرطرفدارترین شبکه برای انتقال تتر تبدیل کرد و همین اتفاق، جرقهای برای رشد شدید تعداد کاربران و حجم تراکنشهای این بلاکچین شد.
در سال ۲۰۲۱، فرآیند غیرمتمرکزسازی شبکه ترون تکمیل شد. سازمان خودگردان غیرمتمرکز ترون (Tron DAO) راهاندازی شد و اداره بلاکچین ترون به دست جامعه کاربری سپرده شد. پس از تشکیل Tron DAO، جاستین سان از سمت مدیرعاملی بنیاد ترون کنارهگیری کرد. در حال حاضر شبکه ترون توسط کاربران و از طریق نمایندگان اداره میشود.
در سال ۲۰۲۲، شبکه ترون با راهاندازی استیبل کوین غیرمتمرکز USDD وارد این بازار شد. در آن برهه، ارزش کل قفلشده (TVL) شبکه ترون بهشدت رشد کرد و ترون برای مدت کوتاهی به دومین بلاکچین بزرگ از نظر TVL تبدیل شد. با این حال، بهدنبال سقوط پروژه ترا (Terra) و استیبل کوین UST، نگرانیهایی درباره USDD به وجود آمد و این استیبل کوین چند بار از قیمت یک دلار فاصله گرفت یا بهاصطلاح دیپگ (DePeg) شد.
در سال ۲۰۲۳ فعالیت کاربران و حجم تراکنشهای شبکه ترون بهطور قابل توجهی رشد کرد. تعداد حسابهای این شبکه از ۲۰۰ میلیون مورد عبور کرد و حجم تراکنشهای کل آن به چندین تریلیون دلار رسید.
در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ تمرکز ترون بیشتر روی توسعه اکوسیستم مالی غیرمتمرکز، بهبود زیرساخت استیبل کوین USDD و گسترش همکاریهای بینالمللی بود. در این مدت نسخه جدید USDD با پشتوانه و ذخایر شفافتر معرفی شد.
شبکه ترون همچنان یکی از بزرگترین شبکههای بلاکچینی از نظر حجم انتقال ارزهای دیجیتال است.
شبکه ترون چگونه کار میکند؟
ترون یک بلاکچین غیرمتمرکز است که بهعنوان یک زیرساخت برای انتقال پول و راهاندازی برنامههای غیرمتمرکز استفاده میشود. بلاکچین غیرمتمرکز ترون از تعدادی نود (Node) تشکیل شده است که در سراسر جهان پراکنده هستند. وظیفه اصلی این نودها یا سرورهای توزیعشده ذخیرهسازی و بهروزرسانی دادههای بلاکچین است. در نتیجه، شبکه ترون یک شبکه غیرمتمرکز به حساب میآید که توسط هیچ نهاد یا شخصی اداره نمیشود.
زمانی که یک تراکنش در بلاکچین ترون ثبت میشود، نودهای توزیعشده این شبکه دادههای تراکنش را اعتبارسنجی میکنند. پس از تایید صحت اطلاعات توسط نودها، تراکنش در یک بلاک جدید در زنجیره بلاکچین ثبت میشود. توزیع نودهای بلاکچین در نقاط مختلف جهان باعث میشود که شبکه ترون در برابر سانسور و حملات سایبری مقاوم باشد. اگر یک نود دچار مشکل شود، نودهای دیگر همچنان میتوانند به فعالیت خود ادامه دهند.
در بلاکچین برای هماهنگی نودها و تایید تراکنشها از سازوکاری به نام الگوریتم اجماع استفاده میشود. شبکه ترون از الگوریتم اجماع اثبات سهام نمایندگیشده (Delegated Proof of Stake) یا به اختصار الگوریتم DPoS استفاده میکند. در مدل نیابتی یا DPoS، تمام کاربران بهصورت مستقیم در تولید بلاکهای شبکه مشارکت نمیکنند؛ بلکه، هولدرهای ارز دیجیتال TRX به نمایندگان مورد اعتماد خود رای میدهند و شبکه توسط نمایندگان اداره میشود.
شبکه ترون توسط ۲۷ نماینده اصلی که Super Representative نام دارند اداره میشود. نمایندههای اصلی همان نودهای شبکه ترون هستند که وظیفه تایید تراکنشها و تولید بلاکهای جدید را بر عهده دارند. اگر نمایندهها عملکرد مناسبی نداشته باشند، کاربران میتوانند با رای خود، نمایندههای دیگر را جایگزین کنند.
مدل الگوریتم DPoS باعث میشود که تراکنشها با سرعت بیشتری پردازش شوند و در مقایسه با بلاکچینهای دیگر مثل اثبات کار (PoW)، انرژی بسیار کمتری مصرف شود. در نتیجه کارایی و مقیاسپذیری شبکه ترون، تا حد زیادی به الگوریتم اثبات سهام نیابتی وابسته است.
علاوه بر این، امکان ساخت توکن عادی و توکنهای غیرمثلی (NFT) بر بستر شبکه ترون وجود دارد. استانداردهای توکنسازی TRC-10 و TRC-20 برای ساخت توکنهای عادی استفاده میشوند. استاندارد TRC-20 محبوبترین استاندارد توکنسازی در شبکه ترون است و استیبل کوین تتر نیز با همین استاندارد منتشر شده است. استاندارد TRC-721 در شبکه ترون نیز مخصوص ساخت توکنهای غیرمثلی یا NFT است.
مزیتها و محدودیتهای شبکه ترون
شبکه ترون بهعنوان یک بلاکچین غیرمتمرکز مزیتها و محدودیتهایی دارد که در ادامه مهمترین آنها را بهصورت خلاصه بررسی میکنیم:
مزیتهای شبکه ترون
- کارمزد پایین: یکی از مزیتهای اصلی شبکه ترون کارمزد پایین تراکنشهای آن است. هزینه انتقال ارز دیجیتال روی شبکه ترون در مقایسه با بلاکچینهایی مثل اتریوم بسیار کمتر است و به همین دلیل بسیاری از کاربران برای انتقال ارزهای دیجیتال (بهویژه استیبل کوین تتر) از این شبکه استفاده میکنند.
- سرعت بالا: شبکه ترون میتواند هزاران تراکنش را در مدت یک ثانیه پردازش کند و تراکنشهای این شبکه از سرعت بالایی برخوردارند.
- امکان استیکینگ و مشارکت در حاکمیت شبکه: کاربران میتوانند با سپردهگذاری یا استیک کردن ارز TRX، در تصمیمگیریهای حاکمیتی شبکه ترون مشارکت کنند.
- مصرف پایین انرژی: شبکه ترون از الگوریتم اثبات سهم نیابتی (DPoS) استفاده میکند که مصرف انرژی آن در مقایسه با شبکههای PoW بسیار کمتر است.
محدودیتهای شبکه ترون
- وابستگی به اکوسیستم تتر: بخش بسیار زیادی از حجم تراکنشهای شبکه ترون به انتقال استیبل کوین تتر مربوط است. در نتیجه، کاهش انتقالات تتر روی این شبکه میتواند اثر قابلتوجهی بر عملکرد این شبکه داشته باشد.
- تمرکز نسبی در حاکمیت شبکه: برخی از منتقدان اشاره میکنند که اعتبارسنجی شبکه ترون توسط تعداد محدودی نماینده (۲۷ نفر) انجام میشود و این شبکه در مقایسه با بلاکچینهایی مثل اتریوم و بیت کوین متمرکزتر است.
- فعالیت کم توسعهدهندگان: برخلاف شبکههای فعال مثل اتریوم، اکوسیستم توسعهدهندگان شبکه ترون کوچکتر است و در سالهای اخیر فعالیت موثری از سمت آنها انجام نشده است.
جدول مشخصات شبکه ترون
| ویژگیها | توضیحات |
| نام شبکه | ترون (Tron) |
| ارز دیجیتال بومی | ترونیکس (TRX) |
| سال راهاندازی | ۲۰۱۷ |
| بنیانگذار | جاستین سان (Justin Sun) |
| نوع شبکه | بلاکچین لایه اول (Layer 1) |
| الگوریتم اجماع | اثبات سهام نیابتی یا نمایندگیشده (DPoS) |
| اعتبارسنجی | توسط ۲۷ نماینده اصلی |
| کاربرد شبکه | انتقال ارز دیجیتال، اجرای قراردادهای هوشمند و توسعه Dappها |
| استانداردهای توکنسازی | TRC-10 ،TRC-20 و TRC-721 |
| کارمزد تراکنشها | پایین در مقایسه با بسیاری از بلاکچینها |
| سرعت پردازش تراکنشها | بالا |
| امکان استیکینگ | دارد |
| مشارکت در حاکمیت شبکه | از طریق استیکینگ ارز TRX و رایدهی به نمایندهها |
| وبسایت رسمی | tron.network |
ارز دیجیتال TRX چیست؟
ارز دیجیتال TRX، ارز بومی شبکه ترون محسوب میشود که ابتدا در شبکه اتریوم راهاندازی شد، اما در سال ۲۰۱۸ به بلاکچین اختصاصی ترون منتقل شد. این دارایی کاربردهای زیادی در شبکه ترون دارد که در ادامه به مهمترین آنها اشاره میکنیم:
- پرداخت کارمزد: از ارز TRX برای پرداخت کارمزد تراکنشهای شبکه ترون استفاده میشود.
- استیکینگ: کاربران ارزهای TRX خود را در شبکه قفل میکنند تا هم سود کسب کنند و هم حق رای دادن به تصمیمات حاکمیتی شبکه را داشته باشند.
- رایدهی به تصمیمات حاکمیتی: با استیک کردن TRX در شبکه، کاربران حق رای دادن به تصمیمات مهم شبکه را به دست میآورند و میتوانند در انتخاب نمایندگان اصلی شبکه مشارکت کنند.
- انتقال پول: کاربران از ارز بومی شبکه ترون برای انتقال پول استفاده میکنند. سرعت بالا و کارمزد کم در شبکه ترون، آن را به یکی از گزینههای مناسب برای انتقال ارزش تبدیل کرده است.
- انتقال تتر (USDT): شبکه ترون یکی از محبوبترین شبکهها برای انتقال تتر است. انتقال USDT نیازمند کارمزد است و این کارمزد با TRX پرداخت میشود.
- راهاندازی Dappها و قراردادهای هوشمند: توسعهدهندگان برای اجرای قراردادهای هوشمند و برنامههای غیرمتمرکز در این شبکه، به ارز TRX نیاز دارند.
عرضه کل ارز ترون معادل ۱۰۰ میلیارد واحد و عرضه در گردش آن معادل بیش از ۹۰ میلیارد است.
کیف پولها و روشهای نگهداری از ارز دیجیتال ترون (TRX)
برای نگهداری، ارسال و دریافت ارز دیجیتال ترون میتوانید از کیف پولهای نرمافزاری (آنلاین یا گرم) و کیف پولهای سختافزاری (آفلاین یا سرد) استفاده کنید.
کیف پولهای نرمافزاری بهصورت اپلیکیشن موبایل، برنامه دسکتاپ یا افزونههای مرورگر هستند و برای کار به اینترنت نیاز دارند. کیف پولهای نرمافزاری رابط کاربری ساده و روان دارند، اما امنیت آنها نسبت به کیف پولهای سختافزاری کمتر است و بیشتر مستعد هک و حملات سایبری هستند. برای نگهداری ارز TRX میتوانید از کیف پولهای نرمافزاری تراست والت (Trust Wallet)، ترون لینک (TronLink)، اتمیک والت (Atomic Wallet) و کیف پولهایی که از شبکه ترون پشتیبانی میکنند استفاده کنید.
کیف پولهای سختافزاری بهصورت آفلاین کار میکنند و امنیت بیشتری نسبت به کیف پولهای نرمافزاری دارند، اما رابط کاربری آنها کمی پیچیدهتر است. برای نگهداری ارز دیحیتال TRX میتوانید از کیف پولهای سختافزاری لجر (Ledger) و ترزور (Trezor) استفاده کنید.
خرید و فروش ارز دیجیتال TRX
ارز دیجیتال TRX یکی از داراییهای قدیمی و محبوب دنیای کریپتو محسوی میشود و در بسیاری از صرافیهای مشهوز ارز دیجیتال لیست شده است. کاربران ایرانی نیز باتوجه به محدودیتهای موجود، میتوانتد برای خرید ارز دیجیتال ترون از صرافیهای معتبر داخلی مانند نوبیتکس استفاده کنید. اگر برای ثبت نام و آموزش به راهنمایی نیاز دارید، مقاله آموزش تصویری احراز هویت در نوبیتکس را مطالعه کنید.
علاوه بر صرافی نوبیتکس و سایر صرافیهای متمرکز، میتوانید ارز TRX را در صرافیهای غیرمتمرکز (DEXها) از جمله سان سواپ (Sunswap) روی شبکه اصلی ترون و در صرافیهای غیرمتمرکز پنکیک سواپ (PancakeSwap) و یونی سواپ (Uniswap) روی شبکه بایننس اسمارت چین (BSC) خریداری کنید.
جمعبندی
شبکه ترون یکی از بلاکچینهای محبوب دنیای کریپتو است. ترون بهواسطه مقیاسپذیری بالا، سرعت زیاد، کارمزد کم برای تراکنشها و پشتیبانی گسترده از استیبل کوینها جایگاه ویژهای در جامعه کاربری ارز دیجیتال پیدا کرده است.
شبکه ترون یکی از محبوبترین شبکهها برای انتقال تتر است و روزانه حجم بسیار زیادی از نقل و انتقالات USDT از طریق این شبکه انجام میشود. در کنار انتقال پول، بلاکچین ترون بستری برای اجرای قراردادهای هوشمند و راهاندازی برنامههای غیرمتمرکز است.
سوالات متداول (FAQ)
شبکه ترون چیست؟
ترون یک بلاکچین غیرمتمرکز برای انتقال دارایی، راهاندازی Dappها و اجرای قراردادهای هوشمند است.
بنیانگذار شبکه ترون کیست؟
جاستین سان (Justin Sun) بنیانگذار شبکه ترون است که در سال ۲۰۲۱ از سمت مدیرعاملی کنارهگیری کرد.
ارز دیجیتال TRX چه کاربردهایی دارد؟
ارز دیجیتال TRX برای پرداخت کارمزدها، استیکینگ، رأیدهی به تصمیمات حاکمیتی و پرداخت هزینه قراردادهای هوشمند در شبکه استفاده میشود.
از کجا ترون بخریم؟
ارز دیجیتال ترون را میتوانید از صرافیهای معتبر داخلی مانند نوبیتکس خریداری کنید.
بهترین کیف پول برای نگهداری ترون چیست؟
بهترین گزینه برای نگهداری ارز دیجیتال TRX، کیف پولهای آفلاین یا سختافزاری هستند؛ همچنین میتوانید از کیف پولهای نرمافزاری مثل اتمیک والت نیز استفاده کنید.
