مقایسه شبکه اتریوم و بایننس اسمارت چین؛ کدام بلاکچین بهتر است؟

شبکه اتریوم (Ethereum) و بایننس اسمارت چین (BSC) از جمله شبکه‌های مهم و محبوب دنیای بلاکچین هستند که بخش زیادی از تراکنش‌های بازار ارزهای دیجیتال روی آنها انجام می‌شود. به دلیل تفاوت‌هایی که از نظر ساختار شبکه، کارمزدها، سرعت و… بین این دو شبکه وجود دارد، بسیاری از کاربران هنگام انتخاب بین اتریوم یا بایننس اسمارت چین دچار تردید می‌ شوند و نمی‌دانند کدام شبکه برای آنها مناسب‌تر است. در این مقاله قصد داریم یک مقایسه جامع بین شبکه اتریوم و بایننس اسمارت چین انجام دهیم و نقاط ضعف و قوت هر یک از آنها را بررسی کنیم. پیشنهاد می‌کنیم تا پایان مقاله با مجله نوبیتکس همراه باشید.

مقایسه ساختار و معماری شبکه‌ها

معماری شبکه اتریوم

اتریوم یکی از معدود شبکه‌هایی است که در طراحی معماری آن، توجه ویژه‌ای به تمرکززدایی شده است. پس از به روز رسانی مرج (The Merge) که طی آن اتریوم از الگوریتم اثبات کار (PoW) به اثبات سهام (PoS) مهاجرت کرد، ساختار شبکه آن هم از نظر فنی و هم عملیاتی متحول شد.

در معماری جدید اتریوم، چند نکته کلیدی وجود دارد که نقش مهمی در عملکرد شبکه ایفا می‌کنند:

•  وجود هزاران نود مستقل: در اتریوم هر فردی می‌تواند یک نود اجرا کند یا با استیک کردن ۳۲ اتریوم تبدیل به یک نود اعتبارسنج یا ولیدیتور (Validator) شود. این موضوع باعث می‌شود که شبکه اتریوم در برابر حملات سازمان‌یافته مقاوم‌تر باشد، هیچ نهاد خاصی نتواند کنترل شبکه را در دست بگیرد و فرآیند تأیید تراکنش‌ها به شکل دموکراتیک‌تری انجام شود.
• معماری لایه‌ای و قابل ارتقا: اتریوم از ابتدا با این هدف طراحی شد که در طول زمان بتوان ویژگی‌های پیچیده‌تری به آن اضافه کرد. جداسازی دو لایه اصلی آن یعنی لایه اجماع (Consensus Layer) و لایه اجرا (Execution Layer) به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد که بدون ایجاد اختلال گسترده، بخش‌های مختلف شبکه را ارتقا دهند.
• ماشین مجازی اتریوم: EVM محیطی است که همه برنامه‌های غیرمتمرکز در آن پیاده‌سازی می‌شوند و استاندارد واحدی را برای اجرای قراردادها ارائه می‌دهد تا بین شبکه‌ها و لایه‌های مختلف اتریوم سازگاری ایجاد کند. به همین دلیل EVM به نوعی تبدیل به استاندارد جهانی بلاکچین شده است و بسیاری از شبکه‌ها (از جمله BSC) ساختار خود را با آن هماهنگ کرده‌اند.

معماری و ساختار بایننس اسمارت چین

بایننس اسمارت چین از ابتدا با نگاه عملیاتی و کاربردی طراحی شده است، یعنی هدف آن ایجاد شبکه‌ای بوده است که بتواند حجم زیادی از تراکنش‌ها را با هزینه کم و سرعت بالا پردازش کند. معماری BSC نیز این هدف را به خوبی منعکس می‌کند.

شبکه بایننس اسمارت چین از مکانیزم اثبات اعتبار سهام (Proof of Staked Authority) استفاده می‌کند که ترکیبی از اثبات سهام و اثبات اعتبار است.

در این مکانیزم:

• تعداد اعتبارسنج‌ها کم‌تر است.
• تأییدکنندگان توسط اکوسیستم بایننس انتخاب می‌شوند.
• سرعت پردازش افزایش می‌یابد.
• تمرکززدایی کاهش پیدا می‌کند.

بنابراین برای کاربرانی که هزینه و سرعت برای آنها اولویت بالاتری دارد، انتخاب قابل قبولی محسوب می‌شود.

سازگاری بایننس اسمارت چین با EVM

یکی از تصمیمات مهم طراحان BSC، سازگاری ۱۰۰ درصدی با EVM بود. این سازگاری، امکان اجرای قراردادهای هوشمند اتریوم بدون تغییر را فراهم می‌سازد. کاهش هزینه توسعه برای پروژه‌های جدید و جذب برنامه‌هایی که به دنبال نسخه اقتصادی‌تر از اتریوم هستند از دیگر ویژگی‌های مهم شبکه BSC است.

معماری دوگانه با بایننس چین (Binance Chain)

شبکه BSC در کنار بایننس چین یا زنجیره بایننس فعالیت می‌کند که وظیفه اصلی آن مدیریت تراکنش‌های ساده‌تر مانند تبادل دارایی‌هاست. بایننس این دو شبکه را به‌گونه‌ای طراحی کرده که یکی برای سرعت بالا (بایننس چین) و دیگری برای قراردادهای هوشمند و دیفای (BSC) قابل استفاده باشد. این تفکیک باعث افزایش کارایی کلی اکوسیستم بایننس شده است.

مقایسه کارمزدهای اتریوم و بایننس اسمارت چین

کارمزد یکی از مهم‌ترین معیارهایی است که کاربران هنگام انتخاب شبکه بلاکچینی در نظر می‌گیرند. تفاوت میان اتریوم و بایننس اسمارت چین در این بخش به قدری زیاد است که می‌تواند تصمیم نهایی بسیاری از کاربران را تغییر دهد.

کارمزدهای شبکه اتریوم

در اتریوم کارمزدها با واحدی به نام گس (Gas) محاسبه می‌شود. گس در واقع هزینه‌ای است که کاربران برای اجرای یک تراکنش، انتقال توکن یا استفاده از قرارداد هوشمند پرداخت می‌کنند. هر عملیات روی شبکه به مقدار مشخصی گس نیاز دارد، و این مقدار در شرایط شلوغی شبکه افزایش می‌یابد.

ترافیک بالای شبکه، تمرکززدایی گسترده و پیچیدگی قراردادهای هوشمند از جمله دلایلی هستند که باعث افزایش کارمزدها روی شبکه اتریوم شده‌اند. کارمزد اتریوم ثابت نیست و بسته به شرایط شبکه تغییر می‌کند.

در حالت عادی، انتقال یک توکن ساده ممکن است چند دلار هزینه داشته باشد، اما در زمان شلوغی شبکه، همان تراکنش ممکن است به ده‌ها دلار برسد. این مسئله برای کاربران خرد یک چالش جدی محسوب می‌شود.

بیشتر بخوانید: چگونه کارمزد انتقال اتریوم را کم کنیم؟

کارمزدهای بایننس اسمارت چین

در سمت دیگر، بایننس اسمارت چین قرار دارد که از ابتدا با هدف کاهش چشمگیر هزینه تراکنش‌ها طراحی شده است. ساختار اجماع PoSA و تعداد محدود اعتبارسنج‌ها باعث می‌شود که تراکنش‌ها به‌سرعت و با مصرف منابع کمتر پردازش شوند.

معمولاً کارمزد انتقال توکن روی BSC کمتر از ۱ دلار و در بسیاری از مواقع حتی کمتر از ۰.۱ دلار است. این رقم برای کاربران فعال و کسانی که تراکنش‌های متعدد انجام می‌دهند، مزیت بزرگی محسوب می‌شود.

مقایسه سرعت شبکه بایننس اسمارت چین و اتریوم

سرعت پردازش تراکنش‌ها یکی از عوامل کلیدی در انتخاب شبکه بلاکچینی است. تجربه کاربری، هزینه نهایی و حتی قابلیت توسعه یک پروژه، همگی از سرعت شبکه تأثیر می‌گیرند. اتریوم و بایننس اسمارت چین به دلیل تفاوت در ساختار، رویکردهای متفاوتی نسبت به سرعت نهایی تراکنش‌ها دارند

بررسی سرعت شبکه اتریوم

مهاجرت اتریوم به مکانیزم PoS مصرف انرژی را به شدت کاهش داد و پایداری شبکه را بالاتر برد، اما سرعت تراکنش‌ها همچنان در سطح متوسط باقی مانده است. در شبکه اتریوم، سرعت نهایی تأیید تراکنش‌ها بسته به شلوغی شبکه و میزان گس فی معمولاً ۱۲ تا ۳۰ تایید نیاز دارد و حدود ۱۳ دقیقه طول می‌کشد.

دلایل اصلی سرعت پایین شبکه اتریوم عبارت‌اند از:

• تعداد بسیار زیاد نودها: اجماع میان هزاران نود با وجود مزایایی که از نظر امنیتی فراهم می‌سازد، زمان بیشتری می‌طلبد و انجام تراکنش‌ها را کندتر می‌کند.
• ساختار لایه‌ای و غیرمتمرکز: در این ساختار، تأیید تراکنش‌ها باید از مراحل امنیتی متعددی عبور کنند که موجب کاهش سرعت تأیید آنها می‌شود.
• اولویت‌دهی به امنیت و تمرکززدایی: طراحی اتریوم به‌گونه‌ای است که سرعت قربانی امنیت نشود و همین موضوع باعث شده است که سرعت پایین‌تری نسبت به بایننس اسمارت چین داشته باشد.

سرعت شبکه بایننس اسمارت چین

سرعت بالای BSC یکی از دلایلی است که این شبکه را در میان کاربران محبوب کرده است. این شبکه به دلیل ساختار PoSA و تعداد ولیدیتورهای محدود، قادر است در مدت زمان کوتاهی تراکنش‌ها را قطعی و نهایی کند.

میانگین زمان تأیید تراکنش در بایننس اسمارت چین معمولاً چیزی در حدود ۳ تا ۵ ثانیه است. این سرعت بالا حتی در شرایطی که شبکه نسبتاً شلوغ است نیز حفظ می‌شود.

سه دلیل اصلی سرعت بالای شبکه BSC عبارت‌اند از:

• اجماع با تعداد ولیدیتورهای کم: هماهنگی میان تعداد کم‌تری از نودها بسیار سریع‌تر انجام می‌شود.
• طراحی بهینه‌شده برای مقیاس‌پذیری: BSC از ابتدا با هدف سرعت بالا ساخته شده و فرآیندهای داخلی آن ساده‌تر است.
• مدیریت متمرکزتر: این تمرکز باعث می‌شود که شبکه بایننس اسمارت چین زیر فشار ترافیک رفتار پیش‌بینی‌پذیری داشته باشد.

مقایسه امنیت و تمرکززدایی اتریوم و BSC

امنیت و میزان تمرکززدایی دو عامل اساسی در تعیین قابل اعتماد بودن شبکه‌های بلاکچینی هستند. تفاوت بین اتریوم و بایننس اسمارت چین در این بخش بسیار پررنگ است، چون هر یک از این شبکه‌ها فلسفه و رویکرد متفاوتی نسبت به نحوه حفظ امنیت و توزیع قدرت در شبکه دارند.

• مدل تامین امنیت در اتریوم: اتریوم از ابتدا با هدف ایجاد یک سیستم کاملاً باز، شفاف و غیرمتمرکز طراحی شد. همین رویکرد، آن را به یکی از امن‌ترین شبکه‌های بلاکچینی جهان تبدیل کرده است. تعداد بسیار زیاد نودها و ولیدیتورها، مهاجرت به PoS، استفاده از مکانیزم اسلشینگ (جریمه شدن ولیدیتورها) و نیاز به استیکینگ ۳۲ اتر برای ولیدیتور شدن از جمله دلایلی هستند که به امن‌تر شدن شبکه اتریوم کمک می‌کنند.
• امنیت بایننس اسمارت چین: شبکه BSC امنیت خود را از ترکیب الگوریتم PoSA و مدیریت سازمان‌یافته‌تر به‌دست می‌آورد. هرچند این مدل باعث افزایش سرعت و کارایی شده، اما میزان تمرکززدایی را تا حد قابل توجهی کاهش داده است. در مجموع، امنیت BSC برای کاربردهای روزمره کافی است، اما امنیت آن به گستردگی و عمق شبکه اتریوم نمی‌رسد.

اکوسیستم اتریوم در برابر بایننس اسمارت چین

اکوسیستم یک شبکه بلاکچینی نشان‌دهنده میزان فعالیت کاربران و پذیرش شبکه در میان آنهاست و به نوعی نشان می‌دهد که تنوع و کیفیت پروژه‌های روی آن شبکه چقدر است. اتریوم و بایننس اسمارت چین هر دو اکوسیستم‌های فعال و گسترده‌ای دارند، اما تفاوت‌های بنیادینی بین آن‌ها دیده می‌شود.

بررسی اکوسیستم اتریوم

طبیعی است که اتریوم به‌عنوان قدیمی‌ترین پلتفرم قرارداد هوشمند، گسترده‌ترین و بالغ‌ترین اکوسیستم دیفای، NFT و برنامه‌های غیرمتمرکز را در اختیار داشته باشد. این شبکه زیرساخت اصلی بسیاری از نوآوری‌های بلاکچینی و پروژه‌های مهمی مثل یونی سواپ و دائو میکر و راهکارهای لایه ۲ مثل آربیتروم، آپتیمیزم و پالیگان بوده است و بسیاری از استانداردها ابتدا روی اتریوم شکل گرفته‌اند.

اکوسیستم بایننس اسمارت چین

شبکه BSC از همان ابتدا طراحی شد تا نسخه‌ای سریع و ارزان از شبکه‌های قرارداد هوشمند ارائه دهد. همین ویژگی باعث شد که اکوسیستم آن به‌سرعت رشد کند و برای کاربران جدید و پروژه‌های سبک‌تر جذاب شود. بسیاری از پروژه‌های دیفای توانستند نسخه‌های اقتصادی‌تر از پروتکل‌های اتریوم را روی BSC راه‌اندازی کنند که پنکیک سواپ به عنوان بزرگ‌ترین صرافی غیرمتمرکز شبکه یکی از مشهورترین پروژه‌های این شبکه بود. 

البته همین موضوع باعث شده است که BSC میزبان پروژه‌های ضعیف‌تر با عمر کوتاه‌تر باشد و در زمینه توکن‌های جدید، کمی ضعیف‌تر از اتریوم عمل کند.

مقایسه کاربردهای واقعی شبکه اتریوم و بایننس اسمارت چین

کاربردهای یک بلاکچین نشان می‌دهد کاربران و پروژه‌ها چگونه از امکانات آن استفاده می‌کنند و چه زمینه‌هایی بیشترین رشد را تجربه کرده‌اند. اتریوم و بایننس اسمارت چین هر دو قابلیت اجرای قرارداد هوشمند را دارند، اما نوع کاربردها، مدل استفاده و نوع پروژه‌هایی که روی هر شبکه رشد کرده‌اند متفاوت است.

کاربردهای اتریوم در توسعه پروژه‌ها

اتریوم سال‌هاست که به عنوان ستون اصلی وب ۳ ایفای نقش کرده است و بخش قابل توجهی از نوآوری‌های مهم این صنعت روی آن شکل گرفته‌اند. بسیاری از ایده‌های مالی نوین مثل استخرهای نقدینگی، وام‌دهی غیرمتمرکز و صرافی‌های مبتنی بر بازارساز خودکار (AMM) ابتدا روی اتریوم ایجاد شدند.

علاوه بر این، اکثر استانداردهای مهم توکن‌سازی مثل ERC-20 و ERC-721 ابتدا روی اتریوم معرفی و جهانی شدند. همین موضوع باعث شده پروژه‌های مهم، استیبل‌کوین‌های بزرگ و توکن‌های مطرح ابتدا روی اتریوم عرضه شوند و سپس به شبکه‌های دیگر گسترش پیدا کنند.

برای نمونه استیبل کوین‌ها و توکن‌های زیر همگی در ابتدا روی اتریوم قرار داشتند و بعداً روی سایر بلاکچین‌ها نیز توسعه یافتند.

• تتر (USDT)
• یو اس دی کوین (USDC)
• چین لینک (Chainlink)
• توکن یونی سواپ (Uniswap Token)
• آوه (AAVE)

کاربردهای شبکه بایننس اسمارت چین

شبکه BSC از ابتدا برای تسهیل تراکنش‌های روزمره و ارزان ساخته شد. همین ویژگی باعث شده است که این شبکه از نظر کاربردهای عملی و مبتنی بر حجم تراکنش بالا عملکرد بهتری از خود نشان دهد.

معاملات سریع و کارمزد پایین، فراهم کردن زیرساخت‌های لازم برای توسعه بازی‌های Play-to-Earn و پروژه‌های گیم‌فای، کمک به توسعه پروژه‌های NFT ارزان و سیستم‌های پاداش‌محور، میزبانی پروژه‌های استارتاپی و کوچک و البته ارتباط مستقیم آن با اکوسیستم بایننس از جمله دلایلی است که به گسترش کاربردهای BSC در حوزه‌های مختلف کمک کرده است.

مقایسه کلی اتریوم و بایننس اسمارت چین در یک نگاه

معیار مقایسه	اتریوم (Ethereum)	بایننس اسمارت چین (BSC)
ساختار و معماری	معماری پیچیده، امنیت‌محور، مبتنی بر PoS و توسعه لایه‌های دوم	معماری ساده‌تر، مبتنی بر PoSA با تعداد ولیدیتورهای محدود
کارمزدها	نسبتاً بالا، وابسته به شلوغی شبکه	بسیار پایین و پایدار
سرعت تراکنش	کندتر در لایه اصلی اما سریع در لایه ۲	سرعت بالا در لایه اصلی
میزان تمرکززدایی	بسیار بالا، تعداد اعتبارسنج زیاد، ساختار کاملاً توزیع‌شده	پایین‌تر، تحت‌تأثیر بایننس و تعداد محدود ولیدیتور
اکوسیستم	بالغ، گسترده، پیشرو در دیفای و NFT	گسترده اما جوان‌تر، فعال در دیفای و گیم‌فای
پایداری و امنیت شبکه	سطح امنیت بالا و مورد اعتماد مؤسسات بزرگ	امنیت مناسب اما وابسته به ساختار متمرکزتر
جامعه توسعه‌دهندگان	بسیار زیاد، دارای جامعه فعال و پایه‌گذار استانداردهای جهانی	زیاد اما با تمرکز بر پروژه‌های سبک و سریع
سازگاری با سایر شبکه‌ها	قوی، به‌ویژه با لایه‌های دوم و بلاکچین‌های سازگار با EVM	بسیار خوب، مخصوصاً در اکوسیستم بایننس
مخاطبان اصلی	کاربران حرفه‌ای، پروژه‌های بزرگ، سرمایه‌های سنگین	کاربران تازه‌وارد، تریدرهای پرتراکنش، پروژه‌های کوچک‌تر

جمع‌بندی

در پاسخ به این سوال که اتریوم بهتر است یا بایننس اسمارت چین، باید گفت که هر دو نقش مهمی در دنیای بلاکچین ایفا می‌کنند، اما هرکدام با هدف و رویکردی متفاوت شکل گرفته‌اند. اگر صرفاً سرعت و کارمزد نقل و انتقال را که نیاز اصلی بسیاری از کاربران عادی است در نظر بگیریم، بایننس اسمارت چین قطعاً انتخاب بسیار بهتری نسبت به اتریوم است.

در نگاه کلی، هیچ‌کدام از این شبکه‌ها برتری مطلقی نسبت به دیگری ندارند، بلکه هر کدام از آنها برای حل نوع خاصی از نیازها ساخته شده‌اند. بنابراین انتخاب میان آن‌ها بیشتر به این بستگی دارد که کاربر به‌دنبال چه نوع تجربه‌ای است: ثبات و عمق اکوسیستم، یا سرعت و کارمزد پایین.

سوالات متداول